Λαμπραντόρ ριτρίβερ

Τα σήματα είχαν δοθεί. Αλλά η Γερμανία της Ανγκελα Μέρκελ έκανε ότι δεν τα έβλεπε. Αρκούνταν στο ότι η Ρωσία ήταν ένας βολικός εταίρος, που έλυνε βασικά θέματα της Γερμανίας: πρωτίστως κάλυπτε ενεργειακά κενά σε μια πορεία της χώρας προς τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια. Η Μέρκελ δεν κατάλαβε τι παιζόταν ούτε μετά το τεράστιας συμβολικής σημασίας περιστατικό με το σκυλί του ρώσου προέδρου, όταν σε επίσκεψη της πρώην καγκελαρίου στο Κρεμλίνο, ο οικοδεσπότης, γνωρίζοντας τη φοβία της για τα σκυλιά, άφησε ελεύθερο το λαμπραντόρ ριτρίβερ του. Αρκέστηκε να θεωρήσει ότι ήταν ένα παιχνίδι δύναμης ενός κακομαθημένου ηγέτη μιας χώρας με κακή οικονομική επίδοση.

Το λάθος της Μέρκελ να θεωρήσει ότι τα όρια του αυταρχισμού του Πούτιν σταματάνε στα σύνορα της χώρας του ήταν οφθαλμοφανές. Αν η μετατροπή του συντάγματος σε κουρελόχαρτο για την εδραίωση της εξουσίας του δεν ήταν δείκτης, αν η εξόντωση των πολιτικών του αντιπάλων δεν ήταν δείκτης, αν τα μέτρα κατά των ομοφυλόφιλων δεν ήταν δείκτης, δεν μπορεί να μην ήταν δείκτης η συστηματική προσπάθεια ανάκτησης εδαφών σε χώρες που προσπαθούσαν να διαφύγουν από τη σφαίρα επιρροής (και τη ζώνη υπανάπτυξης) του πρώην σοβιετικού μπλοκ. Πρώτος σταθμός της αναθεωρητικής πολιτικής της Μόσχας, η επέμβαση στη Γεωργία το καλοκαίρι του 2008 και η αναγνώριση της αυτονομίας της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας, μετά την αμερικανική πρόταση για είσοδο της χώρας στο ΝΑΤΟ. Ακολούθησε η εισβολή στην Κριμαία. Οι κινήσεις αυτές ήταν μεγάλο καμπανάκι. Αλλά η Γερμανία, και εξ αντανακλάσεως η Ευρώπη, δεν το άκουσε.

Οι οικολόγοι πανηγύριζαν διότι η Ευρώπη γινόταν πράσινη χάρη στο ρωσικό φυσικό αέριο. Η προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων των μειονοτήτων διευρυνόταν στη Δύση, οι τέχνες εμπλουτίζονταν με τους διωγμένους από τη Ρωσία και οι ποδοσφαιρικές ομάδες αναπτύσσονταν χάρη στους ρώσους ολιγάρχες. Γιατί να διαταραχθεί το προοδευτικό μας όνειρο;

Παραπλήσιο αυταρχικό μοντέλο, εχθρικό προς τη φιλελεύθερη δημοκρατία, έχει αναπτύξει ακόμα ένας ηγέτης, που νταραβερίζεται με τη Γερμανία: ο πρόεδρος Ερντογάν της Τουρκίας. Τα τελευταία χρόνια ενίσχυσε την ισλαμική ταυτότητα, έλεγξε τον στρατό και τη δικαιοσύνη, φυλάκισε ανεξάρτητους δημοσιογράφους και συγγραφείς, ενώ δήλωνε περιφερειακή δύναμη με δεδομένες αναθεωρητικές τάσεις, που στοχεύουν και ευρωπαϊκά εδάφη και συμφέροντα. Αλλά η Γερμανία δεν άκουγε ούτε τα καμπανάκια του Ερντογάν. Η τουρκική μετανάστευση στη χώρα είναι συνυφασμένη με τη βιομηχανική ανάπτυξή της και οι εμπορικές σχέσεις με την Τουρκία συμβάλλουν στην εύρωστη οικονομία της.

Το λαμπραντόρ ριτρίβερ της Τουρκίας γαβγίζει δυνατά πολλά χρόνια. Και δεν είναι δείγμα σωφροσύνης η Ευρώπη να συνεχίζει να κλείνει τα αφτιά και τα μάτια στον αντιδημοκρατικό αυταρχισμό του – ούτε στον εκφρασμένο αναθεωρητισμό του.