Εβδομήντα χρόνια στον βρετανικό θρόνο

Είναι η βασίλισσα των ρεκόρ: η μακροβιότερη βρετανίδα μονάρχης όλων των εποχών, η μακροβιότερη και γηραιότερη εν ζωή μονάρχης στον κόσμο και η μακροβιότερη γυναίκα αρχηγός κράτους στην Ιστορία. Η Ελισάβετ, η οποία τον Απρίλιο θα κλείσει τα 96, γιορτάζει αύριο, Κυριακή, εβδομήντα χρόνια στον βρετανικό θρόνο. Και μαζί της, γιορτάζουν το Πλατινένιο Ιωβηλαίο – όπως αποκαλείται αυτή η σπάνια επέτειος – όλοι οι Βρετανοί, καθώς η βασίλισσα της Αγγλίας είναι, σύμφωνα με σειρά δημοσκοπήσεων, τόσο η δημοφιλέστερη διεθνής προσωπικότητα, όσο και το πρόσωπο που θαυμάζουν περισσότερο οι κάτοικοι της χώρας.

H Ελισάβετ Β’ είναι η πρώτη κάτοχος του βρετανικού θρόνου που φτάνει στο Πλατινένιο Ιωβηλαίο, έχοντας ήδη από το 2015 ξεπεράσει το ρεκόρ της προ-προγιαγιάς της Βικτωρίας, η οποία βασίλεψε επί 63 χρόνια. Ωστόσο, ο εορτασμός συμπίπτει με μια περίοδο που τα πράγματα για τη βασιλική οικογένεια είναι κάθε άλλο παρά ρόδινα. Η βασίλισσα ακόμη «θρηνεί βαθιά» τον θάνατο του επί 73 χρόνια συζύγου της, Φίλιππου, τον περασμένο Απρίλιο. Η πληγή της «φυγής» του εγγονού της Χάρι και της συζύγου του Μέγκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ακόμη ανοικτή, ενώ οι δικαστικές περιπέτειες του γιου της Αντριου, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκου, ρίχνουν βαριά σκιά στην πιο επιτυχημένη βρετανική «Επιχείρηση» (Firm), όπως συχνά αποκαλείται ο θεσμός της μοναρχίας.

Σε κάθε περίπτωση, οι φετινοί εορτασμοί του Platinum Jubilee δεν θα έχουν προηγούμενο: από άκρου εις άκρον της χώρας – αλλά και στις χώρες της Κοινοπολιτείας – θα διοργανωθούν εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με τις περισσότερες να προγραμματίζονται για τον Ιούνιο. Ηδη έχει κηρυχθεί τετραήμερη αργία από τις 2 έως τις 5 Ιουνίου. Απ’ όλα έχει ο βασιλικός μπαξές: πάρτι σε δρόμους και πλατείες, συναυλίες, διαγωνισμούς (μεταξύ άλλων για την πιο νόστιμη… βασιλική πουτίγκα), παρελάσεις, άναμμα πυρσών, δενδροφυτεύσεις και πολλά, πολλά αναμνηστικά και σουβενίρ: από μπισκότα και μαρμελάδες, μέχρι μαξιλάρια και κοσμήματα και, φυσικά, συσκευασίες τσαγιού. Η μεγαλύτερη ατραξιόν, όμως, θα είναι ένα πάρτι που φιλοδοξεί να σπάσει όλα τα ρεκόρ: ένα πικνίκ στις 5 Ιουνίου στον πύργο του Ουίνδσορ με τραπέζι μήκους μισού χιλιομέτρου εκτιμάται ότι θα είναι το μεγαλύτερο που έχει στηθεί ποτέ στον κόσμο.

Τον Απρίλιο του 1926, όταν γεννήθηκε στο Μέιφερ του Κεντρικού Λονδίνου, η οικογένειά της ήταν σχεδόν σίγουρη ότι η πριγκίπισσα Ελισάβετ δεν θα ανερχόταν ποτέ στον θρόνο. Ωστόσο, η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις: ο ήσυχος βίος της έλαβε τέλος δέκα χρόνια αργότερα, με τον θάνατο του παππού της, βασιλιά Γεωργίου Ε’. Τότε, τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του. Ομως ο νέος βασιλιάς Εδουάρδος Η’ είχε άλλα σχέδια: λίγους μήνες αργότερα παράτησε το Στέμμα για να παντρευτεί τη γυναίκα που είχε ερωτευτεί, την Αμερικανίδα Ουόλις Σίμσον. Στον θρόνο βρέθηκε ο πατέρας της Ελισάβετ, βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ’. Οταν πέθανε, τον Φεβρουάριο του 1952, η Λίλιμπετ – όπως την αποκαλούσε η οικογένειά της – έγινε βασίλισσα. Από τότε, την Αυτής Μεγαλειότητα έχουν υπηρετήσει 14 πρωθυπουργοί, με πιο πρόσφατο τον Μπόρις Τζόνσον. Αρκετοί εκτιμούν ότι, με τα παραστρατήματα του τελευταίου, δεν θα αργήσει η στιγμή που θα υποδεχθεί στο παλάτι τον 15ο…

