Η σιδηρά κυρία της διπλωματίας

Ελένη Σουρανή. Η σιδηρά κυρία της ελληνικής διπλωματίας που είχε τα ηνία του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη τα τελευταία δύο χρόνια. Η «κυρία Ελένη», όπως την αποκάλεσε ο τούρκος πρόεδρος, που στις πιο δύσκολες στιγμές των ελληνοτουρκικών σχέσεων τα τελευταία χρόνια είχε την ευθύνη να είναι σε ανοιχτή γραμμή με τον στενό συνεργάτη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν. Η Ελένη Σουρανή ανέλαβε καθήκοντα στο Γραφείο του Πρωθυπουργού τον Ιανουάριο του 2020, μετά την απόφαση η προκάτοχός της, πρέσβης Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, να αναλάβει την ελληνική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον. Σε μια περίοδο που το θερμόμετρο ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα είχε ήδη αρχίσει να ανεβαίνει.

Η Σουρανή άλλωστε, που είχε ολοκληρώσει τη θητεία της στην πρεσβεία της Ελλάδας στην Αλβανία, επιστρέφοντας και πριν από τη μετακίνησή της στο Διπλωματικό Γραφείο του Πρωθυπουργού, ανέλαβε τη Διεύθυνση Α4 του ΥΠΕΞ, που αφορούσε την Τουρκία.

«Συστήθηκε» στο ευρύ κοινό μέσα Ιουλίου του 2020, όταν ο τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου δημοσιοποίησε την τριμερή του Βερολίνου για την εκτόνωση της ελληνοτουρκικής κρίσης που βρισκόταν σε τροχιά κλιμάκωσης, ανάμεσα στους Γιαν Χέκερ, διπλωματικό σύμβουλο της καγκελαρίου Μέρκελ, Ελένη Σουρανή, διπλωματική σύμβουλο του Πρωθυπουργού, και Ιμπραήμ Καλίν, εκπρόσωπο του προέδρου της Τουρκίας. Μια συνάντηση που είχε καταλήξει σε ένα μορατόριουμ, το οποίο δεν τηρήθηκε τελικά, ενώ η δημοσιοποίησή της έφερε ποικίλες αντιδράσεις και έγινε αφετηρία για διάφορα σενάρια.

Η ίδια επέλεξε να μην απαντήσει στις όποιες επιθέσεις – φιλίας ή μένους – επιμένοντας πάντα στην ιδιότητά της ως διπλωμάτη, υπογραμμίζοντας ότι είναι υπάλληλος του υπουργείου Εξωτερικών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Αλλωστε ποτέ δεν είχε τη φήμη ενός ανθρώπου που αγαπά τη δημοσιότητα και επιζητά την προβολή μέσω των σχέσεών της με δημοσιογράφους. Μάλλον το αντίθετο. Αποφεύγει τις επαφές και κυρίως τις διαρροές.

Η τριμερής του Βερολίνου επαναβεβαίωσε ωστόσο αυτό που ήξεραν ήδη όσοι τη γνώριζαν, ότι μπορεί να χειριστεί οριακές καταστάσεις με επιτυχία, να ισορροπήσει σε τεντωμένο σκοινί και να επιστρέψει με προβάδισμα. Η στάση της σε εκείνη τη δύσκολη περίοδο ήταν αυτή που σφυρηλάτησε και τη σχέση εμπιστοσύνης και σεβασμού με τον Καλίν. Εναν άνθρωπο δίπλα στον Ερντογάν, που, όπως λένε όσοι γνωρίζουν, είναι κατά της έντασης και των υψηλών τόνων, θεωρώντας τη συνεργασία και τη διπλωματία ως τους μόνους τρόπους να σπάσουν τα αδιέξοδα, όταν κάποιοι επιλέγουν να ανεβάζουν τους τόνους.

Στη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Ιούνιο του 2021, εκείνη που επισφράγισε και το μορατόριουμ για ένα ήρεμο καλοκαίρι, ύστερα από έναν χρόνο ακραίας έντασης, Καλίν και Σουρανή έμειναν στην αίθουσα ως «διερμηνείς», με στόχο κυρίως να σπάσουν τον φαύλο κύκλο των «παρερμηνειών» και να ανοίξουν δρόμους. «Αν θέλει ο Θεός, με την Ελλάδα θα επικοινωνούμε όχι μέσω άλλων κρατών, οργανισμών, αλλά μέσω του ειδικού απεσταλμένου μου Ιμπραήμ Καλίν και της ειδικής απεσταλμένης του (σ.σ.: Μητσοτάκη) κυρίας Ελένης», είχε πει τότε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Παρούσα στην Κωνσταντινούπολη και κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη, όπου, αν και δεν ήταν στο τραπέζι των ηγετών, είχε το δικό της – εξίσου σημαντικό – τετ α τετ με τον Καλίν. Στην ατζέντα στο δικό τους τραπέζι, όπως αναφέρουν πληροφορίες, το χαμήλωμα των τόνων και η αλλαγή κλίματος, με επίκεντρο τη θετική ατζέντα.

Και βέβαια η εμπιστοσύνη στο πρόσωπο της Σουρανή δεν περιορίζεται στον Ιμπραήμ Καλίν, καθώς οι επαφές της είναι ευρύτατες. Η «κυρία Ελένη» της ελληνικής διπλωματίας χαίρει εκτίμησης και στις τάξεις των συναδέλφων της στο ΥΠΕΞ, κάτι που είναι ιδιαίτερης σημασίας σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά ανταγωνιστικό.

Η είδηση της απόφασης του υπηρεσιακού συμβουλίου για τη μετακίνησή της στη Ρώμη ως επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής, πριν από περίπου έναν χρόνο, δημιούργησε σειρά ερωτηματικών για το ποιος/ποια θα μπορούσε να την αντικαταστήσει, και μάλιστα σε μια περίοδο που τα ελληνοτουρκικά είναι σε κρίσιμη φάση. «Ουδείς αναντικατάστατος» φέρεται να λέει η ίδια σε όσους τη ρωτούν, επισημαίνοντας ότι όλα τα πράγματα κάνουν τον κύκλο τους και πρέπει να ολοκληρώνονται τη σωστή στιγμή, εκφράζοντας εμπιστοσύνη στην επιλογή της αντικαταστάτριάς της Αννας – Μαρίας Μπούρα που είναι έτοιμη να αναλάβει καθήκοντα.

Τυπικά ο κύκλος της Ελένης Σουρανή ως διευθύντριας του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού ολοκληρώνεται στις 31 Μαρτίου και το εισιτήριό της για τη Ρώμη το πρώτο δεκαπενθήμερο του Απριλίου έχει ήδη εκδοθεί. Η έμπειρη διπλωμάτης που έχει περάσει από τις πρεσβείες και τα προξενεία σε Ιεροσόλυμα, Ερεβάν, Χαράρε και Τίρανα ετοιμάζεται για το νέο της πόστο, που μπορεί να ακούγεται «εύκολο», ωστόσο έχει τις δικές του «παγίδες». Η πρεσβεία της Ελλάδας στην Ιταλία δεν μπορεί να θεωρηθεί απαλλαγμένη προκλήσεων, ενώ απαιτεί και δουλειά «πίσω από τις κάμερες», αθόρυβη και μεθοδική, την οποία η Ελένη Σουρανή γνωρίζει εξαιρετικά. Οπως και το να κερδίζει τις μάχες που της ανατίθενται, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και επενδύοντας σε σκληρή δουλειά…