Πρωθυπουργικές ατάκες που {LF}έγιναν… viral

Σαν σήμερα, τον Απρίλιο του 1989, ο Ανδρέας Παπανδρέου διεκδικώντας την επανεκλογή του στην πρωθυπουργία της χώρας, από ένα μπαλκόνι στο Περιστέρι, έλεγε προς το συγκεντρωμένο πλήθος τη φράση «Τσοβόλα δώσ’ τα όλα», η οποία έμεινε στην ιστορία και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα. Οι πρωθυπουργικές ατάκες που έγιναν κατά καιρούς viral και έφτασαν ως τις μέρες μας για να εκφράσουν είτε μια ολόκληρη εποχή, είτε το ήθος του ατόμου που τις διατύπωσε, είτε μια συγκεκριμένη κατάσταση, είναι δεκάδες. Μερικές εξ αυτών βέβαια θυμίζουν τη λαϊκή ρήση «μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλη κουβέντα μην πεις», καθώς στέκουν εκεί, ζωντανές και στοιχειώνουν όσους τις ξεστόμισαν. Γιατί, ως γνωστόν, τρία πράγματα δεν γυρίζουν πίσω, ο χρόνος, οι ευκαιρίες και οι κουβέντες που λέμε. Ακολουθούν 14 φράσεις πολιτικών αρχηγών που πέρασαν από τον πρωθυπουργικό θώκο και οι οποίες διασώθηκαν ως τον 21ο αιώνα – κάποιες ως διαχρονικές αλήθειες και άλλες ως ανέκδοτα.

«Ποιος κυβερνά επιτέλους αυτόν τον τόπο;»

Κωνσταντίνος Καραμανλής, 25/5/1963

Αυτό φέρεται να ρώτησε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του δημοσιογράφου Γιάννη Βούλτεψη, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ως πρωθυπουργός, τον τότε διοικητή της ΚΥΠ, Αλέξανδρο Νάτσινα, χτυπώντας μάλιστα το χέρι στο τραπέζι, τρεις μέρες μετά τη δολοφονική επίθεση εναντίον του βουλευτή της ΕΔΑ, Γρηγόρη Λαμπράκη από ακροδεξιούς παρακρατικούς στη Θεσσαλονίκη. Εκτοτε, η φράση χρησιμοποιείται για να περιγράψει ή να υπονοήσει κινήσεις και παρεμβάσεις με χαρακτήρα αντιθεσμικό.

«Οταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια»

Κωνσταντίνος Καραμανλής, 29/8/1975

Το καλοκαίρι τελείωνε και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής από τη Δράμα, απευθυνόμενος σε αξιωματικούς που μόλις είχαν ολοκληρώσει τη στρατιωτική άσκηση «Πτολεμαίος» δήλωνε: «Οταν ομιλούμε για ισόβια δεσμά, εννοούμε ισόβια δεσμά», αναφερόμενος στην απόφασή του – τέσσερις ημέρες νωρίτερα – να μετατρέψει σε ισόβια τη θανατική ποινή που προέβλεπε η Δικαιοσύνη για τους πρωταίτιους της χούντας Παπαδόπουλο, Παττακό και Μακαρέζο. Η συγκεκριμένη φράση ακόμα μνημονεύεται, ειδικά όταν γίνεται λόγος στη δημόσια σφαίρα για την τιμωρία στυγερών εγκλημάτων.

«Δεν θέλω ου»

Γεώργιος Ράλλης, 11/10/1981

Με τον άνεμο της Αλλαγής να σαρώνει από άκρη σε άκρη τη χώρα, τον Οκτώβριο του 1981, ο Γεώργιος Ράλλης, ως πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και τέως πρωθυπουργός, βρισκόταν στο Ηράκλειο για προεκλογική συγκέντρωση. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, υπερασπιζόμενος το έργο της παράταξής του και περιγράφοντας τον επερχόμενο «κίνδυνο», είπε την ιστορική φράση «δεν θέλω ου» προς τους παρευρισκόμενους, όταν κάποια στιγμή ανέφερε το όνομα του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και το πλήθος αντέδρασε με… γιούχα.

«Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία»

Ανδρέας Παπανδρέου, 15/10/1981

Λίγες μέρες πριν από τις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 στις οποίες το ΠΑΣΟΚ κατέβαινε με το σύνθημα «Αλλαγή εδώ και τώρα», ο Ανδρέας Παπανδρέου, έχοντας σημειώσει ένα θριαμβευτικό πέρασμα από όλες τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, έκλεινε την προεκλογική του εκστρατεία με μια μεγαλειώδη συγκέντρωση στο Σύνταγμα, από όπου και διατύπωσε τη φράση που έμεινε στην ιστορία, «Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία». Σε οκτώ λέξεις συμπύκνωσε τον πυρήνα του πολιτικού του μανιφέστου, με τα πλήθη από κάτω να παραληρούν.

