Καιρός να επιβάλουμε {LF}τους δικούς μας κανόνες

Στην εφαρμογή Marine Traffic το πλήθος των πλοίων που περίμεναν να φορτώσουν στο λιμάνι της Σανγκάης ήταν, στην αρχή της εβδομάδας, τόσο πυκνό που δεν έβλεπες τη θάλασσα. Η αναταραχή στο διεθνές εμπόριο που έφερε η σιδηρά θέληση του Πεκίνου να ελέγξει μια νέα διάδοση κάποιας μετάλλαξης της COVID-19 είναι τερατώδης.

Οσο τερατώδης είναι και η θέση της Κίνας στο παγκόσμιο εμπόριο. Με δεδομένο ότι η θέληση (ακόμη λιγότερο, οι επιθυμίες) της διεθνούς κοινότητας δεν μετρά, πρακτικώς, καθόλου όταν ένα κράτος όπως η Κίνα αποφασίζει για το συμφέρον του ανεξαρτήτως των κανόνων ασφάλειας συναλλαγών, είναι ώρα να ξανασκεφτούμε τις νεοφιλελεύθερες αρχές ελεύθερου εμπορίου.

Αν δεν είχαν υπάρξει οι περίεργες περικοπές παραδόσεων, λίγο πριν εκδηλωθεί η επίθεση της Μόσχας στην Ουκρανία, κανείς δεν θα είχε προβλέψει ότι το κόστος του ρωσικού αερίου θα κινούνταν στη στρατόσφαιρα του αντίστοιχου Χρηματιστηρίου. Ο λόγος είναι απλός: υπάρχει τεράστια ανασφάλεια για την ένταση και τις επιπτώσεις της επιθετικότητας Πούτιν. Οτι δηλαδή δεν θα οδηγήσει σε αποκοπή των ενεργειακών προμηθειών της Ευρώπης σε αέριο και, δευτερευόντως, σε αργό πετρέλαιο. Και οι δύο αυτές μεγάλες χώρες αποδύονται σε αγώνα ισχύος για τον έλεγχο ειδικών μετάλλων και πρώτων υλών, απαραίτητων σε μια τεράστια γκάμα προϊόντων.

Η ανθρωπότητα που στηρίζεται στο ελεύθερο διεθνές εμπόριο αντιλαμβάνεται τώρα ότι οι κανόνες που καθιέρωσε η μεταπολεμική τάξη πραγμάτων ισχύουν μόνον όταν αυτό συμφέρει στις ηγεσίες ελάχιστων κρατών που έχουν τη δυνατότητα να καταπατούν όποτε το επιθυμούν τις αρχές κοινής συμβίωσης. Με άλλα λόγια, η στήριξη και αντιστήριξη μεταξύ εμπορικών εταίρων υπόκειται σε εξαιρέσεις γεωστρατηγικού ενδιαφέροντος ή σε υπολογισμούς εσωτερικής διακυβέρνησης. Ρωσία και Κίνα δεν συμμερίζονται τους κανόνες που εγκαθίδρυσε η συμφωνία του Μπρέτον Γουντς, η οποία επιτηρείται από διεθνείς οργανισμούς όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου. Είναι ώρα η κοινότητα των κρατών στην οποία ανήκουμε να αναθεωρήσει αυτούς τους κανόνες; Προφανώς. Η αντίληψη περί αμοιβαίου συμφέροντος, με τη γενναιόδωρη και ανοιχτή αντίληψη με την οποία εφαρμόστηκαν στα τριάντα χρόνια που ακολούθησαν την πτώση των Σοβιέτ και του μαοϊσμού, αποδεικνύεται ανασφαλής. Οι λαοί και οι οικονομίες των ελεύθερων κρατών εκβιάζονται, υποφέρουν και, τελικά, κινδυνεύουν.

Τι μπορεί να γίνει τώρα; Είναι μήπως καλύτερο να κλείνουμε τα μάτια στη «βαρβαρότητα», όπως υπονοούν όσοι θέτουν παρόμοια διλήμματα στη δική μας πλευρά, και, τελικά, να πληρώσουμε το εξτρά κόστος στο όνομα της… ειρήνης και της αυτοαναφοράς αυταρχικών καθεστώτων; Προφανώς όχι! Οσα κατάφεραν τα δύο αυτά κράτη τα πέτυχαν επειδή στρίμωξαν τους λαούς τους και κυρίως επειδή η Δύση επένδυσε κολοσσιαία κεφάλαια, τεχνολογία και, κυρίως, ευνοϊκούς όρους φορολόγησης. Είναι ώρα να επενδύσουμε στον τόπο μας: την Ευρώπη και την Αμερική. Να παράγουμε και να εμπορευόμαστε με ευνοϊκούς όρους μεταξύ μας. Να πληρώσουμε αδρά τους εργαζομένους μας. Να ορθώσουμε φορολογικά εμπόδια. Αν τα αυταρχικά κράτη θέλουν να βρίσκουν διέξοδο για τα δικά τους προϊόντα, θα πρέπει να σέβονται τους δικούς μας κανόνες.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής