«Το ουκρανικό αυτοκέφαλο υπό το φως του πολέμου»
Ποια είναι η σημασία της Ορθοδοξίας στην εποχή των διαρκών κρίσεων n Πώς μπορούμε να δούμε {LF}σήμερα τις εξελίξεις στο εκκλησιαστικό ζήτημα, έχοντας τη γνώση της ρωσικής εισβολής
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος (Α) και ο Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κύριλλος Α’ (Δ) συλλειτούργησαν στον ιερό πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, Κυριακή 5 Ιουλίου 2009. Στη διάρκεια του πατριαρχικού συλλείτουργου χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος ο διάκονος του Οικουμενικού Πατριαρχείου π. Βησσαρίων Κομτζιάς, ο οποίος μόλις ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στη Θεολογική Σχολή της Αγίας Πετρούπολης. Ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος πραγματοποιεί από χθες Σάββατο την πρώτη του ειρηνική επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη και το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Σε μιαν άλλη εποχή, ίσως το θέμα αντιμετωπιζόταν κατά κύριο λόγο ως θρησκευτικό πρόβλημα που αναζητούσε λύση. Το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα, ωστόσο, το οποίο εκκρεμούσε επί δεκαετίες, ήταν φανερό από την πρώτη στιγμή πως δεν είχε μόνο διάσταση εκκλησιολογική, αλλά και πολιτική. Το καθεστώς της αυτοκεφαλίας που παραχωρήθηκε, με απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στις αρχές του 2019, προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση του Πατριαρχείου της Μόσχας – καμία άλλη ορθόδοξη εκκλησία, ωστόσο, δεν ακολούθησε το ίδιο παράδειγμα.
Η ρωσική εισβολή και ο πόλεμος που διεξάγεται εδώ και κάποιους μήνες στην Ουκρανία έχει αλλάξει το γεωπολιτικό σκηνικό ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία, φέρνοντας στην επιφάνεια διλήμματα που έμοιαζαν να έχουν σβήσει με το γύρισμα του αιώνα και την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Αλλάζει, όμως, τα δεδομένα και για την Ορθοδοξία, που μέχρι σήμερα θεωρείται ο βασικός συνδετικός κρίκος των λαών της ανατολικής Ευρώπης, αλλά και πιο δυνατός συνδεσμός ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Ρωσία. Για τους Ουκρανούς, από την άλλη, η θρησκευτική τους ταυτότητα, όπως την είδαμε και τις μέρες του Πάσχα, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής τους ταυτότητας, η οποία αμφισβητείται όσο αμφισβητείται και η εθνική τους κυριαρχία.
Ποια είναι η σημασία της Ορθοδοξίας στην εποχή των διαρκών κρίσεων; Πώς μπορούμε να δούμε σήμερα τις εξελίξεις στο ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα, έχοντας τη γνώση της ρωσικής εισβολής; Κάθε απόφαση που λήφθηκε αξιολογείται πλέον διαφορετικά, «στο φως του πολέμου». Ο Κύκλος Ιδεών του Ευάγγελου Βενιζέλου, σε συνεργασία με το CEMES, έθεσε το ζήτημα του ουκρανικού αυτοκέφαλου υπό το πρίσμα του πολέμου. Ο Βενιζέλος συνομίλησε με τον Μητροπολίτη Γέρων Χαλκηδόνος Εμμανουήλ, τον ομότιμο καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Πέτρο Βασιλειάδη και τον ομότιμο καθηγητή του Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Ιωάννη Κονιδάρη για τη θέση της ορθόδοξης εκκλησίας στο μεταπολεμικό σκηνικό, αλλά και τη σημασία της στο διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό σκηνικό.














