Το ακριβό τίμημα{CR}των σούπερ γιοτ

Τον περασμένο Νοέμβριο, ένας πίνακας του Βαν Γκογκ που απεικόνιζε ξύλινες καλύβες ανάμεσα σε ελιές και κυπαρίσσια πουλήθηκε σε δημοπρασία για 71,4 εκατομμύρια δολάρια. Ενας Βαν Γκογκ  είναι εντυπωσιακός, αποτελεί σίγουρη επένδυση και εάν διατηρηθεί ασφαλής μπορεί να πουληθεί πολύ εύκολα ξανά σε δημοπρασία. Ενα σούπερ γιοτ, επίσης, είναι ωραία απόκτημα. Δείχνει πλούτο και μπορεί να πωληθεί, αν και ίσως χρειαστεί να περιμένει κάποιος έως και ένα χρόνο για να βρει αγοραστή. Το πρόβλημα με το γιοτ, όμως, γράφουν οι «Financial Times», είναι ότι σε αντίθεση με τον πίνακα κινείται σε αλμυρό νερό, το οποίο αποτελεί ένα σκληρό περιβάλλον. Κάθε σκάφος που βρίσκεται στον ωκεανό αυτή τη στιγμή διαβρώνεται, παλεύει με τις καιρικές συνθήκες και χάνει λίγο λίγο την αξία του. Μόνο με την τακτική εφαρμογή προσεκτικού ελέγχου, συντήρησης και επισκευής μπορεί να κρατηθεί ένα σκάφος σε καλή κατάσταση.

Δεν μπορείς απλά να ρίξεις άγκυρα, να φύγεις με ελικόπτερο και να επιστρέψεις ένα χρόνο αργότερα. Η ιδιοκτησία ενός σούπερ γιοτ είναι σαν να έχεις μια στοίβα από δέκα έργα του Βαν Γκογκ, τα οποία κρατάς πάνω από το κεφάλι σου καθώς βαδίζεις μέσα στο νερό, προσπαθώντας να τα κρατήσεις στεγνά. Οσο μεγαλύτερο είναι το γιοτ, τόσο πιο δύσκολη και κοστοβόρα η συντήρησή του.

Το «σούπερ γιοτ» είναι ένας ευρύς όρος, που αναφέρεται σε οποιοδήποτε ιδιωτικό σκάφος μήκους άνω των 30 μέτρων. Οι αναλυτές του κλάδου χρησιμοποιούν διαφορετικές κατηγορίες, αλλά ένα μεγα-γιοτ είναι μεγαλύτερο από 70 μέτρα και οτιδήποτε πάνω από 90 μέτρα αποκαλείται γιγα-γιοτ, που είναι σπάνια. Συνολικά υπάρχουν μόνο περίπου εκατό. Εξ αυτών, σύμφωνα με έκθεση του Superyacht Group, 18 ανήκουν σε Ρώσους. Στις ΗΠΑ, υπάρχει ένα γιγα-γιοτ για κάθε 34 δισεκατομμυριούχους στη λίστα του Forbes. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχει ένα για κάθε 19. Αλλά στη Ρωσία, υπάρχει ένα για κάθε επτά δισεκατομμυριούχους. Και πολλά από αυτά, λόγω των κυρώσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία, βρίσκονται τώρα ακινητοποιημένα σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Για κάποιο λόγο, οι πλούσιοι Ρώσοι φαίνεται να προτιμούν τα τεράστια σκάφη. Αυτή τη στιγμή το «Dilbar», ένα θηρίο μήκους 157 μέτρων, βρίσκεται σε αποβάθρα στο Αμβούργο, καλυμμένο μέχρι την κορυφή του θόλου του ραντάρ με σκαλωσιές. Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, το «Dilbar» ανήκει στον Αλισερ Ουσμάνοφ, ολιγάρχη από το περιβάλλον του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Στον Ουσμάνοφ έχουν επιβληθεί κυρώσεις τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από την ΕΕ. Είναι λυπηρό για αυτόν που το σκάφος του έτυχε να βρίσκεται στη Γερμανία όταν επιβλήθηκαν οι κυρώσεις, αλλά δεν προκαλεί έκπληξη. Δεν υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι που ξέρουν πώς να φτιάχνουν γιγα-γιοτ και σχεδόν όλοι είναι Γερμανοί, Ολλανδοί ή Ιταλοί. Το Dilbar ναυπηγήθηκε από τη γερμανική εταιρεία Lürssen το 2016. Είχε επιστρέψει εκεί για επισκευή.

Τα σούπερ γιοτ φαίνονται μεγάλα και ανεξάρτητα, σαν κιβωτοί που θα αντέξουν κάθε πλημμύρα. Αλλά είναι περίπλοκα και ευαίσθητα. Εχουν προβληματικά ανοίγματα για παιχνίδια και κολυμβητές ακριβώς στην ίσαλο γραμμή, ακριβώς εκεί που τα σκάφη δεν πρέπει να έχουν ανοίγματα. Οταν αντιμετωπίζουν πρόβλημα, δεν μπορούν να επιδιορθωθούν εύκολα. Πρέπει να επιστρέψουν εκεί όπου ναυπηγήθηκαν. Πρέπει να τροφοδοτούνται διαρκώς με μεγάλες ποσότητες καυσίμων και να διαθέτουν γεννήτριες. Οι εταιρείες διαχείρισης προσλαμβάνουν ναυτικούς και μηχανικούς, βγάζουν βίζες και μισθοδοσία. Το κόστος του πληρώματος είναι διπλάσιο για τα μεγαλύτερα γιοτ, σύμφωνα με το Superyacht Group – διότι υπάρχουν πάντα εφεδρικοί εργαζόμενοι για όλες τις θέσεις. Οι κατασκευαστές των σούπερ γιοτ, οι κυβερνήτες και οι διαχειριστές προέρχονται από μια μικρή λίστα σταθερών, φιλελεύθερων δημοκρατιών, φιλικών προς τις ΗΠΑ και την ΕΕ.