Η υποκρισία των πλούσιων χωρών για το κλίμα

Πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο θεώρησαν απογοητευτική τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP26) στη Γλασκώβη. Οι παγκόσμιοι ηγέτες – ειδικά στον ανεπτυγμένο κόσμο – εξακολουθούν να αποτυγχάνουν να κατανοήσουν τη σοβαρότητα της κλιματικής πρόκλησης. Αν και αναγνωρίζουν τη σοβαρότητα και τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης στις ομιλίες τους, επιδιώκουν ως επί το πλείστον βραχυπρόθεσμα εθνικά συμφέροντα και κάνουν με βολικό τρόπο μακρινές δεσμεύσεις για «καθαρές μηδενικές» εκπομπές χωρίς σαφείς και άμεσες δεσμεύσεις για δράση.

Η δέσμευση χρηματοδότησης για το κλίμα είναι πλέον 12 ετών. Στη COP15 στην Κοπεγχάγη, οι προηγμένες οικονομίες υποσχέθηκαν να παρέχουν 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως στον αναπτυσσόμενο κόσμο και η Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα του 2015 κατέστησε σαφές ότι όλες οι αναπτυσσόμενες χώρες θα ήταν επιλέξιμες για τέτοια χρηματοδότηση.

Αυτό το ποσό είναι ασήμαντο σε σχέση με τις ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών, που είναι σε τρισεκατομμύρια δολάρια, αλλά και σε σύγκριση με τα τεράστια ποσά που έχουν ξοδέψει οι πλούσιες χώρες για δημοσιονομική και νομισματική στήριξη των οικονομιών τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Αλλά ο ανεπτυγμένος κόσμος δεν έχει εκπληρώσει ούτε αυτή τη σχετικά μέτρια υπόσχεση. Το 2019, η συνολική χρηματοδότηση για το κλίμα που διοχετεύθηκε στις αναπτυσσόμενες χώρες ήταν λιγότερο από 80 δισεκατομμύρια δολάρια.

Συγκριτικά, οι παγκόσμιες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων ανήλθαν σε περίπου 555 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως από το 2017 έως το 2019. Παρομοίως, οι υποσχέσεις του πλούσιου κόσμου για μεταφορά πράσινης τεχνολογίας έχουν γίνει απλά λόγια. Οι κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων χωρών επέτρεψαν στις εγχώριες εταιρείες να προσκολληθούν στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που εμποδίζουν τη διάδοση της κρίσιμης γνώσης για τον μετριασμό του κλίματος.

Αυτή η κοντόφθαλμη στρατηγική τελικά δεν ωφελεί κανέναν, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών των οποίων τα άμεσα οικονομικά συμφέροντα εξυπηρετεί, επειδή επιταχύνει την καταστροφή του πλανήτη και την εκδίκηση της φύσης σε αυτό που τώρα φαίνεται ως άκρως ανόητη ανθρωπότητα.

Το πρόβλημα είναι ότι τα ισχυρά εταιρικά συμφέροντα είναι σαφώς συνυφασμένα με την πολιτική ηγεσία. Οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, και ειδικά στον Παγκόσμιο Βορρά, πρέπει να κάνουν μεγαλύτερη φασαρία επιμένοντας σε ουσιαστική δράση για το κλίμα και μια πραγματική αλλαγή στην οικονομική στρατηγική που έχει απήχηση πέρα από τα εθνικά σύνορα. Μόνο αυτό μπορεί να τερματίσει την πράσινη υποκρισία του πλούσιου κόσμου και να μας σώσει όλους.

Η Τζαϊάτι Γκος είναι εκτελεστική γραμματέας στην International Development Economics Associates, καθηγήτρια Οικονομικών στο University of Massachusetts Amherst και μέλος της Ανεξάρτητης Επιτροπής για τη Μεταρρύθμιση Διεθνούς Εταιρικής Φορολογίας