Συγκρούσεις στην αφετηρία

Απόψε, κατά την τρίτη ημέρα των εργασιών του 3ου Συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, θα μπει σε κάλπη η πρόταση του Αλέξη Τσίπρα και της Επιτροπής Καταστατικού για την εκλογή προέδρου και νέας Κεντρικής Επιτροπής από την κομματική βάση. Αύριο, κρίνονται οι θέσεις και η πολιτική απόφαση που θα εξειδικεύει τη στρατηγική του κόμματος από την προσεχή Δευτέρα.

Και πάμε στα δύσκολα: η Ομπρέλα, διά του Δημήτρη Βίτσα, είχε προγραμματίσει χθες το απόγευμα να κατεβάσει αντιπρόταση πάνω στις καταστατικές αλλαγές. Με κείμενο που υπέγραφαν, εκτός από τον Βίτσα, οι Νίκος Βούτσης, Θοδωρής Δρίτσας, Εφη Καλαμαρά, Κατερίνα Κνήτου, Πάνος Λάμπρου, Ανδρέας Ξανθός, Δημήτρης Παπαδημούλης, Μιχάλης Σαμπατακάκης, Ράνια Σβίγκου, Πάνος Σκουρλέτης, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Νίκος Φίλης, Τασία Χριστοδουλοπούλου πρότειναν: ο πρόεδρος να εκλέγεται από το Συνέδριο του κόμματος και όχι από την κομματική βάση. Το ίδιο και η νέα ΚΕ, ενώ κάθε εκλεγμένος σύνεδρος να έχει ίσο αριθμό ψήφων και δυνατότητα επιλογής υποψηφίων από όλες τις περιφέρειες. Υποψήφιο μέλος της Κεντρικής Επιτροπής – προτείνουν – μπορεί να είναι κάθε μέλος του κόμματος, είτε είναι σύνεδρος είτε όχι. Συμφωνούν με την ποσόστωση φύλου σε ποσοστό ίσο με 50%, ενώ για την εξασφάλιση της αντιπροσώπευσης όλων των περιφερειών στην ΚΕ η πρόταση για την αναλογικότητα θα πρέπει να υποβάλλεται στο Συνέδριο από την απερχόμενη ΚΕ και να εγκρίνεται από αυτό (μιλώντας αλλιώς για τον κίνδυνο της «ομοσπονδιοποίησης» του οργάνου).

Εδώ εστιάζεται ένα σημείο της μάχης για τα νέα χαρακτηριστικά του κόμματος, αν και, όπως έδειξε ο συσχετισμός των προσυνεδριακών διαδικασιών – αλλά και το μεγάλο μέρος των τοποθετήσεων των συνέδρων χθες -, η πλειοψηφία ανήκει στον Αλέξη Τσίπρα και στην ετερογενή ομάδα των προεδρικών (Κίνηση Μελών, Γέφυρα, ΡΕΝΕ, ΔΗΜΑΡ). Σύμφωνα με μια ανάγνωση, το 3ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ οριοθετήθηκε στις προαναφερόμενες διαφωνίες. Για πολλούς, το δίπολο διεύρυνση – ταυτοτική διατήρηση επίσης δεν συζητήθηκε ευρέως, αν και για την κεντρική ηγετική ματιά το Συνέδριο είναι μια τομή στον νέο μετασχηματισμό. Αυτή η γραμμή, εξάλλου, δόθηκε από τον Αλέξη Τσίπρα την πρώτη ημέρα των εργασιών του Συνεδρίου με τη φράση ότι «το κόμμα είναι το εργαλείο της πολιτικής αλλαγής», εξαπολύοντας τις βολές του για την αποφυγή του «γραφειοκρατικού τρόπου αναπαραγωγής του εαυτού μας» ή για «σύνδρομα ιδιοκτησίας της αλήθειας».

«Πολιτική αλλαγή». Και η «γραμμή» του ανοίγματος – που κυριάρχησε και σε μεγάλο μέρος των ομιλιών χθες από συνέδρους – εναλλάχθηκε με το κεντρικό μότο του Συνεδρίου που δεν ήταν άλλο από την «Πολιτική αλλαγή». Από την προσεχή Δευτέρα, άλλωστε, αυτή θα είναι η νέα αιχμή του ΣΥΡΙΖΑ στην προσπάθειά του να αποδομήσει την κυβέρνηση αλλά και να πιέσει περαιτέρω τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις ενόψει της πρώτης κάλπης της απλής αναλογικής.

