Αν η Ρωσία ήταν δημοκρατική

Με εξαίρεση τις χώρες που κολυμπούν στο πετρέλαιο, σε όλο τον κόσμο η ευημερία ενός κράτους συναρτάται με την ποιότητα της δημοκρατίας. Η δημοκρατία δεν οδηγεί, αυτομάτως, στην ευημερία. Ομως δεν υπάρχουν ευημερούσες πολιτείες που να μην είναι δημοκρατικές. Η σχέση δημοκρατίας και ευημερίας είναι, φυσικά, αμφίδρομη. Η αύξηση του εθνικού πλούτου συχνά οδηγεί σε διεύρυνση, σε πλάτεμα που θα έλεγαν παλαιά, της δημοκρατικής λειτουργίας.

Η Ρωσία είναι η μεγαλύτερη χώρα του κόσμου. Διηπειρωτική, εκτείνεται από τη Μαύρη Θάλασσα ως τον Ειρηνικό, πλούσια σε πρώτες ύλες και ενεργειακά κοιτάσματα. Κατοικείται από ένα λαό που λαμβάνει καλή μόρφωση και διαθέτει αξιοσημείωτες δεξιότητες. Είναι μία χώρα που βγάζει εργάτες να μαζέψουν τη σοδειά και να δουλέψουν το μέταλλο, αλλά και εξαιρετικούς μηχανικούς. Ωστόσο έχει ΑΕΠ μικρότερο της Ιταλίας. Αυτό σε πρώτη ανάγνωση αποδίδεται στις παθογένειες που κληροδότησε το σοβιετικό καθεστώς. Και εδώ έρχεται ο πειρασμός να ζευγαρώσει με την ιστορική αυθαιρεσία. Τι θα συνέβαινε, αλήθεια, αν η Ρωσία ήταν μία δημοκρατική χώρα; Εντάξει, η υπόθεση έχει πολλές διακλαδώσεις. Αλλιώς θα ήταν η Ρωσία αν είχε δημοκρατική διακυβέρνηση στον 20ο αιώνα και αλλιώς αν η δημοκρατία έβαζε γερές βάσεις με την πτώση του σοβιετικού καθεστώτος. Εδώ υπεισέρχονται και άλλες παρατηρήσεις, ας πούμε για το αν μία τέτοια χώρα δύναται να κυβερνηθεί με βάση το δυτικό πρότυπο. Αλλά η βάση της υπόθεσης είναι γοητευτική. Πώς θα ήταν η Ρωσία (και ο κόσμος) αν η μεγάλη αυτή χώρα ανήκε στη σφαίρα των δημοκρατιών δυτικού τύπου; Θα υπήρχε και τότε σύγκρουση για τις σφαίρες οικονομικής και πολιτικής επιρροής ή θα φτάναμε σε μία κοινή ευρωπαϊκή αγορά που θα προσέγγιζε το μέγεθος της Κίνας; Ο καθένας μπορεί να βάλει τη δική του εκδοχή, δεν θα τελειώσουμε ποτέ. Ενδεχομένως ο κόσμος να ήταν πιο ανήσυχος, πιο πολύπλοκος.  Σίγουρα όμως οι Ρώσοι, από τις εσχατιές της Σιβηρίας μέχρι τη γειτονιά μας, θα ήταν καλύτερα. Και είναι κρίμα όταν σκέφτεσαι ότι, ιστορικά, αυτός ο σπουδαίος λαός δεν έφτασε ποτέ εκεί που θα μπορούσε, εκεί που θα έπρεπε να είναι.