Εμπόδια για το ευρωομόλογο

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης ξεκίνησαν χθες τη διήμερη σύνοδό τους, στη διάρκεια της οποίας θα εξετάσουν προτάσεις για το πώς μπορεί να περιοριστεί η εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια και πώς θα ενισχυθεί η πολιτική και ηθική υποστήριξη προς την Ουκρανία μετά την εισβολή της Μόσχας. Κατήγγειλαν ομόφωνα τη ρωσική εισβολή, κάνοντας λόγο για «τεκτονικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή ιστορία». Απορρίπτουν όμως, προς το παρόν, την έκκληση του Κιέβου για ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ. Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, «παγώνει» η έκδοση κοινού ευρωομολόγου από την ΕΕ. Οι 27 φαίνονται έτοιμοι για έκτακτα έξοδα λόγω του πολέμου της Ουκρανίας, αλλά αντίθετοι σε μια προοπτική νέας από κοινού έκδοσης ομολόγου, εξαιτίας της ανάγκης για δαπάνες σε άμυνα και ενέργεια που έχει προκύψει μετα τη ρωσική εισβολή. «Θα ακολουθήσουμε υγιείς δημοσιονομικές πολιτικές, οι οποίες διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα του χρέους για κάθε κράτος – μέλος, μεταξύ άλλων παρέχοντας κίνητρα για επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη και είναι κρίσιμες για τους στόχους μας για το 2030» αναφέρουν τα συμπεράσματα.

Πάντως ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν που είναι και ο οικοδεσπότης δήλωσε ότι «αυτή η σύνοδος θα οδηγήσει τις επόμενες εβδομάδες σε ιστορικές αποφάσεις για την Ευρώπη». Καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία μπαίνει στην τρίτη εβδομάδα, η ΕΕ θεωρεί ότι «Η Ουκρανία ανήκει στην ευρωπαϊκή μας οικογένεια», σύμφωνα με προσχέδιο δήλωσης που κυκλοφόρησε, ενώ οι ηγέτες αναμένεται επίσης να υπογράψουν ένα νέο πακέτο κυρώσεων για τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. «Θα ενισχύσουμε περαιτέρω τους δεσμούς μας και θα εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας (με την Ουκρανία)» αναφέρεται.

Το αίτημα ένταξης στην ΕΕ. Με τη χώρα του να αντιμετωπίζει τη ρωσική εισβολή, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε στα τέλη του περασμένου μήνα να γίνει αμέσως δεκτή η χώρα του στην ΕΕ «βάσει μιας νέας ειδικής διαδικασίας». Τις μεγαλύτερες αντιδράσεις φαίνεται ότι τις έχουν οι Ολλανδοί, οι οποίοι αντιτίθενται ακόμα και στη χορήγηση προς την Ουκρανία του καθεστώτος υποψήφιας χώρας, ενώ αρνούνται ακόμα και αναφορά στην τελική δήλωση των ηγετών, στο άρθρο 49 των Συνθηκών της ΕΕ, το οποίο καθορίζει τη διαδικασία προσχώρησης.

Ο ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι είναι πρόωρο να συζητηθεί η αίτηση της Ουκρανίας, αλλά και ότι υπήρξε συναίνεση στη Δυτική Ευρώπη ενάντια σε οποιαδήποτε ειδική επιτάχυνση της κανονικής διαδικασίας. «Πρόκειται για διαδικασία που διαρκεί χρόνο, πρέπει να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε βραχυπρόθεσμα» είπε και πρόσθεσε: «Ολοι οι ηγέτες χωρών της Δυτικής Ευρώπης με τους οποίους μιλάω θεωρούν ότι δεν πρέπει να σπεύσουμε σε μια διαδικασία – εξπρές για την προσχώρηση». Ολλανδοί διπλωμάτες επίσης επιμένουν ότι η Γερμανία και άλλες χώρες συμμερίζονται τη θέση τους καθώς και την άποψη της Ολλανδίας ότι οποιαδήποτε αναφορά στο άρθρο 49 και επίσημη ένταξη της Ουκρανίας θα προκαλούσε περαιτέρω τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ωστόσο, η τελική διατύπωση, έτσι όπως διαμορφώνεται, αναμένεται να απογοητεύσει τον Ζελένσκι, ο οποίος απηύθυνε έκκληση στην ΕΕ να χορηγήσει στη χώρα του ταχεία ένταξη στο μπλοκ και στο ΝΑΤΟ να επιβάλει ζώνη απαγόρευσης πτήσεων πάνω από το έδαφος της Ουκρανίας, μια έκκληση που η βορειοατλαντική συμμαχία απέρριψε.

Διχασμός. Η προοπτική της ταχείας διεύρυνσης στην ανατολική πλευρά της ΕΕ δίχασε τα κράτη – μέλη ενόψει της συνόδου κορυφής της ΕΕ, η οποία πραγματοποιείται στο παλάτι των Βερσαλλιών, κοντά στο Παρίσι. Ο πρωθυπουργός της Λετονίας Κριστιάνις Κάρινς, η χώρα του οποίου έχει σύνορα με τη Ρωσία, είπε ότι η Ουκρανία πρέπει να λάβει υποψηφιότητα για την ΕΕ, αν και αναγνώρισε ότι αυτό σηματοδοτεί μόνο την «αρχή ενός μεγάλου και δύσκολου δρόμου. Είναι σημαντικό να δείξουμε μια ξεκάθαρη, ανοιχτή πόρτα για ένταξη στην ΕΕ για την Ουκρανία».

Η Ουκρανία έχει ήδη συμφωνίες για το ελεύθερο εμπόριο και για στενότερους πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς με την ΕΕ. Ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ είπε ότι το μπλοκ θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να ενσωματώσει την Ουκρανία στο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών και να την προσκαλέσει πιο τακτικά σε υπουργικές συναντήσεις μόλις τελειώσει η κρίση. Τόσο οι κυρώσεις όσο και η διεύρυνση της ΕΕ απαιτούν ομοφωνία μεταξύ των 27 κρατών – μελών.