Ο αντικαπνιστικός νόμος στην ύφεση της πανδημίας

Η εναρμόνιση της χώρας με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και τον ΠΟΥ για τον έλεγχο του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους είναι γεγονός από το 2019, οπότε για πρώτη φορά τέθηκε σε εφαρμογή η σχετική νομοθεσία. Η κοινωνία, χωρίς τριβές, ενσωμάτωσε στην καθημερινότητά της αυτό που από καιρό ανέμενε και που καθυστερούσε λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης. Οι εκλογές του 2019 ανέδειξαν κυβέρνηση η οποία, σύμφωνα με τις εξαγγελίες της, επικαιροποίησε και εφάρμοσε τον νόμο, με προσωπική πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Υγείας Βασίλη Κικίλια. Οι υπερδεκαετείς προσπάθειες μεταστροφής της κοινής γνώμης με επιστημονικά σχεδιασμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες απέδωσαν καρπούς, οδηγώντας τη νέα γενιά στην απομάκρυνση από το κάπνισμα και την κοινωνία στην πρόθυμη εφαρμογή του σχετικού νόμου.

Με τη γενναιόδωρη χρηματοδότηση του Behrakis Foundation από το 2009 εγκαταστάθηκε μια σταδιακή συνεργασία του αντικαπνιστικού κινήματος της χώρας με την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, το Πανεπιστήμιο Harvard, το Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, όπου τα τελευταία επτά χρόνια προστέθηκε το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας-ACG, που από κοινού με την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία υποστηρίζει την πρωτοβουλία «SMOKE FREE GREECE». Η αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας και η στήριξη από το Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων υπήρξαν καθοριστικοί συντελεστές της επιτυχίας των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για την πρόληψη του καπνίσματος στη σχολική κοινότητα.

Η πανδημία Covid-19 που ακολούθησε όμως, ανέτρεψε τον υγειονομικό χάρτη της χώρας. Νέες ανάγκες, νέες προτεραιότητες, νέες συνθήκες. Και όσο ίσχυαν ο πανδημικός φόβος και το lockdown, τα πράγματα ήταν απλά. Με τη σχετική ύφεση όμως των περιοριστικών μέτρων εμφανίστηκαν τάσεις μη εφαρμογής του νόμου για το κάπνισμα σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα, χώροι κλειστοί από κάθε νομική και λογική άποψη άρχισαν να θεωρούνται αυθαίρετα ανοικτοί, με αποτέλεσμα να επιτρέπεται το κάπνισμα. Επιπλέον, σε χώρους νυχτερινής διασκέδασης το κάπνισμα άρχισε να είναι ελεύθερο από κάποια ώρα και μετά, ως εάν οι επιπτώσεις του παθητικού καπνίσματος στην υγεία εργαζομένων και πελατών να έχουν συγκεκριμένο ωράριο. Η τηλεφωνική γραμμή 1142, διεθνής συμβατική υποχρέωση της χώρας, είναι ανενεργή χρεώνοντας όποιον καλεί χωρίς την παροχή οποιασδήποτε υπηρεσίας. Αυτά επισημάνθηκαν άμεσα προς την πολιτεία από την αρμόδια Επιτροπή, όπως επισημάνθηκε και η ανάγκη ρητής και έμπρακτης αναθέρμανσης της πολιτικής βούλησης για την εφαρμογή του νόμου.

Παράλληλα εμείς συνεχίζουμε τη δουλειά μας με:

n διαδικτυακές εκπαιδευτικές σχολικές παρεμβάσεις,

n διαδικτυακά εκπαιδευτικά σεμινάρια σε εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς,

n διοργάνωση του 11ου Πανελλήνιου Μαθητικού Συνεδρίου «Παιδεία για έναν κόσμο χωρίς κάπνισμα» με το υπουργείο Παιδείας στις 12 Απριλίου 2022,

n βράβευση μαθητικών έργων στον διαγωνισμό με θέμα «Η νέα γενιά έρχεται, το κάπνισμα φεύγει»,

n δωρεάν διανομή του εκπαιδευτικού μας υλικού,

n δωρεάν λειτουργικές εξετάσεις της αναπνοής,

n συμμετοχή και ευθυγράμμιση με τα διεθνή τεκταινόμενα για την αντιμετώπιση του καπνίσματος.

Τέλος, υπογραμμίζεται εκ νέου ότι η αντιμετώπιση της επιδημίας του καπνίσματος εξακολουθεί να αποτελεί μια διαρκή δοκιμασία της κοινωνίας μας ως προς την ανάπτυξη πνεύματος, κλίματος και συνθηκών ουσιαστικής προστασίας της δημόσιας υγείας.

Ο Παναγιώτης Μπεχράκης είναι πνευμονολόγος – εντατικολόγος, πρόεδρος της Επιτροπής του υπουργείου Υγείας για τον Ελεγχο του Καπνίσματος