Θα βρεθούν οι δολοφόνοι της Μαρφίν;

Μεθαύριο, στις 5 Μαΐου, συμπληρώνονται δώδεκα χρόνια από τον εμπρησμό του τραπεζικού καταστήματος της Μαρφίν, στην οδό Σταδίου, και του θανάτου των τριών υπαλλήλων της, της Αγγελικής Παπαθανασοπούλου, της Παρασκευής Ζούλια και του Επαμεινώνδα Τσάκαλη. Η πολιτεία, με μεγάλη καθυστέρηση, τους τιμά κάθε χρόνο, αν και το μνημείο στη μνήμη τους βανδαλίστηκε πριν από μερικούς μήνες από αγνώστους.

Η απότιση τιμής σε εκείνους τους νεκρούς ήταν υποχρέωση της πολιτείας. Οι άνθρωποι αυτοί υπήρξαν θύματα μιας μισαλλοδοξίας που επιβιώνει, επειδή έχει δήθεν προοδευτικό πρόσημο: μιας πεποίθησης που γεννάει κοινωνικό μίσος ότι οι εργαζόμενοι δεν έχουν δικαίωμα να ορίζουν τη ζωή τους διαφορετικά από μια συνδικαλιστική απόφαση. Το κοινωνικό αυτό μίσος πιθανότατα υποκίνησε και τη βιαιότητα εκείνης της πράξης. Ηταν το ίδιο κοινωνικό μίσος που στη συνέχεια, επί μια δεκαετία, προσπάθησε να ξεχαστεί το περιστατικό ή, έστω, οι λεπτομέρειές του, ενώ επικρίθηκε η εργοδοσία για τα πλημμελή μέτρα ασφαλείας του κτιρίου. Το ζουμί αυτής της αντίληψης για τα πράγματα περιέχεται στην ανακοίνωση της ΟΤΟΕ, που εκδόθηκε την επομένη του θανατηφόρου συμβάντος: η ομοσπονδία των τραπεζοϋπαλληλικών οργανώσεων μεταξύ άλλων κατηγορούσε τις διοικήσεις των τραπεζών «που εμποδίζουν τη συμμετοχή των εργαζομένων στις κινητοποιήσεις, ενώ με την ανευθυνότητά τους δεν λαμβάνουν εγκαίρως όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας».

Η εργοδοσία ήταν και η μόνη που καταδικάστηκε λόγω των πλημμελών μέτρων ασφαλείας. Οι φυσικοί αυτουργοί, αντιθέτως, δεν βρέθηκαν ποτέ. Παραπέμφθηκε ένας, κατά δήλωσή του αναρχικός, για τον οποίο δεν έγινε δυνατόν να τεκμηριωθεί ενοχή, με αποτέλεσμα την αθώωσή του «ελλείψει ικανών ενδείξεων ενοχής». Η δίκη ήταν περιπετειώδης, οι μαρτυρίες ήταν συγκλονιστικές (αυτόπτες μάρτυρες κατέθεσαν ότι η ομάδα που πυρπόλησε το τραπεζικό κατάστημα είχε στρατιωτική δομή και ιεραρχία, πυροσβέστες επιβεβαίωσαν τις πληροφορίες ότι διαδηλωτές προσπάθησαν να τους εμποδίσουν να προσεγγίσουν το φλεγόμενο κτίριο), ωστόσο το δικαστήριο δεν μπόρεσε να ταυτοποιήσει με σιγουριά και να αποδώσει δικαιοσύνη.

Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο προηγούμενος υπουργός Προστασίας του Πολίτη, που επίσης βρισκόταν στο ίδιο υπουργείο όταν πυρπολήθηκε η τράπεζα, διεκδίκησε και τη μνήμη και τη δικαιοσύνη. Δεν θα ξεχάσω ότι, επί κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, ήταν από τους ελάχιστους πολιτικούς που προσέρχονταν την ημέρα της επετείου του συμβάντος μπροστά από το καμένο κτίριο, σε μια προσπάθεια ολιγάριθμων δρώντων πολιτών να μην ξεχαστεί το έγκλημα. Το 2020, ως υπουργός, εξήγγειλε το εκ νέου άνοιγμα του φακέλου της Μαρφίν, καθώς προέκυψαν όπως ανακοινώθηκε νέα στοιχεία που προσκομίστηκαν από την ΕΛ.ΑΣ. και θα μπορούσαν να φτάσουν στους δολοφόνους. Η διερεύνηση είχε ανατεθεί στην Υποδιεύθυνση Κρατικής Ασφαλείας της Διεύθυνσης Ασφάλειας Αττικής ενώ η Εισαγγελία Αθηνών είχε διατάξει προκαταρκτική διερεύνηση αδικημάτων για την υπόθεση.

Ο Χρυσοχοΐδης απομακρύνθηκε το περασμένο καλοκαίρι χωρίς να μάθουμε έκτοτε αν οι έρευνες προχώρησαν ή όχι, αν βρέθηκε κάτι και αν η υπόθεση θα οδηγηθεί εκ νέου στη δικαιοσύνη. Ο λαλίστατος διάδοχός του, ο νυν υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Τάκης Θεοδωρικάκος, που κάνει δηλώσεις για το παραμικρό, θα μπορούσε άραγε να μας πληροφορήσει για μια κυβερνητική πρωτοβουλία, η οποία εικάζω ότι δεν εγκαταλείφθηκε μετά την αντικατάσταση ενός υπουργού.

Δεν είναι τόσο επείγον, βέβαια, από την έκφραση δι’ ανακοινώσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της φιλοζωίας του υπουργού. Αλλά, εντάξει, όσοι νοιάζονται συνολικά για το κράτος δικαίου, δικαιούνται κι αυτοί λίγο από τον πολύτιμο χρόνο του.