Χωρίς πισωγυρίσματα

Στην κορύφωση της κρίσης χρέους που έφερε την Ελλάδα στα πρόθυρα της χρεοκοπίας ήταν η πρώτη στιγμή μετά τη Μεταπολίτευση που η χώρα, αντί να προχωράει μπροστά, κοιτώντας το μέλλον της με την αισιοδοξία των νέων ξεκινημάτων, έκανε βήματα πίσω. Μετά την εποχή της ευμάρειας, η Ελλάδα βρέθηκε ξαφνικά στο μάτι του διεθνούς κυκλώνα, απομονώθηκε ως παρίας και γλίτωσε σχεδόν από θαύμα την έξοδό της από την ευρωζώνη.

Τα οικονομικά προβλήματα μόλυναν την κοινωνία και την πολιτική ζωή με μια εσωστρέφεια που κράτησε πάνω από δέκα χρόνια. Σήμερα, επειδή ακριβώς ζούμε στη δίνη διαδοχικών κρίσεων, πιθανώς εκείνη η πρώτη κρίση να μοιάζει πια μακρινή. Ούτε μακρινή είναι, βέβαια, ούτε αφορά άλλους ανθρώπους. Αντιθέτως, οι πληγές εκείνης της περιόδου αιμορραγούν ακόμα και έχουν διαμορφώσει γενιές πολιτών που είδαν, χωρίς να το περιμένουν, τη ζωή τους να γυρνάει ανάποδα.

Τότε το καμπανάκι για το υπέρογκο δημόσιο χρέος δεν ακούστηκε στην ώρα του, σήμερα όμως κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται να επαναληφθεί. Παρότι βιώσιμο, μέσα στην πανδημία το χρέος εξακολουθεί να αυξάνεται, ενώ την άνοδο των spreads παραδέχτηκε χθες στη Βουλή και ο υπουργός Οικονομικών. Οι παράμετροι θεωρούνται ευνοϊκές, καθώς η πιθανότητα αποκλιμάκωσης βασίζεται στην ανάκαμψη και τα ρεαλιστικά πρωτογενή πλεονάσματα. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού. Η ευθύνη δεν είναι μόνο ελληνική, αλλά και ευρωπαϊκή, καθώς η ΕΕ τα χρόνια του κορωνοϊού φάνηκε να κατανοεί πως οι σκληροί δημοσιονομικοί κανόνες δεν αποτελούν πάντα συνταγή επιτυχίας.