Παίγνια πολέμου

Η Ουκρανία καταστρέφεται: χιλιάδες νεκροί και τραυματίες, εκατομμύρια πρόσφυγες, διαλυμένα εργοστάσια, δρόμοι σκαμμένοι, γέφυρες ανατιναγμένες, κατοικίες βομβαρδισμένες – και όσες διασώθηκαν, όταν και όσοι πρόσφυγες γυρίσουν, θα τις βρουν λεηλατημένες.

Πώς θα ξαναχτίσουν τις ζωές τους οι Ουκρανοί; Όταν τελειώσει ο πόλεμος θα έχουμε «μεταπολεμικό θαύμα», όπως στη Γερμανία το 1945, ή μεταπολεμικό χάος, όπως στη Συρία και το Ιράκ; Η πρώτη, μέσα σε 4-5 χρόνια είχε γίνει ξανά χώρα αξιοπρεπής που συνεχώς πλούτιζε πολιτιστικά και οικονομικά. Η Συρία και το Ιράκ,  δέκα και είκοσι χρόνια μετά την έναρξη των πολέμων, παραμένουν χώρες κατεστραμμένες, μαστιζόμενες από εμφύλιους πολέμους.

Το ότι η Ουκρανία ανήκει στην Ευρώπη και όχι στη Μέση Ανατολή μας κάνει να ελπίζουμε ότι θα υπάρξει και εκεί «μεταπολεμικό θαύμα» – όμως και η Ελλάδα ανήκε στην Ευρώπη αλλά μετά το 1945 είχαμε την τύχη της Συρίας και του Ιράκ, όχι της Γερμανίας.

Στην Ελλάδα, η οξύτητα της πολιτικής αντιπαράθεσης οδήγησε στον εμφύλιο, στην ηττημένη Γερμανία οι πολιτικές αντιπαλότητες λειάνθηκαν με τη διαίρεση της χώρας – ίσως θα ήταν καλύτερα να είχε διαιρεθεί και η Ελλάδα αντί να φθάσουμε στον εμφύλιο, σκέφτεται κανείς αναδρομικά.

Η ισχυρή αντίσταση της Ουκρανίας απέναντι στην πολεμική μηχανή του Πούτιν αποδεικνύει πως, αντίθετα με ό,τι συνέβαινε στην Ελλάδα του 1945, στρατός και πολιτική ελίτ είναι ενωμένοι υπό τον πρόεδρο Βολοντιμίρ Ζελένσκι – αν και προκαλεί εντύπωση (σε μένα τουλάχιστον) το γεγονός ότι δεν έχει εμφανιστεί κανένας στρατιωτικός ηγέτης να μιλήσει για τον πόλεμο, να εξηγήσει την κατάσταση, να εμψυχώσει πολίτες και στράτευμα. Όλοι οι στρατηγοί της υφηλίου, μας εξηγούν σε εφημερίδες και σταθμούς τι συμβαίνει, οι Ουκρανοί στρατηγοί είναι εξαφανισμένοι.

Θυμόμαστε όλοι ότι στην αρχή της επιδρομής ο Βλαδίμηρος Πούτιν κάλεσε τους στρατιωτικούς να ανατρέψουν την κυβέρνηση και να αναλάβουν την εξουσία – δεν ανταποκρίθηκαν, επιτελούν το καθήκον τους, σιωπηλά έστω.

Όλα τα «παίγνια πολέμου» των Αμερικανών μετά την εισβολή του 2014, έγραφε προ ημερών ο Christopher Chivvis, -πρώην μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των ΗΠΑ- οδηγούσαν στο «πυρηνικό κατώφλι» σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης: ο Πούτιν θα τα χρησιμοποιήσει, αν απειληθεί το καθεστώς του, υποστηρίζει.

Το ερώτημα βέβαια είναι γιατί, αφού υπήρχε αυτή η γνώση, δεν έγιναν ενέργειες για να μη φθάσουμε εδώ που φθάσαμε.

Σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι να μην αργήσει το τέλος του πολέμου ώστε να μην συνεχιστεί η ανθρωπιστική καταστροφή και η νέα αρχή να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο επώδυνη για τους Ουκρανούς πολίτες.