9+1 πράγματα που δεν ξέραμε για την Ελισάβετ
1. Τσάντα με νόημα
Η Ελισάβετ δεν χρειάζεται να έχει μαζί της τα κλειδιά του σπιτιού της – έστω του παλατιού της. Τι άραγε κουβαλά στη διάσημη τσάντα του οίκου Launer που έχει πάντα μαζί της; Σύμφωνα με πρώην μέλη της συνοδείας της, η βασιλική τσάντα περιέχει ένα καθρεφτάκι, ένα κραγιόν, ένα στυλό, παστίλιες μέντας και τα γυαλιά πρεσβυωπίας της. Το τσαντάκι, όμως, λειτουργεί και ως μέσο επικοινωνίας, καθώς το χρησιμοποιεί για να στέλνει μηνύματα στη συνοδεία της. Κατά τον βασιλικό ιστορικό Χιούγκο Βίκερς, όταν μεταφέρει την τσάντα από το ένα χέρι στο άλλο, σημαίνει ότι θέλει να λάβει τέλος η συζήτηση που έχει. Αν, πάλι, βάλει την τσάντα στο τραπέζι κατά τη διάρκεια ενός δείπνου, σημαίνει ότι θέλει η εκδήλωση να τελειώσει μέσα στα επόμενα πέντε λεπτά. Και αν την ακουμπήσει στο πάτωμα, αυτό δείχνει ότι δεν απολαμβάνει τη συζήτηση και ζητά από την κυρία επί των τιμών της να τη «σώσει».

2. Ακόµα ένα ποτηράκι
«Για μένα, ο παράδεισος αναμένεται να είναι μια μικρή απογοήτευση» είχε δηλώσει κάποτε, υπονοώντας ότι οι περιποιήσεις και οι απολαύσεις που γεύεται στα εγκόσμια δύσκολα θα επαναληφθούν στην επουράνια ζωή. Μία από αυτές είναι η σαμπάνια που απολαμβάνει κάθε βράδυ πριν πέσει για ύπνο. Κατά την πρώτη εξαδέλφη της, Μάργκαρετ Ρόουντς, εκτός από το τζιν που πίνει κάποιες – λίγες – φορές προτού γευματίσει, η Ελισάβετ πίνει πάντα ένα ποτήρι σαμπάνια λίγο πριν κοιμηθεί. Η μάρκα είναι άγνωστη, αλλά είναι βέβαιο ότι πρόκειται για μία από τις οκτώ που έχουν λάβει βασιλική βούλα, μεταξύ τους οι Bollinger, Krug, Lanson και Pol Roger.

3. Τα γαλάζια της γράµµατα
Το 2002, το παλάτι ανακοίνωσε ότι κατά τη διάρκεια της βασιλείας της, η Ελισάβετ Β’ είχε λάβει περίπου 3 εκατομμύρια γράμματα. Αν είναι ακριβές ότι κάθε χρόνο λαμβάνει περίπου 70.000 επιστολές, τότε σήμερα ο αριθμός αυτός θα προσεγγίζει τα 4,5 εκατομμύρια. Επίσης, έχει στείλει περισσότερα από 175.000 τηλεγραφήματα σε Βρετανούς που έκλεισαν τα 100 (παράδοση που τηρείται απαρέγκλιτα) και τουλάχιστον 540.000 τηλεγραφήματα σε ζευγάρια στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Κοινοπολιτεία που γιόρτασαν την αδαμάντινη – 60η – επέτειο του γάμου τους. Από τα γράμματα που λαμβάνει, επιλέγει μερικά για να διαβάσει η ίδια και στη συνέχεια ζητά από μέλη της αυλής της να απαντήσουν. Επίσης, έχει στείλει περισσότερες από 45.000 χριστουγεννιάτικες κάρτες.