Σε αυτό συνοψίστηκε η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα την Πέμπτη, στο λουξεμπούργκειο σύνθημα «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», αλλά και διανθίστηκε από τους χαιρετισμούς ηγετών όπως ο πορτογάλος πρωθυπουργός Αντόνιο Κόστα, η αντιπρόεδρος της ισπανικής κυβέρνησης και υπουργός Εργασίας της Ισπανίας Γιολάντα Ντίαζ (Πέμπτη), ο Χάιντς Μπιρμπάουμ από το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και ο πρώην πρόεδρος του Εκουαδόρ Ραφαέλ Κορέα (Παρασκευή). Εξάλλου, και το θέμα της προοδευτικής διακυβέρνησης είναι στο επίκεντρο του 3ου Συνεδρίου. «Εχουμε και το θετικό παράδειγμα στην Πορτογαλία και την Ισπανία. Αυτό το παράδειγμα θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε, θέλουμε να είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση στην ήπειρό μας», είπε ο Αλέξης Τσίπρας που έχει στο μυαλό του (και, όπως όλα δείχνουν, μια συνεδριακή ευρεία νομιμοποίηση από αύριο) μια τέτοια συμμαχία.

Αρωμα Πρεσπών. Από την πρώτη ημέρα του Συνεδρίου έντονο ήταν το άρωμα Πρεσπών με την παρουσία του Ζόραν Ζάεφ και του Νίκου Κοτζιά και τη θερμή αναφορά του Τσίπρα. Ο ίδιος άλλωστε στο πρόσφατο δίλημμα που έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «πρόοδος ή συντήρηση», απάντησε με το δίλημμα «νεοφιλελεύθερη Δεξιά, ίσως στην πιο ακραία νεοφιλελεύθερη εκδοχή ευρωπαϊκής Δεξιάς, αυτή της ΝΔ του κ. Μητσοτάκη, ή προοδευτικές δυνάμεις». Το 3% του βαθέος ΣΥΡΙΖΑ, τα αριστερόμετρα, οι μέρες της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, ο νέος τρόπος εκλογής αρχηγού και ΚΕ που προτάθηκε, αλλά και ειδικά θέματα ανά γεωγραφική περιοχή απασχολούν αυτές τις μέρες τις ομιλίες των συνέδρων αλλά και τα πηγαδάκια του γηπέδου του Τάε Κβον Ντο. Την ίδια ώρα που γίνονται θεματικά τραπέζια (σήμερα με πεδίο την Εργασία, την Οικονομία και τους Θεσμούς – Δημοκρατία) με μπόλικα πρόσωπα του θινκ τανκ του κόμματος και με απουσία προεδρικών ή «ομπρελάδων», όπως σχολιάστηκε.

Τα τραπέζια είναι συνέχεια μιας μακράς επεξεργασίας θέσεων που έφεραν οι προγραμματικές ημερίδες του κόμματος ανά πεδίο, όπως λέει υψηλόβαθμο στέλεχος. Και μερικών εκ των τομών που συνόψισε ο Αλέξης Τσίπρας ως δεσμεύσεις ενός νέου κυβερνητικού προγράμματος προοδευτικής κυβέρνησης από την επομένη των εκλογών με την απλή αναλογική. Παρεμβάσεις για άμεση μείωση 50% των αυξήσεων στους λογαριασμούς. Αύξηση κατώτατου μισθού στα 800 ευρώ και επαναφορά εργασιακών δικαιωμάτων. Διαγραφή χρέους της πανδημίας και μικροπιστώσεις. Νέο ΕΣΥ και επιστροφή 13ης σύνταξης. Οικονομικά προσιτή στέγη για νέα ζευγάρια, απλοποίηση πρόσβασης στα ΑΕΙ για νέες και νέους. Και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου. Προτάσεις που σχολιάστηκαν ως βερμπαλιστικές από μερίδα των αντιπάλων τού ΣΥΡΙΖΑ ή ως υποσχέσεις για όλους.

Αν και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επιχείρησε να δώσει πινελιές αυτοκριτικής. «Ναι, κάποια από τα μέτρα που αναγκαστήκαμε να πάρουμε υπό τις απειλές και τον διαρκή εκβιασμό της τρόικας έθιξαν δυσανάλογα κοινωνικές ομάδες», είπε, προχωρώντας ένα βήμα μπροστά (αφήνοντας πίσω τη ρητορική για κόμμα των μισθωτών). «Γνωρίζουμε καλά ότι δεν μπορεί να υπάρξει δίκαιη ανάπτυξη με δυσανάλογη επιβάρυνση της επιχειρηματικότητας και της μεσαίας τάξης».