Τουρκικό παιχνίδι με το Ουκρανικό

Να εκμεταλλευθεί πολιτικά και οικονομικά στο έπακρο την τουρκική μεσολάβηση στον πόλεμο της Ουκρανίας και τον ρόλο του «επιτήδειου ουδέτερου» μεταξύ Μόσχας και Κιέβου επιχειρεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Με όπλο τη δική του μεσολάβηση για τη χθεσινή συνάντηση Λαβρόφ – Κουλέμπα στη Αττάλεια, την οποία παρουσίασε ως «μεγάλη επιτυχία» παρά το μηδενικό αποτέλεσμα που τη συνόδευσε, ο τούρκος πρόεδρος επιδιώκει να στήσει νέες γέφυρες και να αναθερμάνει τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον, με αφετηρία τη χθεσινή 45λεπτη τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Τζο Μπάιντεν.

Στη συζήτηση με τον αμερικανό πρόεδρο, ο Ερντογάν ζήτησε – σύμφωνα με τα τουρκικά ΜΜΕ – άρση των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί από τις ΗΠΑ εις βάρος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας λόγω της προμήθειας των ρωσικών S-400. Ο τούρκος πρόεδρος έκανε λόγο για «άδικες κυρώσεις» και στη βάση αυτή αξίωσε αποζημίωση για την πληρωμή 1,4 δισ. δολαρίων που είχε καταβάλει η Τουρκία για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα των αμερικανικών F-35, από το οποίο έχει αποπεμφθεί, ενώ​ επανέφερε το αίτημα για αγορά 40 νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 και εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος στόλου, το οποίο – κατά την Αγκυρα – πλέον «θα υλοποιηθεί το συντομότερο δυνατόν». Ο Μπάιντεν, από την πλευρά του, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο,  εξέφρασε στον Ερντογάν την εκτίμησή του για τις προσπάθειες της Τουρκίας να στηρίξει τη διπλωματική επίλυση της κρίσης στην Ουκρανία.

Είναι πρόδηλο ότι, ως διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η Τουρκία θα κινηθεί με στόχο να επαναβεβαιώσει μια θέση ισχύος στη γεωπολιτική σκακιέρα. Τις εξελίξεις και τον ρόλο της τουρκικής πλευράς παρακολουθεί και η Αθήνα, καθώς η Αγκυρα δείχνει να βγαίνει από την εσωστρέφεια των τελευταίων ετών μάλλον δυναμικά και να αλλάζει το κλίμα υπέρ της.

Η Τουρκία καταδίκασε ρητορικά την επιθετικότητα της Μόσχας απέναντι στον Κίεβο, ωστόσο αρνήθηκε να εφαρμόσει τα μέτρα εναντίον της Ρωσίας, με τον τούρκο ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, να ξεκαθαρίζει μάλιστα ότι η χώρα του δεν συμμετέχει γενικά σε τέτοιες κυρώσεις «ως θέση αρχής» και δεν έχει καμία πρόθεση να συμμετάσχει και σε αυτές, ήδη από την 1η Μαρτίου.

ΔΥΟ ΜΕΤΡΑ, ΔΥΟ ΣΤΑΘΜΑ. Αρμόδιες πηγές σημείωναν, δε, την ικανοποίηση της Ουάσιγκτον για την προμήθεια τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο Κίεβο, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον σημαντικό ρόλο της Αγκυρας για το ΝΑΤΟ στην περιοχή. Εδιναν έμφαση, δε, στην καταδίκη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία από την Τουρκία και επιχειρούσαν να ρίξουν τους τόνους σε σχέση με την άρνηση της Αγκυρας να υιοθετήσει τις κυρώσεις προς τη Ρωσία. Αν και τόνιζαν ότι θα καταβληθούν προσπάθειες ώστε τα μέτρα να γίνουν σεβαστά από όλους. Η Αθήνα εκφράζει ήδη τη δυσφορία της για την ύπαρξη δύο μέτρων και δύο σταθμών σε σχέση με την εφαρμογή των κυρώσεων, με τον εκπρόσωπο του ΥΠΕΞ, Αλέξανδρο Παπαϊωάννου, να αναφέρεται εμμέσως στην Αγκυρα, τονίζοντας ότι «ζητάμε βεβαίως και από τις χώρες οι οποίες θέλουν τουλάχιστον να έχουν μια ευρωπαϊκή προοπτική να εναρμονιστούν με αυτές τις θέσεις. Και ο νοών νοείτω».

Στη διπλωματία ωστόσο δεν χωρούν γενικεύσεις και η Τουρκία επιβάλλεται για μία ακόμα φορά ως μία από τις εξαιρέσεις που μπορούν να ισορροπούν ανάμεσα στις δύο πλευρές και να αξιοποιούν αυτή την ουδετερότητα, με τον Τσαβούσογλου να δηλώνει στον απόηχο της συνάντησης Λαβρόφ – Κουλέμπα στην Αττάλεια, με τον ίδιο παρόντα, ότι η Ουκρανία θέλει την Τουρκία να είναι μία από τις εγγυήτριες δυνάμεις.