4. Δώρα µε ψυχή
Την αγαπούν και θέλουν να της το δείχνουν με δώρα. Ορισμένα, όμως, είναι κάπως ευφάνταστα, αν όχι εκκεντρικά. Σύμφωνα με τα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, ανάμεσα στα δώρα που έχει λάβει η Ελισάβετ συγκαταλέγονται δύο χελώνες (κατά τη διάρκεια περιοδείας της στις Σεϋχέλλες το 1972), ένας ελέφαντας με το ελάχιστα πρωτότυπο όνομα Τζάμπο (της τον χάρισε ο πρόεδρος του Καμερούν, επίσης το 1972) και δύο μαύροι κάστορες (κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης στον Καναδά). Προς απογοήτευση των δωρητών, η Ελισάβετ δεν πήρε τα ζωντανά στο παλάτι. Τα παραχώρησε στον ζωολογικό κήπο του Λονδίνου. Αλλα περίεργα δώρα που έχει λάβει είναι ένα ζευγάρι καουμπόικες μπότες (σε επίσκεψη στις ΗΠΑ), γυαλιά ηλίου, (πολλούς) ανανάδες και επτά κιλά γαρίδες.

5. Σκυλίσια ζωή
Η Ελισάβετ λατρεύει τα σκυλιά, έχοντας ιδιαίτερη αδυναμία στα κόργκι πέμπροκ. Υπήρξε ιδιοκτήτρια 30 εκπροσώπων της χαριτωμένης ουαλικής ράτσας, ενώ το 2002 κυκλοφόρησε συλλεκτικό νόμισμα που εικονίζει, στη μία όψη, τη βασίλισσα αγκαλιά με ένα από τα αγαπημένα της τετράποδα. Το πρώτο κόργκι της, τη Σούζαν, το απέκτησε το 1944 ως δώρο για τα 18α γενέθλιά της. Το σκυλάκι συντρόφευε τη βασίλισσα ακόμη και στο ταξίδι του μέλιτος το 1947. Πολλά από τα βασιλικά κόργκι που ακολούθησαν ήταν απόγονοι της Σούζαν. Η Ελισάβετ εισήγαγε επίσης μια νέα ράτσα σκύλου που είναι γνωστή ως «ντόργκι» όταν ένα από τα κόργκι της Αυτής Μεγαλειότητος ζευγάρωσε με ένα ντάτσχουντ που ανήκε στην πριγκίπισσα Μαργαρίτα. Συνολικά, ήταν ιδιοκτήτρια οκτώ ντόργκι.

6. Χωρίς χαρτιά
Συνήθως, όσοι δεν έχουν μαζί τους ταυτότητα, καταλήγουν στο τμήμα για εξακρίβωση. Η Ελισάβετ είναι ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους στη Γη που δεν είχε ποτέ κανένα ταυτοποιητικό έγγραφο. Σύμφωνα με το παλάτι, το βρετανικό διαβατήριο εκδίδεται στο όνομα της Αυτής Μεγαλειότητος, συνεπώς είναι περιττό να εκδώσει η βασίλισσα διαβατήριο. Ωστόσο, τα υπόλοιπα μέλη της βασιλικής οικογένειας, συμπεριλαμβανομένου του μακαρίτη συζύγου της, δούκα του Εδιμβούργου, και του γιου της, πρίγκιπα της Ουαλίας, έχουν διαβατήρια. Η βασίλισσα είναι επίσης ο μόνος κάτοικος του Ηνωμένου Βασιλείου που δεν απαιτείται να έχει άδεια οδήγησης για να οδηγεί.

7. Γάµος σε… οικογενειακό κύκλο
Η Ελισάβετ και ο σύζυγός της, Φίλιππος, ήταν τρίτα ξαδέρφια καθώς η βασίλισσα Βικτωρία ήταν προ-προγιαγιά και των δύο. Η Ελισάβετ συγγένευε με τη Βικτωρία από την πλευρά του πατέρα της και ο Φίλιππος από την πλευρά της μητέρας του. Αυτό, βέβαια, δεν τους εμπόδισε να αγαπηθούν, να παντρευτούν και να ζήσουν μαζί επί 73 χρόνια, μέχρι που τους χώρισε ο θάνατος (του Φίλιππου), στις 9 Απριλίου 2021.

