Ακρίβεια {LF}και πόλεμος απειλή για την οικονομία

Η προσγείωση των προσδοκιών για την ελληνική οικονομία – λόγω των εξελίξεων σε ακρίβεια και Ουκρανικό – αρχίζει να αποτυπώνεται από τους οικονομολόγους και στο χαρτί. Η μείωση του ΑΕΠ κατά περίπου μία-δύο μονάδες και η εκτόξευση του πληθωρισμού πάνω από το 5% για τη φετινή χρονιά συνιστούν ευθεία απειλή για τα εισοδήματα των καταναλωτών, με την κυβέρνηση να δηλώνει έτοιμη να προχωρήσει σε νέες παρεμβάσεις για τη στήριξη των νοικοκυριών. Ο υψηλός βαθμός αβεβαιότητας «στοιχειώνει» ήδη τις προοπτικές της φετινής χρονιάς, αν και η οικονομία δείχνει «αντισώματα» μπροστά στη νέα πρόκληση. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, το βασικό σενάριο προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ στο 3,8% (από 5% προηγουμένως) και πληθωρισμό στο 5,2%, την ίδια στιγμή που το υπουργείο Οικονομικών παραμένει αισιόδοξο ότι παρά τις υπάρχουσες πιέσεις, η πορεία της χώρας δεν θα εκτροχιαστεί.

ΕΚΘΕΣΗ ΤτΕ

Χαμηλώνει ο πήχης της  ανάπτυξης

Η έξαρση της αβεβαιότητας μετριάζει
τις προσδοκίες και επηρεάζει αρνητικά
τις καταναλωτικές και επενδυτικές αποφάσεις,
λέει ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας

Ανάπτυξη 3,8% το 2022 έναντι αρχικής πρόβλεψης για 4,8% και επιτάχυνση του πληθωρισμού στο 5,2% προβλέπει το βασικό σενάριο της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2022, υπό την προϋπόθεση ότι ο πόλεμος θα λήξει σύντομα. Αντίστοιχα στο αρνητικό σενάριο η αύξηση του ΑΕΠ θα υποχωρήσει στο 2,8% και ο πληθωρισμός θα αναρριχηθεί στο 7%. Πρόκειται για τις πρώτες επίσημες εκτιμήσεις της κεντρικής τράπεζας, όπως αυτές διατυπώνονται στην Ετήσια Εκθεση του διοικητή για το 2021, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τα νέα μακροοικονομικά δεδομένα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Μιλώντας στη χθεσινή τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Τράπεζας της Ελλάδος, ο Γιάννης Στουρνάρας τόνισε ότι η έξαρση της αβεβαιότητας λόγω του υψηλού πληθωρισμού, αλλά και του πολέμου, μετριάζει τις προσδοκίες των οικονομικών μονάδων και επηρεάζει αρνητικά τις καταναλωτικές και επενδυτικές αποφάσεις τους.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιπτώσεις της διαταραχής στην ελληνική οικονομία θα εξαρτηθούν από την έκταση και τη διάρκεια των διαταράξεων στις διεθνείς τιμές ενέργειας και τροφίμων, καθώς και την επιδείνωση του κλίματος εμπιστοσύνης και την αναταραχή των χρηματοπιστωτικών αγορών. Εξήγησε δε ότι τα πάντα είναι συνάρτηση της διάρκειας των εχθροπραξιών στην Ουκρανία.

«Αν και ο κύριος μοχλός ανάπτυξης για φέτος είναι η εγχώρια ζήτηση και ο τουρισμός, υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα. Η αρνητική επίδραση του πληθωρισμού στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών θα περιορίσει την αύξηση της ιδιωτικής καταναλωτικής δαπάνης» υπογράμμισε ο κεντρικός τραπεζίτης. Οπως πρόσθεσε, «το αυξημένο κόστος παραγωγής και η μικρότερη κατανάλωση θα επηρεάσουν αρνητικά την κερδοφορία των επιχειρήσεων και μαζί με τη γενικευμένη αβεβαιότητα θα οδηγήσουν ενδεχομένως σε αναβολή ή ματαίωση επενδυτικών αποφάσεων».

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος επεσήμανε πάντως πως υπάρχουν και αντίρροπες δυνάμεις που λειτουργούν αντισταθμιστικά και μετριάζουν τις αρνητικές επιπτώσεις. Αυτές είναι οι εξής: η άρση των ποικίλων περιορισμών, εγχώριων και διεθνών, που συνδέονταν με την πανδημία, η έναρξη των επενδυτικών έργων του εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η άνοδος της απασχόλησης, οι συσσωρευμένες αποταμιεύσεις και η συνεχιζόμενη αύξηση των εξαγωγών.

Εξάλλου, σύμφωνα με τον Γιάννη Στουρνάρα, η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει την τρέχουσα ενεργειακή κρίση σε μια ιστορική ευκαιρία και να αναδειχθεί σε ενεργειακό κόμβο της ΝΑ Ευρώπης. «Αφενός βασιζόμενη στην τεχνογνωσία που διαθέτει σε έργα υποβρύχιων ηλεκτρικών διασυνδέσεων και αφετέρου επιταχύνοντας τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση και να αποτελέσει παράγοντα ενεργειακής σταθερότητας στην ΕΕ» υποστήριξε σχετικά.

Σε σχέση με τη δημοσιονομική πολιτική, τόνισε ότι στο νέο περιβάλλον ακραίας αβεβαιότητας, η διασφάλιση της ισορροπίας «αποδεικνύεται μια δύσκολη διαδικασία, καθώς απαιτείται η εύρεση της κατάλληλης ισορροπίας ανάμεσα σε δύο επιδιώξεις πολιτικής». Κατά τον ίδιο, «αφενός πρέπει να μετριαστεί η επίπτωση του υψηλού ενεργειακού κόστους και του πληθωρισμού στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και στην κερδοφορία των επιχειρήσεων, ώστε να περιοριστεί η βλάβη στην ανάκαμψη και να μην απειληθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα». Αφετέρου, όμως συμπλήρωσε, «τα μέτρα στήριξης το 2022 πρέπει να έχουν περιορισμένο δημοσιονομικό αντίκτυπο, ώστε η στροφή σε περιοριστική πολιτική να διευκολύνει την επάνοδο στη δημοσιονομική ισορροπία».

Οι προκλήσεις
για τις τράπεζες

Αναφερόμενος στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, κάλεσε τις διοικήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων σε συνεχή επαγρύπνηση και εντατικότερη δράση για την περαιτέρω μείωση των κόκκινων δανείων, την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης και την αξιοποίηση της αυξημένης ρευστότητας για την παροχή δανείων στην πραγματική οικονομία. Ο Γιάννης Στουρνάρας υποστήριξε ότι στο τρέχον περιβάλλον μεταβαλλόμενων χρηματοπιστωτικών συνθηκών, οι ελληνικοί όμιλοι έχουν να αντιμετωπίσουν τις ακόλουθες προκλήσεις:

n Τα νέα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΔ) που ενδέχεται να προκύψουν μετά την απόσυρση των κρατικών μέτρων στήριξης στους οφειλέτες, αλλά και εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού.

n  Την υποχρέωση κάλυψης της Ελάχιστης Απαίτησης Ιδίων Κεφαλαίων και Επιλέξιμων Υποχρεώσεων (MREL).

n  Την ανάγκη απορρόφησης των επιπτώσεων του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 9.

n  Τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

n Την υιοθέτηση νέων, ψηφιακών τεχνολογιών.