Νέος πυρετός και για το Λιβυκό

Το ναυάγιο των προγραμματισμένων εκλογών στη Λιβύη στις 24 Δεκεμβρίου 2021 αναζωπύρωσε τα σενάρια για αποσταθεροποίηση της χώρας και του ενδεχομένου απρόβλεπτων εξελίξεων. Οι διπλωματικές αποστολές των χωρών που είχαν εμπλακεί ενεργά στη διαδικασία προσπαθώντας να κατευθύνουν τη Λιβύη σε μία λύση, που θα περνούσε από τη διαδικασία των εκλογών, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποιούν ότι ένα χρονοδιάγραμμα που θα καταλήξει σε αποτυχία δεν πρέπει να επαναληφθεί. Ιδιαίτερα στη σκιά της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία η ανησυχία της Δύσης για τον ρόλο της και στις εξελίξεις στη Λιβύη γίνεται εντονότερη, με διπλωμάτες να προειδοποιούν για την ανάγκη να μην αποσταθεροποιηθεί η χώρα. Εντονο είναι το ενδιαφέρον για τις εξελίξεις και από την πλευρά της Αθήνας, τόσο λόγω του – άκυρου – τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά και της βαθιάς εμπλοκής της Αγκυρας στη Λιβύη. Το ζήτημα της Λιβύης και το σύνολο των παραμέτρων, άλλωστε, ήταν μεταξύ των βασικών θεμάτων στην ατζέντα και των συνομιλιών του ΥΠΕΞ, Νίκου Δένδια με τον αιγύπτιο ομόλογό του, Σάμεχ Σούκρι στο Κάιρο τη Δευτέρα. Διπλωματικές πηγές υπογράμμιζαν δε ότι το ζήτημα της Λιβύης αποτελεί τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Αίγυπτο ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας, με την Αθήνα να επιδιώκει να μη βρεθεί ξανά στη δυσάρεστη θέση να αποκλειστεί από τις εξελίξεις.

ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΗΝ ΤΡΙΠΟΛΗ. Πολύ περισσότερο δε και με τη νέα διάσταση που αποκτά η Λιβύη λόγω και των πετρελαϊκών της κοιτασμάτων, όπως ανέφερε ξεκάθαρα ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Λιβύη Ρίτσαρντ Νόρλαντ, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του στην Αθήνα. Παρά το γεγονός ότι ο πετρελαϊκός τομέας της Λιβύης χαρακτηρίζεται απαρχαιωμένος και απαιτεί σοβαρές επενδύσεις προκειμένου να φτάσει να παράγει δύο εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, η Δύση στρέφει το βλέμμα στις δυνατότητες της Τρίπολης, δεδομένης και της άμεσης ανάγκης για ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία. Εξέλιξη η οποία δεν αφήνει αδιάφορη την Αθήνα, η οποία θέλει να δει στη Λιβύη μία νέα ισχυρή κυβέρνηση που θα έχει τη βούληση να καταστήσει και διμερώς με την Αγκυρα άκυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, έστω και αν αυτό έχει χαρακτηριστεί «null and void» από τη διεθνή κοινότητα. Για την ελληνική πλευρά το συμφέρον να είναι παρούσα στις εξελίξεις, ιδιαίτερα εάν η Λιβύη συμπεριληφθεί στο σχέδιο ενεργειακής απεξάρτησης από τη Ρωσία, καθίσταται ζωτικό.

Εστω και αν οι ανησυχίες της που πηγάζουν από το τουρκολιβυκό μνημόνιο και φτάνουν μέχρι τη λιβυκή αντίδραση στην παλαιότερη ελληνική αναγγελία για ενεργοποίηση των αδειών έρευνας για υδρογονάνθρακες Δυτικά και Νοτιοδυτικά της Κρήτης, επί του παρόντος αφήνουν αδιάφορους τους διεθνείς «παίκτες» που δραστηριοποιούνται στο ζήτημα της Λιβύης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η θέση που ο Νόρλαντ εξέφρασε συνομιλώντας με έλληνες δημοσιογράφους, παραπέμποντας σε διμερείς διαπραγματεύσεις και διεθνείς δικαιοδοτικούς δικαστικούς μηχανισμούς για τις διαφορές θαλασσίων ζωνών που μπορεί να υπάρχουν ανάμεσα σε Ελλάδα και Λιβύη, είναι θέση που έχει εκφραστεί και από διπλωμάτες άλλων χωρών, έστω και off the record. Σημαντικό για τους ξένους διπλωμάτες είναι και το αν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μία σύνοδος χωρών της Ανατολικής Μεσογείου και με ποιους όρους, με το Κυπριακό να είναι επίσης στα εμπόδια που θα πρέπει να ξεπεραστούν.