Νέα κανονικότητα ή πραγματικότητα;

Oλες οι ενδείξεις συγκλίνουν στην εκτίμηση της επαναφοράς σε μια περίοδο κατ’ αρχάς ανάκαμψης και στη συνέχεια ανάπτυξης της οικονομίας μας. Η πανδημία δείχνει σημάδια ενδημικότητας και υποχώρησης και οι θετικές εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας βασίζονται στις στέρεες βάσεις του Ταμείου Ανάκαμψης. Με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ είναι βέβαιο ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει τη μετάβαση σε μια πιο ανθεκτική, πράσινη και ψηφιακή οικονομία, με την πρόσθετη ασφάλεια που παρέχει η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση αποκλειστικά για αυτούς τους σκοπούς, διασφαλίζοντας έτσι περαιτέρω πρόοδο στην πορεία βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς της.

Η κατεύθυνση της παγκόσμιας οικονομίας προς ένα πράσινο και ψηφιακό μέλλον ήταν δεδομένη πολύ πριν από την έλευση του κορωνοϊού. Η πανδημία και τα πρωτοφανή μέτρα στήριξης της Ευρωπαϊκής Ενωσης κατέστησαν την πορεία και της δικής μας οικονομίας πολύ πιο σαφή. Το Ταμείο Ανάκαμψης υποδείκνυε με μεγάλη σαφήνεια τις δράσεις που θα χρηματοδοτούσε και η ελληνική πολιτεία ενστερνίστηκε πλήρως το νέο μοντέλο με το δικό μας Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που εγκρίθηκε μεταξύ των πρώτων στην ΕΕ. Οι δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει και οι μεταρρυθμίσεις που τις συνοδεύουν θα φέρουν και την Ελλάδα στην επόμενη μέρα, που όμως διαφέρει σημαντικά από το παλιό μοντέλο στο οποίο κινούνταν η επιχειρηματικότητα στη χώρα μας.

Μετά λοιπόν την επιμήκυνση της δεκαετούς ύφεσης λόγω της πανδημίας η προσδοκία για την επιστροφή στην ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από τη συνειδητοποίηση της νέας κατάστασης, της νέας δηλαδή πραγματικότητας όπως διεθνώς διαμορφώνεται, και όχι με την ψευδαίσθηση της αυτόματης επαναφοράς στην κανονικότητα όπως τη γνωρίζαμε και στην οποία είχαμε προσαρμοστεί ελληνικά. Το θέμα που προκύπτει αφορά τη δυνατότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που καλώς ή κακώς αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της επιχειρηματικότητας και της εργασίας, να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα. Πηγαίνοντας τον προβληματισμό λίγο παραπέρα, το ερώτημα είναι αν η στροφή της οικονομίας προς την εξωστρέφεια, την καινοτομία και την απαιτούμενη ψηφιακή προσαρμογή (μαζί με τις απαιτήσεις για πράσινη ανάπτυξη) συμβαδίζει με το ελληνικό μοντέλο της οικογενειακής επιχείρησης.

Εδώ εντοπίζεται η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ελλάδα, καθόσον όλες οι μελέτες αποτυπώνουν τη σημαντική υστέρηση των ελληνικών μΜΕ, τόσο έναντι των μεγάλων επιχειρήσεων όσο και έναντι των αντίστοιχων μΜΕ της Ευρώπης, καθώς χαρακτηρίζονται από εσωστρέφεια, χαμηλή παραγωγικότητα και μεγάλο έλλειμμα καινοτομίας. Προς τις μΜΕ επομένως θα πρέπει να απευθυνθεί το μεγάλο μέρος της προσπάθειας τόσο για κατανόηση της σημασίας της καινοτομίας και της παραγωγής των προϊόντων διεθνούς ζήτησης που απαιτεί το νέο μοντέλο εξωστρέφειας όσο και της ψηφιακής προσαρμογής σαν απαραίτητων συστατικών της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων.

Παράλληλα θα πρέπει να τρέξουν έγκαιρα οι έρευνες και μελέτες που θα χαρτογραφήσουν την ανάγκη των επιχειρήσεων για ανθρώπινο δυναμικό με τις κατάλληλες δεξιότητες ώστε να σχεδιαστούν τα προγράμματα κατάρτισης για τις ειδικότητες αυτές, που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των σύγχρονων επιχειρήσεων.

Ετσι θα απορροφηθούν με επιτυχία οι όποιες απώλειες στην εργασία προκύψουν από την αδυναμία προσαρμογής των επιχειρήσεων εκείνων που αναμένουν την επιστροφή της κανονικότητας αδυνατώντας να αντιληφθούν τη νέα πραγματικότητα.

Ο Σίμος Αναστασόπουλος είναι πρόεδρος Συνδέσμου Ανωνύμων Εταιρειών & Επιχειρηματικότητας ΣΑΕΕ