Γιατί ο Μπόρις αγωνιά για το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών;

Την προπερασμένη Κυριακή, στην πολυσύχναστη και ευωδιαστή υπαίθρια αγορά τροφίμων του Σάουθμπανκ Σέντερ, κατά μήκος της νότιας όχθης του Τάμεση, τα «γαλλικά» κιόσκια είχαν την τιμητική τους: οι νεαροί Γάλλοι που σέρβιραν κρέπες και πάπια κονφί στους πεινασμένους Λονδρέζους έρχονταν κάθε τόσο αντιμέτωποι με πειράγματα και ερωτήσεις για την έκβαση των γαλλικών εκλογών. Το ίδιο βράδυ, η πρόκριση του Εμανουέλ Μακρόν και της Μαρίν Λεπέν στον δεύτερο γύρο έγινε πρώτη είδηση στα βρετανικά δελτία ειδήσεων. Μέχρι και ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Οσμπορν ξέχασε προς στιγμήν τα… Γλυπτά του Παρθενώνα και εκθείασε – στο Twitter – το «κατόρθωμα» του Μακρόν «να ελέγξει το Κέντρο, να αυξήσει το ποσοστό των ψήφων του στον πρώτο γύρο και να είναι το φαβορί για να γίνει ο πρώτος γάλλος πρόεδρος που θα εκλεγεί για δεύτερη θητεία εδώ και είκοσι χρόνια».

Μπορεί οι περισσότεροι Βρετανοί να μην «καίγονται» για τις πολιτικές εξελίξεις στην άλλη όχθη της Μάγχης, αλλά η πολιτική ελίτ του Ουέστμινστερ περιμένει με αγωνία το αποτέλεσμα της αναμέτρησης της 24ης Απριλίου. «Ο επόμενος γάλλος πρόεδρος, είτε είναι ο Μακρόν είτε η Λεπέν, θα προκαλέσει μεγάλα προβλήματα στον Μπόρις Τζόνσον. Η Λεπέν επιδιώκει την απόσυρση της Γαλλίας από το ΝΑΤΟ και υποστηρίζει ότι η Ευρώπη και η Ρωσία πρέπει να συνεργαστούν σε θέματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Βρίσκεται, δηλαδή, σε πλήρη αντίθεση με τον Τζόνσον, ο οποίος έχει φιλική στάση προς το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ και καταγγέλλει τον Πούτιν ως εγκληματία πολέμου. Επίσης, η Λεπέν λέει ότι οι γάλλοι πολίτες πρέπει να έχουν προτεραιότητα στην εύρεση εργασίας και στη στέγαση έναντι των αλλοδαπών, όπως οι περίπου 400.000 Βρετανοί που ζουν στη Γαλλία» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο Ντένις ΜακΣέιν, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Ευρώπης στην κυβέρνηση των Εργατικών υπό τον Τόνι Μπλερ. «Εάν εκλεγεί ο Μακρόν, έχει ξεκαθαρίσει ότι θα υπερασπιστεί τη συνοχή της ΕΕ και δεν θα κάνει παραχωρήσεις στο Brexit. Ο Τζόνσον και οι κυβερνώντες Συντηρητικοί τον επικρίνουν διαρκώς. Οι σχέσεις μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας βρίσκονται στο χειρότερο επίπεδο των τελευταίων 100 ετών. Εάν ο Μακρόν επανεκλεγεί, ο Τζόνσον θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα συνεχίσει τη σχετιζόμενη με το Brexit ιδεολογική εχθρότητα προς την ΕΕ και τη Γαλλία ή εάν θα αλλάξει πορεία και θα αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τον γάλλο πρόεδρο» πρόσθεσε.

Οι ιστορικοί δεσμοί μεταξύ Γαλλίας και Βρετανίας είναι περίπλοκοι και, κατά περιόδους, προβληματικοί. Σήμερα, βρίσκονται πράγματι στο χειρότερο σημείο τους, όπως παραδέχθηκαν πρόσφατα δύο διπλωμάτες: ο έως το 2016 βρετανός πρεσβευτής στο Παρίσι Πίτερ Ρίκετς και η γαλλίδα ομόλογός του στο Λονδίνο – την ίδια περίοδο – Σιλβί Μπερμάν, κατά την οποία «οι σχέσεις των δύο χωρών είναι τόσο κακές όσο ήταν στη μάχη του Βατερλό»! Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Μακρόν αποκάλεσε τον Τζόνσον «κλόουν» κατά τη διάρκεια κλειστής συνάντησης με συμβούλους του. Τους τελευταίους μήνες, οι δύο ηγέτες συγκρούονται ανοιχτά για μια σειρά ζητημάτων: από την αλιεία στη Μάγχη (με μήλον της Εριδος την πρόσβαση των γάλλων ψαράδων στα βρετανικά ύδατα) και τις πωλήσεις υποβρυχίων (το Παρίσι εξοργίστηκε από τη σύναψη της αμυντικής συμφωνίας AUKUS μεταξύ ΗΠΑ, Βρετανίας και Αυστραλίας), έως τον έλεγχο των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών από το Καλαί προς το Ντόβερ. Παρ’ όλα αυτά, ο πρόεδρος της Διακομματικής Ομάδας για τη Γαλλία στη βρετανική Βουλή Στίβεν Κραμπ εξέφρασε την ελπίδα να επικρατήσει ο Μακρόν «για το καλό της Γαλλίας, για τις γαλλοβρετανικές σχέσεις και για την κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια κατά της Ρωσίας». Ο έτερος πρόεδρος της Ομάδας, σερ Μπομπ Νιλ, υπερθεμάτισε: «Οσοι πιστεύουν στη δημοκρατία πρέπει να στηρίξουν τον Μακρόν».

Το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Βρετανία. Γιατί; «Η βρετανική κυβέρνηση ελπίζει ότι μετά τις εκλογές θα προκύψει ευκαιρία να βελτιωθούν οι γαλλοβρετανικές σχέσεις. Επιπλέον, θέλει να διασφαλίσει ότι το ΝΑΤΟ θα παραμείνει το βασικό φόρουμ για οποιεσδήποτε μελλοντικές συζητήσεις σχετικά με την ασφάλεια στην Ευρώπη» είπε στα «ΝΕΑ» η Τζορτζίνα Ράιτ, ερευνήτρια του German Marshall Fund, η οποία ειδικεύεται στη μελέτη των γαλλοβρετανικών σχέσεων. Το Λονδίνο θεωρεί το Παρίσι σημαντικό αλλά δύσκολο σύμμαχο. «Για τη Βρετανία, ο Μακρόν εξακολουθεί να είναι από τους “σκληρούς” του Brexit και χρεώνεται εν μέρει τις συνεχιζόμενες εντάσεις με την ΕΕ. Η Γαλλία, από την άλλη, θεωρεί αντιπαραγωγική τη συγκρουσιακή ρητορική της Βρετανίας. Ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει τα δεδομένα. Η αναθέρμανση των σχέσεων των δύο χωρών δεν θα είναι εύκολη, αλλά η Βρετανία είναι συγκρατημένα αισιόδοξη ότι το 2022 μπορεί να αποτελέσει την απαρχή ενός νέου ενδυναμωμένου διαλόγου με τη Γαλλία» τόνισε η Ράιτ, η οποία είναι επίσης εταίρος του Κέντρου για τη Βρετανία και την Ευρώπη στο Πανεπιστήμιο του Σάρεϊ.