Αναζητώντας «άμυνα» στην εκτόξευση τιμών

Το ροκάνισμα της ευρωπαϊκής ανάπτυξης μπήκε πλέον στο τραπέζι ως το βασικό σενάριο υπό τη μαύρη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία, με τους θεσμούς και τις κυβερνήσεις να αναζητούν το κατάλληλο μείγμα θωράκισης των οικονομιών και των νοικοκυριών που πλήττονται από τις σοκαριστικές αυξήσεις των τιμών. Η ανησυχία σχετικά με την κατάληξη της ρωσοουκρανικής σύγκρουσης, συνυπάρχει με την αμηχανία σχετικά με την αντιμετώπιση των συνεπειών και κυρίως την εκτόξευση του πληθωρισμού σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Είναι ενδεικτικό ότι η ΕΚΤ πέταξε το μπαλάκι στις κυβερνήσεις, στέλνοντας το μήνυμα ότι δεν θα είναι στην πρώτη γραμμή άμυνας – όπως είχε αφήσει να διαφανεί – παρότι η Κριστίν Λαγκάρντ στην τελευταία συνεδρίαση της 10ης Μαρτίου επανέλαβε ότι θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Στην Ελλάδα πάντως έχει ήδη σημάνει συναγερμός καθώς ο ρυθμός αύξησης του πληθωρισμού «γύρισε τη χώρα πίσω στον χρόνο» και συγκεκριμένα στη δεκαετία του ’90, αφού σημείωσε τον Φεβρουάριο άνοδο 7,2%, κοντά στο υψηλό 7,3% του 1996. Στο υπουργείο Οικονομικών έχουν μπει σε διαδικασία αναθεώρησης των στόχων, λόγω της αβεβαιότητας στον υπολογισμό των επιπτώσεων του πολέμου.

Τα δυσμενή σενάρια δείχνουν ακόμα και επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης του ελληνικού ΑΕΠ κατά 1%, στο 3,5% από το 4,5%. Η περσινή δυναμική της ελληνικής οικονομίας (+8,3% το 2021) ενδέχεται να αποδυναμωθεί σε κάποιο βαθμό λόγω του γεωπολιτικού σοκ. Επιπτώσεις πέρα από τις επενδύσεις και την κατανάλωση δεν αποκλείεται να υπάρξουν και στις εισπράξεις του ελληνικού τουρισμού.

Πολύ σημαντικός παράγοντας είναι οι αποφάσεις για την περαιτέρω επέκταση και το μέγεθος της δημοσιονομικής ευελιξίας που θα υπάρξει σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σημαντική ημερομηνία για την Ελλάδα είναι το Eurogroup της Δευτέρας, όπου εκτός από την τυπική έγκριση της έκθεσης για τη 13η αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας (και ενδεχομένως συζήτηση για τον οδικό χάρτη της εξόδου από την ενισχυμένη εποπτεία) θα μπουν στο τραπέζι των υπουργών Οικονομικών οι νέες εξελίξεις και πώς θα αλλάξουν τους μακροοικονομικούς και δημοσιονομικούς στόχους σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Από την κυβέρνηση διαβεβαιώνουν ότι θα συνεχιστεί η ανακούφιση των νοικοκυριών, επιχειρήσεων και των πιο ευάλωτων, ενώ έχουν δρομολογηθεί και προτάσεις για μία κοινή ευρωπαϊκή λύση στο θέμα της ενέργειας. Τις επόμενες 10 ημέρες αναμένεται να ξεδιπλωθεί το νέο κυβερνητικό πακέτο παρεμβάσεων, και ενδεχομένως το έκτακτο επίδομα στήριξης για την ακρίβεια κοντά στο Πάσχα. Από το οικονομικό επιτελείο τονίζεται επίσης ότι έχει χτιστεί γραμμή άμυνας, με τη χώρα, μεταξύ άλλων, να έχει δανειστεί εγκαίρως και τα ταμειακά διαθέσιμα να υπερβαίνουν τα 41 δισ. Ευρώ. Εγχώριοι και ξένοι αναλυτές τονίζουν πάντως στις εκθέσεις τους ότι παρά τις αβεβαιότητες οι προοπτικές για την ελληνική οικονομία παραμένουν θετικές μεσοπρόθεσμα κυρίως λόγω της αύξησης των επενδύσεων.