Τα πλεονεκτήματα του αγωγού EastMed

Η παρούσα συγκυρία αναγκάζει την Ευρώπη, έστω και υπαιτιότητά της, να αποκτήσει «ενεργειακό ρεαλισμό». Ακόμη και οι Πράσινοι στη Γερμανία περιορίζουν την αντίθεσλη τους στα πυρηνικά εργοστάσια και οι Αγγλοι στην πολιτική του «zero emissions» (μηδενικές εκπομπές) βάζουν νερό στο κρασί τους, αφού αυτό καθίσταται πλέον μη ρεαλιστικό. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα σχέδιο βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων λύσεων.

Η χώρα που θα επωφεληθεί από την πολιτική αυτή είναι πρωτίστως οι Ηνωμένες Πολιτείες με τις τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου που εξασφάλισαν με τη σχιστολιθική τεχνολογία (υδραυλική ρωγμάτωση), ως αποτέλεσμα της οποίας κατέστησαν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να προμηθεύουν την Ευρωπαϊκή Ενωση με αέριο και έτσι θα καταστούν η πλέον ευνοούμενη χώρα από τον πόλεμο της Ουκρανίας. Η Ευρώπη έπεσε στην παγίδα των Αμερικανών. Ομως η λύση είναι ανεπαρκής για την κάλυψη των ευρωπαϊκών αναγκών μέσο και μακροπροθέσμως. Συγχρόνως αναβαθμίστηκε δραστικά και η Ανατολική Μεσόγειος ως εναλλακτική δυνητική πηγή τροφοδοσίας.

Η Τουρκία άδραξε την ευκαιρία να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία για να λύσει το πρόβλημα των κοιτασμάτων φυσικού αερίου και υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου, προωθώντας τη μεταφορά τους μέσω Τουρκίας και παρακάμπτοντας την Κύπρο και την Αίγυπτο.

Παρ’ όλα αυτά, μεταξύ της Σκύλλας και της Χάρυβδης άνοιξε ένα παράθυρο ελπίδας που δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτο.

Ρόλο διαμετακομιστή διεκδικεί και η Ελλάδα, η οποία αξιοποιώντας τις υποδομές της μπορεί να μετατραπεί σε άξονα (hub) της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ομως, ρεαλιστικά, η ταχεία απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ενώσεως από το ρωσικό αέριο σημαίνει ότι πρέπει να φθάσει το ταχύτερο δυνατό στις ευρωπαϊκές αγορές το αέριο από τα κοιτάσματα της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Το εκτός πραγματικότητας non-paper του State Department για δήθεν μη βιωσιμότητα του αγωγού EastMed, χωρίς αμφιβολία προϊόν τουρκικού lobbying, είναι εξαφανισμένο. Τα 5,2 δισ. κόστος του αγωγού είναι παρωνυχίδα στην εξάρτηση της Ευρώπης από την Τουρκία, η οποία αναμφιβόλως θα το εκμεταλλευτεί στην κατάλληλη στιγμή.

Είναι ευκαιρία τώρα, που έχει γίνει ηλίου φαεινότερον ότι η στάση της Τουρκίας πλήττει τα καλώς νοούμενα συμφέροντα της Ευρώπης, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος να πιέσουν προς την κατεύθυνση της κατασκευής του EastMed. Ο κ. Μητσοτάκης στις 16 Μαρτίου στήριξε την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου με «οικονομικό ενδιαφέρον» σε μια αναπροσαρμογή της ενεργειακής πολιτικής στη λογική της αυτάρκειας και της απεξάρτησης. Είναι προς το συμφέρον και του Ισραήλ η συνεργασία με την Κύπρο για την κατασκευή του EastMed, παρά με την αναξιόπιστη Τουρκία. Η συνεργασία του αυτή θα του εξασφαλίσει δεσπόζουσα θέση στην κοινοπραξία ως ο κύριος προμηθευτής, ενώ αν συμπράξει με την Τουρκία θα υπόκειται στους εκβιασμούς της, εφόσον αναγκαστικά ο αγωγός θα καταλήγει στην Τουρκία. Ομοίως, αν συμπράξει με την Αίγυπτο, πάλι θα καταστεί ο συνεταίρος ήσσονος σημασίας.

Είναι ευκαιρία τώρα, που έχει γίνει ηλίου φαεινότερον ότι η στάση της Τουρκίας πλήττει τα καλώς νοούμενα συμφέροντα της Ευρώπης, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος να προωθήσουν την κατασκευή του EastMed για να προμηθεύεται η Ευρώπη μεγάλο μέρος των αναγκών της από αξιόπιστες και υπεύθυνες πηγές.

Ο Γεώργιος Οικονόμου είναι δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω