Βλαντίμιρ Πούτιν, ένας διεθνής παρίας

Το βασικό δίλημμα το έχει ο Πούτιν, έγραφαν το Σάββατο στο κύριο άρθρο τους «ΤΑ ΝΕΑ», αναφερόμενα σε σχετική δήλωση του γάλλου υπουργού Εξωτερικών. Ο ρώσος πρόεδρος θα πρέπει να επιλέξει αν θα είναι ένας μόνιμος ταραξίας, ένας διεθνής παρίας, ή θα γίνει εταίρος στον σχεδιασμό ενός νέου πλαισίου ασφαλείας στην Ευρώπη.

Αναγνωρίζοντας την ανεξαρτησία των «λαϊκών δημοκρατιών» του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, ύστερα από μια σκηνοθετημένη συνεδρίαση του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Πούτιν έδειξε ότι επιλέγει τη σύγκρουση. Αγνόησε, και εκθέτει, τον προεδρεύοντα της ΕΕ, που είχε πολλαπλασιάσει τις διπλωματικές προσπάθειες σε μια προσπάθεια να εκτονωθεί η ένταση. Αγνόησε, και προκαλεί, τον αμερικανό πρόεδρο, που έχει καταθέσει προτάσεις για αμοιβαία μείωση των εξοπλισμών. Ισως να αγνόησε, αν και δεν είμαστε σε θέση να το γνωρίζουμε, και τον ίδιο του τον υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος διαβεβαίωνε χθες το απόγευμα τη γερμανίδα ομόλογό του ότι η λύση δεν μπορεί να βρεθεί παρά με βάση τις συμφωνίες του Μινσκ – τις ίδιες συμφωνίες που η Μόσχα πετάει σήμερα στα σκουπίδια.

Ο ρώσος πρόεδρος μπορεί να μην έχει διατάξει ακόμη εισβολή στην Ουκρανία, πορεύεται όμως όπως ακριβώς είχε προβλέψει η Δύση: συνδυάζοντας μια αναθεωρητική ανάγνωση της Ιστορίας («Η Ουκρανία είναι δημιούργημα του Λένιν», είπε στο μαραθώνιο διάγγελμά του) με μια κατασκευή προσχημάτων για ανάληψη δράσης («Η Ουκρανία ετοιμάζει στρατιωτική δράση εναντίον της χώρας μας»). Γιατί το κάνει; Επειδή θεωρεί ότι ο αμερικανός πρόεδρος είναι αδύναμος και η Ευρώπη πολυδιασπασμένη και ενεργειακά εξαρτημένη. Σε αυτήν την πολυδιάσπαση άλλωστε ποντάρει για να αποφύγει τις κυρώσεις με τις οποίες τον απειλούν οι δυτικές πρωτεύουσες.

Ο Πούτιν δεν θα επιδιώξει να εμπλακεί σε έναν γενικευμένο πόλεμο, τον οποίο ξέρει ότι μακροπρόθεσμα μπορεί και να χάσει. Ο βασικός του στόχος είναι η αποσταθεροποίηση της Ουκρανίας, ώστε να την αναγκάσει να υποταχθεί στη θέλησή του. Για τον σκοπό αυτό στέλνει «ειρηνευτικές δυνάμεις» στις περιοχές που αναγνώρισε, οι οποίες θα διεκδικήσουν στη συνέχεια και τα τμήματα που έχει ανακαταλάβει τα τελευταία χρόνια ο ουκρανικός στρατός, ενώ θα συνεχίσει και τις κυβερνοεπιθέσεις εναντίον στόχων οικονομικού χαρακτήρα. Θα δείξει έτσι στους λαούς που τολμούν να σκέφτονται ένα μέλλον με δημοκρατία (όπως στο Καζαχστάν ή τη Λευκορωσία) ότι αυτή η δημοκρατία οδηγεί στο χάος.

Διότι αυτό ακριβώς φοβάται, περισσότερο κι από τους νατοϊκούς πυραύλους: τον ιό της Δημοκρατίας.

To αν θα κερδίσει αυτό το στοίχημα θα εξαρτηθεί από την αντοχή των Ουκρανών και την αποφασιστικότητα των Δυτικών. Σημαντικό ρόλο, όπως και στους πολέμους της Γιουγκοσλαβίας την τελευταία δεκαετία του εικοστού αιώνα, θα παίξει φυσικά και η παραπληροφόρηση: ο Πούτιν, όπως τότε ο Μιλόσεβιτς, έχει αρκετούς πρόθυμους διακινητές της προπαγάνδας του στη Δύση. Οι συμπατριώτες μας που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία θα πρέπει πάντως να σκεφτούν σοβαρά τι διδάγματα θα αποκομίσει από τον Πούτιν ο Ερντογάν. Και τι θα σημάνει η τυχόν αποδοχή του διαμελισμού της Ουκρανίας για το μέλλον της Κύπρου.

Ο γνωστός ισραηλινός αναλυτής Γιουβάλ Νόε Χαράρι έγραφε πρόσφατα ότι ένας πόλεμος με αφορμή τη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία θα αλλάξει τον ρου της ανθρώπινης ιστορίας. Εκεί βρισκόμαστε.