Σταθερότητα ή χάος

Απορία ψάλτου βηξ. Και απορία δημοσιογράφου, εκλογές. Είναι το πιο εύκολο πολιτικό ρεπορτάζ. Δεν χρειάζεται να συναντάς «πηγές», δεν χρειάζεται να ξεροσταλιάζεις έξω από κέντρα λήψης αποφάσεων, ούτε καν ένα τηλέφωνο δεν χρειάζεται να πάρεις. Αρκεί να έχει περάσει ενάμισης χρόνος από τις προηγούμενες εκλογές, εκ των πραγμάτων κάποιες πολιτικές προτεραιότητες δεν θα έχουν πάει καλά, θα έχουν αρχίσει να υπάρχουν τριβές, όσοι διεκδικούν στους δρόμους θα έχουν γίνει πιο διεκδικητικοί και θα φωνάζουν πιο δυνατά, οπότε – το ‘χεις. Κάθεσαι απλώς αναπαυτικά στην καρέκλα του γραφείου σου και γράφεις μερικές εκατοντάδες λέξεις προβλέποντας πρόωρες εκλογές. Αν γίνουν, είσαι κάτι σαν Πυθία της πολιτικής. Αν δεν γίνουν, ας όψονται οι εξελίξεις της συγκυρίας. Βγήκε το μεροκάματο. Το σενάριο για πρόωρες εκλογές έχει γραφτεί κατά κόρον και σε αυτή την κοινοβουλευτική περίοδο. Είχε αρχίσει να διακινείται πριν ακόμα κι από την πανδημία. Πότε πότε, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το διέψευδε, για να επανέλθει στη συνέχεια στην επόμενη κρίση. Δόξα τω θεώ, οι κρίσεις αυτή την τετραετία ήταν απανωτές, οπότε οι εκλογές ήταν μια συνεχής πιθανότητα. Και ένα δημοφιλές ανάγνωσμα.

Και φυσικά, ήταν το αγαπημένο σύνθημα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που προέβλεπε οσονούπω τις εκλογές, ως απόδειξη των κυβερνητικών αδιεξόδων. Τις τελευταίες εμφανίσεις του στη Βουλή, ο Αλέξης Τσίπρας έδινε ρέστα γύρω από τις επερχόμενες εκλογές, που θα συνόδευαν την επερχόμενη πτώση της κυβέρνησης λόγω των προβλημάτων – εκείνων των προβλημάτων που ο ίδιος προσφερόταν να τα λύσει. Πριν από μερικές μέρες μόνο, στις 11 Μαρτίου, ζητούσε από τον Πρωθυπουργό να επισπεύσει και να κάνει τώρα τις εκλογές και όχι τον επόμενο Μάιο, οπότε και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ τις τοποθετούσε.

Αλλά έρχεται προχθές ο Μητσοτάκης και, πολύ απλά, από το συνέδριο του «Οικονομικού Ταχυδρόμου», προσγειώνει τον Τσίπρα στην πραγματικότητα. Δημοκρατία, του λέει, δεν σημαίνει απλώς εκλογές κάθε τρεις και λίγο: σημαίνει διάκριση των εξουσιών και θεσμοί, σημαίνει κανόνες που δεν αλλάζουν για συγκυριακούς λόγους, αλλά πρωτίστως σημαίνει σταθερότητα. Και η σταθερότητα είναι ο πολιτικός στόχος του. Μάλιστα, δηλώνει ότι, αν χρειαστεί, η κυβερνώσα παράταξη μπορεί ακόμα και να εγκαταλείψει την επιδίωξη της αυτοδυναμίας χάριν της σταθερότητας.

Η δήλωση αυτή του Μητσοτάκη είναι λογική. Η κυβέρνηση υπέστη σοβαρούς κλυδωνισμούς με αλλεπάλληλες κρίσεις: την κρίση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, της πανδημίας, τώρα του πολέμου και της συνεπαγόμενης εκτίναξης των τιμών. Ολες αυτές οι καταστάσεις πλήγωσαν τμήματα του εκλογικού σώματος που την είχαν στηρίξει. Ο Πρωθυπουργός γνωρίζει καλά ότι αν η ακρίβεια δεν τιθασευτεί, υπόθεση που έχει σοβαρή πιθανότητα όσο οι κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας ισχύουν, η κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει διευρυνόμενη δυσαρέσκεια – και βέβαια οι, ακόμα με θετικό πρόσημο σημερινές δημοσκοπήσεις, να αλλάξουν.

Αλλά εκτιμά ότι, στη συγκυρία, προέχει η σταθερότητα και όχι η αναζωπύρωση μιας τοξικής έντασης, όχι μόνο από την αξιωματική αντιπολίτευση αλλά από διάφορα μέτωπα, δεξιά κι αριστερά, που τρέφονται από την αποσταθεροποίηση. Η χώρα έχει ανάγκη τη σταθερότητα, που στη συγκυρία είναι το ακριβότερο αγαθό, και ο Μητσοτάκης δηλώνει ότι θα συνεχίσει να εργάζεται γι’ αυτή.

Κάπως έτσι, διαγράφεται και το δίλημμα ενόψει των επόμενων εκλογών: σταθερότητα ή χάος; Αν οι πολίτες έχουν ωριμάσει, όπως φάνηκε μετά το 2019, η απάντηση είναι εύκολη. Και εύλογη.

Οπως προσεγγίζουμε τη Μήδεια
Η κατηγορία που βαρύνει τη συλληφθείσα μητέρα από την Πάτρα είναι τρομερή. Προφανώς, η υπόθεση είναι στα χέρια της Δικαιοσύνης. Τα ΜΜΕ έδωσαν έμφαση σε αυτή την ιστορία, στην ενδεχόμενη αιτιώδη σχέση της με τον θάνατο των τριών παιδιών της, αλλά πλέον δεν έχει νόημα η επιμονή σε λεπτομέρειες. Μένει να αποδειχτεί η αποτρόπαιη πιθανότητα που όλοι έχουμε στο μυαλό μας.
Μέχρι εκεί. Από εκεί και μετά, η περιέργεια των ΜΜΕ είναι ηδονοβλεπτική αδιακρισία. Και η οργή είναι, απλώς, έκφραση ανωριμότητας – και σε ένα βαθμό υποκρισίας. Οσο για τον όχλο, που συγκεντρώθηκε για να λιντσάρει, δεν περιποιεί τιμή σε ένα κράτος δικαίου. Θα ήταν σπουδαίο αν αποσυρόμασταν διακριτικά από το θέ(α)μα, αν ήμασταν βουβοί και συντετριμμένοι απέναντι στο κορυφαίο αυτό δράμα.
Από τις πιο δημοφιλείς τραγωδίες, η Μήδεια του Ευριπίδη είναι ανοιχτή στις ερμηνείες – εκκινώντας πάντα από τις εσωτερικές συγκρούσεις της ψυχής εκείνης της αρχετυπικής μάνας που σκότωσε τα παιδιά της. Η αρχαιογνωσία, η παιδεία δηλαδή και το θέατρο, μας έχουν μάθει την ψύχραιμη προσέγγιση του ακραία τραγικού περιστατικού και των ακραία τραγικών προσώπων που πρωταγωνιστούν σ’ αυτό. Θα ήταν ένδειξη ωριμότητας αν η αποσβολωμένη ελληνική κοινωνία κατάφερνε να σταθεί μακριά από την ηθικολογική διάσταση του δράματος, στοχαστικά και με οίκτο για την ανθρώπινη μοίρα.