Γεύμα με θέα στον Βόσπορο και τριβές για το… μενού

Για πρώτη φορά επί τουρκικού και όχι ουδέτερου εδάφους, όπως έχει συμβεί σε Νέα Υόρκη, Λονδίνο και Βρυξέλλες, αλλά και στο πλαίσιο ενός γεύματος στην Πόλη, δηλαδή μιας άτυπης συζήτησης κορυφής η οποία δεν εντάσσεται στο περιθώριο κάποιας συνόδου του ΝΑΤΟ ή του ΟΗΕ, συναντιούνται ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την ερχόμενη Κυριακή. Οι δύο ηγέτες θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με θέα τον Βόσπορο στην προεδρική κατοικία στην Κωνσταντινούπολη, πιθανότατα παρουσία των δύο στενών συνεργατών τους, Ελένης Σουρανή και Ιμπραχίμ Καλίν.

Το τετ α τετ κατόπιν προσωπικής πρόσκλησης που απηύθυνε ο τούρκος πρόεδρος στον Πρωθυπουργό επιβεβαίωσε επίσημα χθες και η ελληνική πλευρά, έχοντας συγκεκριμένες και ταυτόχρονα «μετρημένες» προσδοκίες, όπως συγκεκριμένες είναι και οι επιδιώξεις της τουρκικής πλευράς. Τόσο το Μαξίμου όσο και το Ακ Σαράι θέλησαν να εμφανίσουν κοινή διάθεση για ανοιχτούς διαύλους, εξ ου και η συμφωνία για το γεύμα, όσο και αν είναι το «μενού» εκείνο που προκαλεί τριβές, οδηγώντας τα δύο επιτελεία σε προσεκτική προετοιμασία του περιβάλλοντος συζήτησης. Είναι ενδεικτικό ότι η Αθήνα δεν θέλησε να προτρέξει σε ανακοινώσεις, ούτε καν την ώρα που η τουρκική πλευρά είχε προχωρήσει στις σχετικές διαρροές. Ούτε και θέλησε με οποιονδήποτε τρόπο να σηκώσει τους τόνους όταν από την Αγκυρα ένα κομματικό πρόσωπο, ο εκπρόσωπος του ΑΚΡ Ομέρ Τσελίκ, βιάστηκε ακόμα και να ορίσει ο ίδιος την ατζέντα της συζήτησης, σηκώνοντας ρητορική περί «γαλάζιας πατρίδας» ή αποστρατιωτικοποίησης των νησιών.

Η Αθήνα επιδιώκει μια πολύωρη συζήτηση ουσίας σε οριοθετημένο «μενού» χωρίς εξάρσεις ρητορικής στο φόντο των γεωπολιτικών αναταράξεων από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, διαμηνύοντας ουσιαστικά ότι προκλητικές αιτιάσεις δεν χωρούν σε καμία ατζέντα, ούτε μπορεί να αποτελούν βάση συζήτησης. Για «χιλιοειπωμένα πράγματα που έχουν απαντηθεί από την ελληνική πλευρά» μίλησε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου και τόνισε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσέρχεται στο ραντεβού «χωρίς διαφοροποιήσεις από τις σταθερές και καθαρά διατυπωμένες θέσεις της Ελλάδας που εδράζονται στο διεθνές δίκαιο».

«Χωρίς ψευδαισθήσεις». Ταυτόχρονα διαμηνύεται η θετική διάθεση του Πρωθυπουργού και η πρόθεσή του να επικεντρωθεί στην ουσία «χωρίς ψευδαισθήσεις». Το βάρος πέφτει στις «κοινές προκλήσεις» από την εξελισσόμενη κρίση στην Ουκρανία για δύο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Η περιφερειακή σταθερότητα, η ανάγκη για ήπιους τόνους, ζητήματα γεωπολιτικά, κρίσιμα ενεργειακά θέματα αλλά και «χαμηλότερης πολιτικής» κεφάλαια στο πλαίσιο και μιας θετικής ατζέντας, που απασχολούν άμεσα και τις δύο πλευρές, είναι τα ζητούμενα της Αθήνας. Στόχος της άλλωστε είναι να διακηρύσσει με κάθε ευκαιρία την προσήλωσή της στον διάλογο και στο διεθνές δίκαιο απέναντι σε αναθεωρητικές ενέργειες. Ομως και η Αγκυρα επιδιώκει να αναδείξει έναν δικό της ρόλο, καλώντας για παράδειγμα στην Αττάλεια τους υπουργούς Εξωτερικών Ρωσίας – Ουκρανίας, και επίσης δεν θέλει να δείξει προς τα έξω εικόνα απομάκρυνσης από τον διάλογο με την Ελλάδα.

Ολα δείχνουν πως η ενέργεια και το Προσφυγικό στη σκιά του πολέμου μαζί με τις διμερείς σχέσεις και προφανώς τις διαφορετικές προσεγγίσεις της Αθήνας και της Αγκυρας θα αποτελέσουν το κυρίως «πιάτο» στο ελληνοτουρκικό τραπέζι, το οποίο θα πραγματοποιηθεί το μεσημέρι της Κυριακής 13 Μαρτίου αμέσως μετά την επίσκεψη του Μητσοτάκη στο Φανάρι και τη συνάντησή του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

«Εχουμε διαφορετική οπτική, αλλά δεν σημαίνει ότι δεν είμαστε αντιμέτωποι με κάποιες κοινές προκλήσεις, έχουμε κάθε όφελος να τις δούμε με την Τουρκία» είπε επίσης ο Οικονόμου (Mega), υπογραμμίζοντας πάντως με νόημα ότι είναι ήδη ξεκάθαρη η αποδοκιμασία της διεθνούς κοινότητας «σε κάθε μορφή επεκτατισμού και αναθεωρητισμού».