«Η επιθετική ηγεμονία της Ρωσίας και τα λάθη της Δύσης»

Η Ουκρανία είναι μόνο το πρώτο βήμα. Η επιθετική ηγεμονία που διεκδικεί ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν δεν περιορίζεται μόνο στον άμεσο δυτικό γείτονα της Ρωσίας, αλλά στοχεύει σε ολόκληρη την Ευρώπη, εκτιμά ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γιόσκα Φίσερ. Στην εβδομαδιαία εφημερίδα «Die Zeit» που κυκλοφορεί σήμερα, ο πρώην ηγέτης των Πρασίνων σημειώνει ότι ο Πούτιν δεν επιδιώκει την αναβίωση της Σοβιετικής Ενωσης, σίγουρα όμως στοχεύει στην «αποκατάσταση μιας ρωσικής ζώνης επιρροής καταρχήν στην πρώην επικράτειά της».

Σε αυτήν την επιδίωξη του Πούτιν, η Ουκρανία παίζει καθοριστικό ρόλο. «Το επόμενο βήμα στοχεύει στην ηγεμονία σε ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη, ως προϋπόθεση για την κυριαρχία της Μόσχας σε ολόκληρη την Ευρώπη», προειδοποιεί ο Φίσερ.

Αυτή η άσκηση ισχύος της Ρωσίας πρέπει να αντιμετωπιστεί ενιαία από τη Δύση. «Το σημαντικότερο», λέει Φίσερ, «είναι οι Ευρωπαίοι να διαφυλάξουν τη συνοχή μεταξύ τους, όπως και στην Ατλαντική Συμμαχία» και να δείξουν «αλληλεγγύη με τα θύματα της επιθετικότητας εις βάρος της Ουκρανίας».

Ο Πράσινος πρώην υπουργός Εξωτερικών ήταν εξαρχής κατά του ρωσογερμανικού αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2. «Δεν είναι απαραίτητος ενεργειακά και οδηγεί τη Γερμανία σε προβληματική εξάρτηση από τη Ρωσία. Εάν η Ρωσία επιτεθεί στην Ουκρανία, δεν θα τεθεί καν θέμα λειτουργίας του αγωγού. Σε περίπτωση ειρηνικής αποκλιμάκωσης, ο αγωγός θα ήταν μέρος ενός διαπραγματευτικού πακέτου Δύσης – Ρωσίας».

Η Ρωσία είναι γεωπολιτικά ο μεγάλος χαμένος στην Ευρώπη, διαπιστώνει από την πλευρά του ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας και πρώην πρόεδρος του SPD, επισημαίνοντας τα λάθη της Δύσης στην αντιμετώπιση της Ρωσίας. Σε συνέντευξή του επίσης στην εφημερίδα «Die Zeit», ο Γκάμπριελ καταγράφει ότι μετά την οικονομική, πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική κατάρρευση της Ρωσίας υπό τον Μπόρις Γέλτσιν, η χώρα μπορούσε να σταθεροποιηθεί μόνο με μια αυταρχική ηγεσία. «Η Δύση το επέτρεψε ως απλός παρατηρητής. Αυτό ήταν σίγουρα ένα μεγάλο λάθος», λέει ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, θυμίζει ο Γκάμπριελ, υπήρξε η ιδέα ενός «Σχεδίου Μάρσαλ» για τη Ρωσία. Αντιμετωπίστηκε όμως με «πολύ υπεροπτικό τρόπο» από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. «Ο τόνος τότε στις ΗΠΑ ήταν: γιατί να βοηθήσουμε τη Ρωσία; Αυτή έχασε τον συστημικό ανταγωνισμό με εμάς», υπενθυμίζει ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός. Χωρίς τη δυτική στήριξη, η Ρωσία έγινε ακόμη περισσότερο εξαρτημένη από τις ενεργειακές πηγές και πρώτες ύλες, ενώ πολιτικά στράφηκε στον εθνικισμό. «Εκτός από τη γερμανική προσφορά μιας εταιρικής σχέσης εκσυγχρονισμού», λέει ο Γκάμπριελ, «δεν έγινε ποτέ πραγματικά προσπάθεια να ανοίξει για τη Ρωσία ένας άλλος δρόμος».

Σχετικά με τον αγωγό Nord Stream 2, ο Γκάμπριελ εκτιμά ότι «μια ρωσική στρατιωτική επίθεση στην Ουκρανία είτε μια απόπειρα μόνιμης αποσταθεροποίησης της χώρας θα σημάνει και το τέλος του αγωγού». Προβλέπει δε ότι, ακόμη και αν ξεκινήσει ο Nord Stream 2, η Γερμανία και η Ευρώπη θα αναζητήσουν δρόμους να περιορίσουν αισθητά την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, διαφοροποιώντας τις ενεργειακές πηγές. «Αυτό θα κοστίσει ακριβότερα από το ρωσικό φυσικό αέριο», λέει ο Γκάμπριελ, «αλλά αυτό το πολιτικό κόστος για τη μεγαλύτερη ασφάλεια θα πρέπει να το πληρώσουμε».