Μανιφέστο κατά του πολέμου από 5.000 ρώσους διανοούμενους

Μπροστά στη συζήτηση ότι το ΝΑΤΟ στριμώχνει τη Ρωσία και την απειλεί με καταστροφή, μια μεγάλη ομάδα ρώσων διανοουμένων εξέδωσε μανιφέστο για να δώσει φωνή «σε εκείνο το τμήμα της κοινωνίας που μισεί τον πόλεμο και θεωρεί τη χρήση στρατιωτικών απειλών ως έγκλημα». Περίπου 5.000 ρώσοι διανοούμενοι έχουν ήδη υπογράψει αυτήν την ανοιχτή επιστολή, η οποία δημοσιεύτηκε στις 30 Ιανουαρίου. Φιλόσοφοι, δημοσιογράφοι, ακτιβιστές, ιστορικοί και καλλιτέχνες στηρίζουν αυτήν την πρωτοβουλία, η οποία ζητεί στρατιωτική αποκλιμάκωση στα σύνορα με την Ουκρανία ώστε να επιστρέψουν στην κανονικότητα οι σχέσεις της χώρας τους με τη Δύση.

«Γνωρίζουμε ότι η πλειοψηφία του ρωσικού πληθυσμού δεν θέλει πόλεμο, έπρεπε να μιλήσουμε και να δείξουμε πόσο επικίνδυνος είναι ο τυχοδιωκτισμός της ρωσικής ηγεσίας» εξηγεί στην ισπανική εφημερίδα «El Pais» ο πρώτος υπογράφων, ο ιστορικός υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρώην βουλευτής Λεβ Πονομαριόφ.

Πρόκειται για μια από τις λίγες δημόσιες εκδηλώσεις δυσαρέσκειας μέχρι στιγμής ενάντια στη στρατιωτική αντιπαράθεση με το ΝΑΤΟ. Από τη μια πλευρά, οι περισσότεροι Ρώσοι δεν θεωρούν το Κρεμλίνο υπεύθυνο για την ένταση: μετά την πρώτη στρατιωτική κλιμάκωση την άνοιξη του 2021, το 48% των ερωτηθέντων από το κέντρο κοινωνιολογικών μελετών Levada απάντησαν ότι θεωρούν υπεύθυνη την Ατλαντική Συμμαχία, ενώ το 20% ανέφερε το Κίεβο. Από την άλλη, στη σημερινή Ρωσία είναι πολύ πιο δύσκολο να διαδηλώσει κάποιος απ’ ό,τι στην αρχή του πολέμου. Τον Μάρτιο του 2014 έγιναν δύο διαδηλώσεις στη Μόσχα με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους για την κατάληψη της Κριμαίας. Σε εκείνες τις πορείες συμμετείχε ο πρώην αντιπρόεδρος Μπορίς Νεμτσόφ, ο οποίος δολοφονήθηκε το 2015, λίγο πριν δημοσιευτεί η έρευνά του για τη ρωσική επέμβαση στον πόλεμο. «Τότε μπορούσες να βγεις στον δρόμο, τώρα είναι αδύνατο. Η έξοδος για διαμαρτυρία καταλήγει τώρα σε συλλήψεις, σε αίμα, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν» εξηγεί ο Πονομαριόφ.

Η βασική ιδέα του μανιφέστου αναφέρεται σε μια φράση που επαναλαμβάνεται συχνά ακόμη και σήμερα από τους ηλικιωμένους που έζησαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: «Να μην επαναληφθεί». Στην επιστολή αναφέρεται: «Μιλάμε εκ μέρους της Ρωσίας, και όχι για εσάς [τις Αρχές]. Επειδή ο λαός μας, έχοντας χάσει εκατομμύρια ανθρώπους σε προηγούμενες συγκρούσεις, σκέφτηκε για δεκαετίες ότι οποιαδήποτε εναλλακτική είναι καλύτερη από τον πόλεμο. Εχουμε ξεχάσει;»