Ο ρωσοουκρανικός πόλεμος και η Ελλάδα

Η εισβολή της Ρωσίας είναι πέρα από κάθε λογική. Δεν μπορεί να φανταστεί κανείς ότι στην εποχή μας μπορεί κάποιος να παρεμβαίνει με στρατιωτικά μέσα για να αλλάξει το στάτους και την κυβέρνηση ή τα δεδομένα ενός άλλου κράτους.

Ο Πούτιν, απ’ ό,τι φαίνεται, πίεσε με σκληρό τρόπο να πάρει εγγυήσεις ότι η Ουκρανία δεν πρόκειται να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και παράλληλα ότι η σημερινή κυβέρνηση Ζελένσκι θα αλλάξει ώστε να βρεθεί μια κυβέρνηση που θα μπορεί να συνεργάζεται καλύτερα μαζί του. Γιατί την υφιστάμενη κυβέρνηση τη θεωρεί παραλληλισμένη με το δυτικό σύστημα και τους Αμερικανούς.

Ενώ όμως περίμενε κανείς ότι η εισβολή θα τελειώσει πολύ γρήγορα, βλέπουμε ότι έχει διάρκεια. Κι αυτό γιατί ενεργοποιήθηκαν τα αντανακλαστικά της Δύσης. Αρχισε να παίρνει μέτρα. Εδωσε ελπίδες στην Ουκρανία ότι θα τη βοηθήσει. Εστειλε στρατιωτικό υλικό. Συνεπώς η Ουκρανία δύσκολα διαπραγματεύεται με τους Ρώσους διότι όσο περνάει ο χρόνος είναι υπέρ της.

Το μεγάλο ζήτημα είναι ότι υποφέρει κόσμος. Υπάρχει πολύ μεγάλο ρεύμα προσφύγων. Η Ελλάδα θα δεχτεί ένα πολύ μεγάλο κομμάτι, όπως όλη η Ευρώπη. Τα μέτρα δε που ανακοίνωσαν Ευρώπη και Αμερική είναι οικονομικά μέτρα μεν αλλά αρκετά επίπονα για τη ρωσική οικονομία. Επηρεάζουν και την οικονομία των δυτικών χωρών και τη δική μας ιδιαίτερα.

Το θέμα είναι τι θέση παίρνεις σε όλη αυτή την υπόθεση. Πόσο πρόθυμος πρέπει να είσαι για να μείνεις μπροστά. Εδώ ενδεχομένως να βιαστήκαμε να στείλουμε αμυντικό υλικό στην Ουκρανία. Γιατί σ’ αυτή τη φάση η προσπάθεια πρέπει να εστιάζεται στο να σβήσει η φωτιά και όχι στο να ρίχνουμε λάδι στη φωτιά. Αρα έπρεπε να δοθεί περισσότερο βάρος στη διπλωματική επίλυση και στην ενίσχυση των θέσεων και της υποστήριξης της Ουκρανίας και της άσκησης πίεσης στη Ρωσία. Το ζητούμενο είναι η ειρήνη και όχι η ενίσχυση των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Αλλά βέβαια δεν μπορεί ο άλλος να κινείται με στρατιωτικές δυνάμεις και εσύ να προσπαθείς να τον σταματήσεις με διπλωματικά μέσα. Συνεπώς χρειάζεται ο πιο αποτελεσματικός συνδυασμός.

Είναι καλή εξέλιξη ότι ενεργοποιήθηκαν τα αντανακλαστικά της Ευρώπης, ενώ όλοι τη λέγανε άβουλη, πως δεν παίρνει αποφάσεις, δεν συνεννοούνται οι χώρες. Πρέπει να εξετάσουμε κατά πόσο επηρεάζεται η Ελλάδα – και επηρεάζεται. Η συμφωνία και η συνέργεια με το ΝΑΤΟ πάντως είναι η κατεύθυνση στην οποία πρέπει να κινηθούμε. Ειδικά στο θέμα των μέτρων πρέπει να είμαστε κάθετοι και συντεταγμένοι με την ΕΕ.

Ομως οι ακραίες δηλώσεις δεν βοηθούν ούτε η ευθεία αντιπαράθεση με τη Ρωσία βοηθάει. Βεβαίως δεν μπορούμε να μην καταδικάσουμε μια εισβολή γιατί σήμερα χτυπάνε την αυλή της Ουκρανίας, αύριο θα χτυπήσουν τη δική μας. Αν δεν είναι αποτελεσματικές οι αντιδράσεις της Δύσης, δεν θα αποτραπεί κάποιος να κάνει κάτι ανάλογο. Κι αυτό έχει προεκτάσεις στα δικά μας προβλήματα. Εχουμε δίπλα μας έναν γείτονα αναθεωρητικό που ψάχνει να βρει ευκαιρίες κάθε φορά. Πρέπει να γνωρίζει τι θα συμβεί αν κάνει τέτοιες ενέργειες.

Ασφαλής εκτίμηση πάντως για το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος δεν μπορεί να γίνει. Κι αυτό διότι ο Πούτιν δεν θέλει να χρησιμοποιήσει σκληρή στρατιωτική ισχύ για να αποφύγει την αιματοχυσία αλλά και για να μη στρέψει ακόμη περισσότερο εναντίον του τη γνώμη της Ουκρανίας. Από την άλλη η Ουκρανία, επειδή έχει αντιδράσει η Δύση, έχει ελπίδες ότι μπορεί να αντισταθεί. Πρέπει να περιμένουμε λοιπόν πώς θα εξελιχθούν οι επιχειρήσεις.

Ο Ευάγγελος Αποστολάκης είναι ναύαρχος εν αποστρατεία, επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ και πρώην υπουργός Αμυνας