8. Ντου γιου λάικ µαµαζέλ δι Γκρις;
Από τότε που ανήλθε στον θρόνο, η Ελισάβετ έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 260 επίσημα ταξίδια στο εξωτερικό, επισκεπτόμενη συνολικά 124 κράτη. Εκτός από την Ελλάδα, τόπο γέννησης του συζύγου της. Η τελευταία φορά που βρέθηκε στη χώρα μας ήταν το 1950, προτού στεφθεί βασίλισσα. Σύμφωνα με τον βασιλικό ιστορικό Χιούγκο Βίκερς, ο λόγος είναι η πικρία (κατ’ άλλους μίσος) που ένιωθε ο Φίλιππος για τη γενέτειρά του, «η οποία δίκασε τον πατέρα του, πρίγκιπα Ανδρέα, για τις ευθύνες του στη Μικρασιατική Καταστροφή, και παραλίγο να τον εκτελέσει».

9. Η εφτάψυχη βασίλισσα
Παρά το γεγονός ότι η Ελισάβετ διαθέτει μία από τις καλύτερα εκπαιδευμένες και εξοπλισμένες φρουρές στον κόσμο, δεν έχει αποφύγει τις απόπειρες δολοφονίας – όλες, ευτυχώς, έμειναν στο στάδιο της απόπειρας. Τον Ιούνιο του 1981, ένας 17χρονος πυροβόλησε με άσφαιρα πυρά προς το μέρος της την ώρα που βρισκόταν καβάλα στο άλογό της κατά τη διάρκεια επίσημης τελετής στο Λονδίνο. Ωστόσο, η βασίλισσα, δεινή ιππέας, κατάφερε να κρατήσει το άλογό της όρθιο και δεν κινδύνεψε. Τέσσερις μήνες αργότερα, ένας άλλος 17χρονος τη σημάδεψε με τουφέκι κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης στη Νέα Ζηλανδία. Ωστόσο, αστόχησε. Τα Χριστούγεννα που μας πέρασαν, ένας 19χρονος συνελήφθη στο κτήμα του πύργου του Ουίνδσορ έχοντας στην κατοχή του μία βαλλίστρα. Πρόθεσή του, όπως είπε, ήταν «να σκοτώσει τη βασίλισσα».

10 .Μεγαλειοτάτη, τα κορν φλέικς σας
Παρά το γεγονός ότι έχει τον προσωπικό της βασιλικό σεφ και πολλούς μάγειρους στη διάθεσή της, οι οποίοι θα ήταν πρόθυμοι να της ετοιμάσουν οτιδήποτε ζητήσει, το πρωινό της βασίλισσας είναι εξαιρετικά ταπεινό και τυποποιημένο: κάθε πρωί, η Ελισάβετ τρώει κορν φλέικς της Kellogg’s, τα οποία διατηρεί σε τάπερ. Πίνει επίσης τσάι Twinings Earl Grey με γάλα, αλλά χωρίς ζάχαρη.

Και 5 μύθοι…
1. Είναι ιδιοκτήτρια όλων των κύκνων της χώρας.
Στην πραγματικότητα, στην ιδιοκτησία του Στέμματος βρίσκονται μόνον οι κύκνοι που κολυμπούν σε ορισμένα σημεία του Τάμεση γύρω από το κάστρο του Ουίνδσορ.

2. Πίνει τέσσερα κοκτέιλ την ημέρα.
Σύμφωνα με τον πρώην σεφ της, Ντάρεν ΜακΓκρέιντι, η βασίλισσα απολαμβάνει περιστασιακά τα κοκτέιλ της – με προτίμηση στο Dubonnet – αλλά αυτό δεν γίνεται σε καμία περίπτωση κάθε μέρα.

3. Οταν η σημαία της χώρας είναι αναρτημένη στο Μπάκιγχαμ, βρίσκεται μέσα.
Το αντίθετο. Οταν η σημαία του Ηνωμένου Βασιλείου κυματίζει στα ανάκτορα, η Ελισάβετ απουσιάζει. Οταν είναι παρούσα, τότε είναι αναρτημένη η σημαία της μοναρχίας, γνωστή ως Royal Standard.

4. Δεν έχει εξουσία.
Η Βρετανία είναι δημοκρατία κοινοβουλευτική μεν, βασιλευόμενη δε. Ο μονάρχης έχει μια σειρά από εξουσίες: μπορεί να κηρύξει πόλεμο, να απονείμει χάρη, να χρίσει ιππότες και να διαλύσει τη Βουλή.

5. Δεν μπορεί να ψηφίσει.
Νομικά, ακόμη και η βασίλισσα έχει δικαίωμα ψήφου. Ωστόσο, σύμφωνα με το παλάτι, «πρέπει να παραμείνει αυστηρά ουδέτερη στα πολιτικά ζητήματα», συνεπώς απέχει κάθε εκλογικής διαδικασίας.