«Η Δεξιά στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας»

Ανδρέας Παπανδρέου, Μάιος 1985

Ο Ανδρέας Παπανδρέου διακρινόταν για την άνεσή του να επικοινωνεί με τον λαό, χρησιμοποιώντας φράσεις που έπλαθαν εικόνες και έκαναν τις Ελληνίδες και τους Ελληνες να νιώθουν ότι μιλά στον καθένα προσωπικά. «Τα περήφανα γηρατειά» ή «τα μπάνια του λαού» είναι ατάκες που χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα, ειδικά στη διάλεκτο των δημοσιογράφων. Μια τέτοια φράση είχε απευθύνει και στο συγκεντρωμένο πλήθος το 1985, σε προεκλογική συγκέντρωση στο Ηράκλειο, προτρέποντας τους πολίτες να βάλουν «τη Δεξιά στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας» και να επανεκλέξουν το ΠΑΣΟΚ.

«Mea culpa»

Ανδρέας Παπανδρέου, 6/6/1988

Από το βήμα της Βουλής, ο Ανδρέας Παπανδρέου, στη δεύτερη θητεία του ως πρωθυπουργός, και έπειτα από πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης που είχε υποβάλει η ΝΔ, έγινε ο πρώτος πολιτικός που παραδέχθηκε ότι έσφαλε με τη φράση «Mea culpa». Νωρίτερα τον είχε ψέξει ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης – έπειτα από συνάντηση που είχε ως πρωθυπουργός στο Νταβός με τον Οζάλ – ότι είχε βάλει το Κυπριακό «στο ράφι» για να εξομαλυνθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με τον Ανδρέα Παπανδρέου να του απαντά: «Mea culpa, σας ευχαριστεί;».

«Τσοβόλα δώσ’ τα όλα»

Ανδρέας Παπανδρέου, 20/4/1989

Προεκλογική συγκέντρωση στο Περιστέρι και ο Ανδρέας Παπανδρέου από ένα μπαλκόνι απευθύνεται στο πλήθος που ανεμίζει τις σημαίες με τον πράσινο ήλιο, επαναλαμβάνοντας ρυθμικά το όνομα του υπουργού Οικονομικών, Δημήτρη Τσοβόλα, ζητώντας από τον αρχηγό να θέσει τέλος στην περίοδο λιτότητας που είχε επιβληθεί από το ’85 υπό τον τίτλο «Σταθεροποιητικό πρόγραμμα της οικονομίας». Και ο Ανδρέας ανταποκρινόμενος στο λαϊκό αίτημα, κάλεσε τον Τσοβόλα να τα δώσει όλα, για την επανεκλογή, για τον λαό. Σήμερα έχει επικρατήσει ως ο πιο σύντομος τρόπος να περιγράψει κανείς την ακατάσχετη προεκλογική παροχολογία.

«Το όνομα που θα λάβουν τα Σκόπια δεν έχει μεγάλη σημασία, γιατί κανείς δεν θα το θυμάται σε 10 χρόνια»

Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, 13/2/1993

Τον Φεβρουάριο του 1993 με τη χώρα να βράζει για το «Μακεδονικό», ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης θα δηλώσει -προκαλώντας έντονες αντιδράσεις – ότι «το όνομα που θα λάβει η γειτονική χώρα δεν έχει μεγάλη σημασία, γιατί κανείς δεν θα το θυμάται σε 10 χρόνια». Τα όσα καταιγιστικά ακολούθησαν τη δεκαετία του ’90 αλλά και τα όσα διαδραματίστηκαν το 2019, με τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας για τη Συμφωνία των Πρεσπών, τη ρήξη Τσίπρα – Καμμένου και την αποχώρηση του τελευταίου από το σχήμα συγκυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ με τον ισχυρισμό ότι διαφωνεί κάθετα με τη συμφωνία, μάλλον διαψεύδουν τη συγκεκριμένη εκτίμηση.

«Σεμνά και ταπεινά»

Κώστας Καραμανλής, Μάρτιος 2004

Ως αρχηγός της ΝΔ ο Κώστας Καραμανλής τον Μάρτιο του 2004, διεκδικώντας για δεύτερη φορά την εξουσία, υποσχόταν στους ψηφοφόρους ότι «όσοι κορόιδεψαν και έφαγαν τα λεφτά του κόσμου θα λογοδοτήσουν», έχοντας ως κεντρικό σύνθημα το «επιτέλους κάθαρση». Και ο λαός τον πίστεψε, του έδωσε την πλειοψηφία και στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο ο ίδιος χρησιμοποίησε τη φράση «σεμνά και ταπεινά», απευθυνόμενος στους υπουργούς του για να τους δώσει το στίγμα του ήθους της νέας κυβέρνησης. Πεντέμισι χρόνια αργότερα, με την κυβέρνησή του να κλυδωνιζεται από σκάνδαλα διαφθοράς, η συγκεκριμένη προτροπή μετατράπηκε σε ένα από τα πλέον σύντομα ανέκδοτα στην πολιτική.

«Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε»

Γιώργος Παπανδρέου, 27/5/2009

Αυτό ήταν το μήνυμα που επέλεξε να στείλει ο Γιώργος Παπανδρέου στις 27 Μαΐου του 2009, μέσα από μια διακαναλική συνέντευξη που παραχώρησε από το Ζάππειο, μια εβδομάδα πριν από τις ευρωεκλογές της 7ης Ιουνίου, στις οποίες το ΠΑΣΟΚ θα περνούσε για πρώτη φορά μπροστά μετά από αλλεπάλληλες εκλογικές ήττες. Πρόσφατα τη συγκεκριμένη φράση επανέφερε στον δημόσιο λόγο ο Αλέξης Τσίπρας, έπειτα από περιοδεία στην Πάτρα, σε μια προσπάθεια να κλείσει το μάτι στους παπανδρεϊκούς ψηφοφόρους, ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών.

«Λεφτά υπάρχουν»

Γιώργος Παπανδρέου, 13/9/2009

Ηταν 13 Σεπτεμβρίου του 2009 και ο Γιώργος Παπανδρέου έδινε την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο της ΔΕΘ. Απαντώντας σε ερώτηση του Γιώργου Παπαχρήστου για «ΤΑ ΝΕΑ», εξήγησε ότι ο ίδιος – σε αντίθεση με τη κυβέρνηση Καραμανλή – για να είναι σωστός, αποτελεσματικός και δίκαιος θα συγκρουστεί με πρακτικές του παρελθόντος. «Μία από αυτές, για την οποία σιωπά η κυβέρνηση», ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν είναι απλώς πού θα βρούμε τα λεφτά, αλλά πού πηγαίνουν τα λεφτά. Γιατί λεφτά υπάρχουν».

«Κατάργηση με έναν νόμο και σε ένα άρθρο»

Αλέξης Τσίπρας, 11/11/2012

«Η μόνη εναλλακτική και σωτήρια πρόταση είναι η κατάργηση με έναν νόμο και σε ένα άρθρο, όπως ακριβώς τα ψηφίσατε προχθές, όλων των μέτρων λιτότητας που εξαθλιώνουν την κοινωνία και γεννούν ακόμη μεγαλύτερη ύφεση», έλεγε ο Αλέξης Τσίπρας μετά την ψήφιση του δεύτερου μνημονίου από το βήμα της Βουλής. «Η μόνη ρεαλιστική και σωτήρια εναλλακτική πρόταση είναι η κατάργηση με έναν νόμο και σε ένα άρθρο όλων των μέτρων λιτότητας», έγραφε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Τwitter. Κι ύστερα ήρθε το τρίτο μημόνιο με τη δική του υπογραφή. Αφού όμως είχαν προηγηθεί 17 ώρες περήφανης διαπραγμάτευσης.

«Ο ΕΝΦΙΑ είναι ένας φόρος παράλογος, δεν διορθώνεται, καταργείται»

Αλέξης Τσίπρας, Σεπτέμβριος 2014

Ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τον Σεπτέμβριο του 2014 και με το βλέμμα στραμμένο στην εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους που τελικά οδήγησε τη χώρα σε εθνικές εκλογές, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωνε ότι «ο ΕΝΦΙΑ είναι ένας φόρος παράλογος, δεν διορθώνεται, καταργείται», στοιχειοθετώντας μία από τις πολλές δεσμεύσεις του τις οποίες αργότερα, όταν ήρθε στην εξουσία το 2015, απλώς δεν τήρησε. Ως πρωθυπουργός, μάλιστα, το 2016, έφτασε στο σημείο να καλεί τους πολίτες να πληρώσουν τον ΕΝΦΙΑ για να συμβάλουν στην εθνική προσπάθεια.

«Go back κυρία Μέρκελ»

Αλέξης Τσίπρας, Μάιος 2014

Από τη Μυτιλήνη και την προεκλογική του ομιλία ενόψει ευρωεκλογών, ο Αλέξης Τσίπρας σε ένα κρεσέντο επίδειξης πυγμής προς τους δανειστές – πριν, βέβαια, αναλάβει ο ίδιος τη διακυβέρνηση της χώρας και τις διαπραγματεύσεις με τους «θεσμούς» – είπε την παρακάτω φράση που όπως φαίνεται θα συνεχίσει να τον ακολουθεί στον πολιτικό του βίο: «Go back κυρία Μέρκελ, go back κύριε Σόιμπλε, go back κυρίες και κύριοι της συντηρητικής νομενκλατούρας της Ευρώπης, go back κύριοι της τρόικας…».