«Ψεύτικες σημαίες», προβοκάτσιες και τεχνάσματα στρατών ή κυβερνήσεων

Τις τελευταίες εβδομάδες, αξιωματούχοι των ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει πολλές φορές ότι η Ρωσία σχεδιάζει να δημιουργήσει προβοκάτσια, δηλαδή την εμφάνιση μιας επίθεσης εναντίον των δικών της δυνάμεων και να μεταδώσει αυτές τις εικόνες στον κόσμο. Μια τέτοια επιχείρηση, ισχυρίζονται, που θα έδινε στη Ρωσία το πρόσχημα να εισβάλει στην Ουκρανία, χαρακτηρίζεται «false flag», δηλαδή «ψεύτικη σημαία».

Η ονομασία false flag έχει τις ρίζες του στον ναυτικό πόλεμο, όπου η χρήση μιας διαφορετικής σημαίας από την πραγματική πολεμική σημαία των εμπόλεμων ως πολεμικό τέχνασμα, πριν από την επίθεση στον εχθρό, αποτελεί παλαιά πρακτική. Εκτός ναυτικού, τέτοιες μυστικές στρατιωτικές ή παραστρατιωτικές επιχειρήσεις που έχουν σχεδιαστεί για να παραπλανήσουν, ώστε οι πράξεις να φαίνεται σαν να διεξάγονται από άλλους φορείς, ομάδες ή έθνη από αυτούς που πραγματικά τις σχεδίασαν και τις εκτέλεσαν, είναι επίσης συχνές.  Ομως οι επιθέσεις false flag δεν είναι αυτό που ήταν κάποτε. Με δορυφορικές φωτογραφίες και ζωντανά βίντεο επιτόπου, που κοινοποιούνται ευρέως και άμεσα στο Διαδίκτυο και με δημοσιογράφους και ερευνητές που ενώνονται με επαγγελματίες μυστικών υπηρεσιών στην ανάλυση των πληροφοριών, είναι δύσκολο να ξεφύγει κάποιος σήμερα από τέτοιες επιθέσεις.

Τόσο οι ψευδείς επιθέσεις όσο και οι ισχυρισμοί ότι τα κράτη εμπλέκονται σε αυτές έχουν μακρά ιστορία. Κάποτε οι πειρατές ύψωναν συνήθως φιλικές (ψεύτικες) σημαίες προκειμένου να δελεάσουν τα εμπορικά πλοία αρκετά κοντά για να επιτεθούν. Τον 20ό αιώνα, υπήρξαν πολλά σημαντικά επεισόδια που αφορούσαν επιχειρήσεις «ψευδούς σημαίας». Το 1939, πράκτορες από τη ναζιστική Γερμανία μετέδωσαν αντιγερμανικά μηνύματα από γερμανικό ραδιοφωνικό σταθμό κοντά στα πολωνικά σύνορα. Δολοφόνησαν επίσης αρκετούς πολίτες τους οποίους έντυσαν με πολωνικές στρατιωτικές στολές για να δημιουργήσουν πρόσχημα για την προγραμματισμένη εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία. Την ίδια χρονιά, η Σοβιετική Ενωση πυροδότησε οβίδες σε σοβιετικό έδαφος κοντά στα σύνορα της Φινλανδίας και κατηγόρησε τη Φινλανδία, στην οποία στη συνέχεια εισέβαλε.

Οι ΗΠΑ έχουν επίσης εμπλακεί σε παρόμοια σχέδια. Η επιχείρηση Northwoods ήταν μια πρόταση για να σκοτωθούν Αμερικανοί και να κατηγορηθεί για την επίθεση ο Φιντέλ Κάστρο, δίνοντας έτσι στον αμερικανικό στρατό το πρόσχημα να εισβάλει στην Κούβα. Η κυβέρνηση Κένεντι απέρριψε τελικά το σχέδιο. Εκτός από αυτές τις πραγματικές συνωμοσίες, υπήρξαν πολλές υποτιθέμενες επιθέσεις ψευδούς σημαίας στις οποίες εμπλέκεται η κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η βύθιση του «USS Maine» το 1898 και το περιστατικό στον Κόλπο του Τόνκιν το 1964, το καθένα από τα οποία ήταν κρίσιμο μέρος ενός casus belli, έχουν θεωρηθεί ως πιθανές επιθέσεις «ψευδούς σημαίας». Η προθυμία να πιστεύουμε ότι ηγέτες χωρών μπορούν να εμπλακούν σε τέτοια σχέδια, αντανακλά μια ευρύτερη τάση αυξανόμενης δυσπιστίας προς τις κυβερνήσεις παγκοσμίως. Εάν ο αντίκτυπος τέτοιων επιθέσεων προέρχεται ιστορικά από την ικανότητά τους να συσπειρώνουν τους πολίτες γύρω από τον ηγέτη τους, οι ψευδείς επιθέσεις που διοργανώνονται σήμερα μπορεί όχι μόνο να αποτύχουν να προκαλέσουν οργή κατά του υποτιθέμενου επιτιθέμενου, αλλά μπορούν επίσης να αποτύχουν θέτοντας υποψίες στους ηγέτες που δίνουν τις εντολές. Ακόμη και όταν η κυβέρνηση Μπάιντεν προσπαθεί προειδοποιώντας για επιχειρήσεις «false flag» των Ρώσων, προκειμένου να αμβλύνει την ικανότητα της Ρωσίας να αδράξει την πρωτοβουλία, αντιμετωπίζει και αυτή προκλήσεις αξιοπιστίας. Οι δημοσιογράφοι ήταν δικαιολογημένα επιφυλακτικοί με την προειδοποίηση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Νεντ Πράις, σχετικά με τα ψεύτικα σχέδια της Ρωσίας, ειδικά επειδή δεν παρείχε στοιχεία για τον ισχυρισμό. Οι σκεπτικιστές επεσήμαναν το χτύπημα με drone τον Αύγουστο του 2021 κατά την απόσυρση των ΗΠΑ από την Καμπούλ, το οποίο ο στρατός αρχικά υποστήριξε ότι ήταν ένα δίκαιο χτύπημα για να σκοτωθεί ένας βομβιστής αυτοκτονίας, αλλά αργότερα αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για εσφαλμένη επίθεση σε έναν αθώο άνδρα και την οικογένειά του. Χρειάστηκαν συντριπτικά και αναμφισβήτητα στοιχεία από τις έρευνες των μέσων ενημέρωσης προτού η κυβέρνηση των ΗΠΑ παραδεχθεί το λάθος.