Μεγαλώνει ξανά το χάσμα Βορρά – Νότου

Την ανιούσα έχει πάρει το κόστος δανεισμού από τις αρχές του έτους όπου η απόδοση του δεκαετούς  ελληνικού ομολόγου έχει αναρριχηθεί στο 2,5%, από 1,7% τον Ιανουάριο, ενώ τον περασμένο Σεπτέμβριο ήταν μόλις στο 0,84%. Οι προβλέψεις περί αλλαγής της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, λόγω της αύξησης του πληθωρισμού (5,1% στην ευρωζώνη), προοιωνίζει άνοδο των επιτοκίων και οι αγορές προεξοφλούν ότι οι επίσημες αποφάσεις θα ληφθούν εντός της χρονιάς. Αυτό το κλίμα έχει στρέψει το βλέμμα των επενδυτών εκ νέου στα ποσοστά χρέους των κρατών και ενεργοποιεί έτσι τα αντανακλαστικά των χωρών του Νότου καθότι οι αποδόσεις σε Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία αυξάνονται με πιο γρήγορο ρυθμό από εκείνες του Βορρά.

Τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ιταλία και τη Γερμανία παρατηρείται μία παράλληλη αύξηση των αποδόσεων των 10ετών ομολόγων καθώς και μία ήπια διεύρυνση του περιθωρίου (spread) των αποδόσεων των χωρών του Νότου σε σχέση με το γερμανικό ομόλογο. Η εξέλιξη αντανακλά τον υψηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ (2021: Ελλάδα 200%, 2020: Ιταλία 155,6% έναντι 68,7% της Γερμανίας). Οι οικονομολόγοι υπογραμμίζουν ότι ο καταλύτης για την πορεία των αποδόσεων θα αποτελέσει η στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη συνεδρίαση του Μαρτίου, σε συνδυασμό με τις μακροοικονομικές προοπτικές της οικονομίας.

Το κλίμα και η εικόνα στην αγορά ομολόγων έχει μπει από καιρό στο μικροσκόπιο του υπουργείου Οικονομικών και οδηγεί μεταξύ άλλων το επιτελείο σε μία πιο προσεκτική δημοσιονομική πολιτική. Η κατάσταση εγρήγορσης αντανακλά στο γεγονός ότι το ελληνικό 10ετές ομόλογο «ανέβηκε» κατά το τελευταίο διάστημα περίπου κατά 5 φορές σε σχέση με πριν από 6 μήνες. Τα σχέδια για μία νέα κίνηση εξόδου στις αγορές, λόγω της αύξησης του κόστους δανεισμού, έχουν μπει στον πάγο έως ότου οι συνθήκες επιτρέψουν στην Ελλάδα να δώσει εκ νέου το παρών. Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα του ΟΔΔΗΧ προαναγγέλλει για εφέτος άντληση συνολικού ποσού περί τα 12 δισ. ευρώ και η προηγούμενη έξοδος πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο  (3 δισ. ευρώ με 10ετές ομόλογο).

Ο ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ. Το «άνοιγμα» των spread των ελληνικών ομολόγων και εκείνων της περιφέρειας – το οποίο παρατηρείται το τελευταίο διάστημα – συνοδεύεται αναμφίβολα και από το κλίμα αβεβαιότητας που τροφοδοτεί το θολό τοπίο στην πορεία του πληθωρισμού. Στα θετικά συγκαταλέγεται η εικόνα που παρουσιάζει η ελληνική οικονομία, η οποία έχει καταγράψει ισχυρό ρυθμό ανάκαμψης το 2021 (περί το 8,5%) και το γεγονός ότι αναγνωρίζεται από τους Θεσμούς η προώθηση των μεταρρυθμίσεων από την ελληνική κυβέρνηση. Ομως το αδύναμο σημείο είναι το κατά πόσο οι αποδόσεις θα επιβαρύνουν τον δημόσιο δανεισμό εφόσον συνεχιστεί το ράλι στις αποδόσεις. Ιδιαιτέρως σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η Ελλάδα έχει αυξήσει το έλλειμμα λόγω της πανδημίας και το οποίο πρέπει να μειωθεί σε 1,4% εφέτος και να γυρίσει σε πλεόνασμα έως το 2024.