«Επιτελικό μπάχαλο»

«Επιτελικό μπάχαλο»

Δεν ξέρω τι ακριβώς έχει να κάνει σήμερα το πρωί ο πρόεδρος Κυριάκος – αργότερα, γνωρίζω πως επρόκειτο να συγκαλέσει το Υπουργικό Συμβούλιο προκειμένου να τρίξει τα δόντια στους συναρμόδιους υπουργούς του «επιτελικού μπάχαλου» που ζούμε ήδη από το μεσημέρι της Δευτέρας. Αλλά καλού – κακού ας πεταχτεί ως τον Αγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, που βρίσκεται σχεδόν κάτω από το σπίτι του, να ανάψει μια λαμπάδα ίσαμε το μπόι του στον Αγιο, που δεν θρηνήσαμε θύματα από αυτό που συνέβη στην Αθήνα. Διότι αν είχαμε και τίποτε νεκρούς εξαιτίας της απόλυτης διάλυσης που ζήσαμε και είδαμε με τα μάτια μας, νομίζω πως σήμερα δύσκολα θα μπορούσε να κρατηθεί στη θέση του. Και ο ίδιος και η κυβέρνησή του. Γιατί μπορεί «το χιόνι να έπεσε νωρίτερα» ή «η χιονοθύελλα να είχε μεγαλύτερη ένταση του αναμενομένου» ή ακόμη «η Αττική Οδός να μην έκανε τίποτε από τις συμβατικές της υποχρεώσεις», αλλά το κράτος ΟΦΕΙΛΕ να είναι έτοιμο. Και δεν ήταν. Και δεν πρόκειται ποτέ να είναι έτοιμο, όσο απουσιάζει κάθε φορά η σοβαρότητα στην πρόβλεψη, τον προγραμματισμό, τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την ενεργοποίηση των δομών της πολιτείας.

Γενικώς, πάλι τυχεροί σταθήκαμε. Ο Θεός της Ελλάδας (από παιδάκι το άκουγα αυτό…) έκανε πάλι το θαύμα του. Γιατί το «συν Αθηνά και χείρα κίνει» δεν τους λέει τίποτε πια…

Τζάμπα οι συσκέψεις

Και να πεις ότι δεν είχαν προειδοποιηθεί; Είχαν. Εγώ είχα διαβάσει και ακούσει το σύνολο σχεδόν των προβλέψεων από τους πέντε – έξι κορυφαίους μετεωρολόγους που έχουμε (τους πιο προβεβλημένους δηλαδή), ότι αυτή η «Ελπίδα» θα είναι μια καταστροφή. Και είχα χαρεί, πρέπει να πω, όταν άκουσα πως έγιναν αλλεπάλληλες συσκέψεις με τους εμπλεκόμενους φορείς και τα υπουργεία, προκειμένου να θωρακιστεί η χώρα απέναντι στην επερχόμενη θεομηνία. Ωραία, είχα πει μέσα μου, αυτή τη φορά θα είναι έτοιμοι, δεν θα συμβεί τίποτε το σοβαρό. Αλλά οι τύποι που μαζεύτηκαν στις συσκέψεις φαίνεται πως ανάλωσαν τον χρόνο τους σε κουβεντούλα για τις εξελίξεις στο «Survivor», με καφέδες και κουλουράκια. Εκ του αποτελέσματος αποδεικνύεται ότι δεν πήραν αποφάσεις και δεν έδωσαν κατευθύνσεις.

Επιτίθεται, ας πούμε, η κυβέρνηση στην άθλια διαχείριση που έκανε η Αττική Οδός (που άφηνε να εισέλθουν στον δρόμο αυτοκίνητα για να εισπράξει τα 2,80 ευρώ), ενώ ήδη είχαν διπλώσει νταλίκες από το χιόνι και ο δρόμος είχε κλείσει. Μάλιστα, και δίκιο έχει.

Αλλά πού ήταν η Τροχαία (που έχει και ειδικό τμήμα στην Αττική Οδό) να κλείσει αμέσως τις εισόδους και να μην επιτρέψει να εισέρχονται άλλα αυτοκίνητα; Απούσα. Για τη Μεσογείων όμως, την Κηφισίας, την Κατεχάκη, υπεύθυνη δεν είναι η διοίκηση της Αττικής Οδού. Είναι η πολιτεία. Στη Μεσογείων εγκλωβίστηκαν για δεκαπέντε και είκοσι ώρες εκατοντάδες οδηγοί και έμειναν αβοήθητοι. Κατά τη γνώμη του Μεγάρου Μαξίμου, αυτοί ποιον βρίζουν; Την απρόσωπη Αττική Οδό, τον Πατούλη ή την κυβέρνηση;

Περί αποζημιώσεων

Πάμε και παρακάτω. Η κυβέρνηση υποχρεώνει την Αττική Οδό, και σωστά, να καταβάλει αποζημίωση στους εγκλωβισμένους οδηγούς 2.000 ευρώ στον καθένα. Ωραίο; Εγώ θα το έκανα ακόμη καλύτερο. Θα την υποχρέωνα να τους δώσει και το δικαίωμα της δωρεάν διέλευσης για έναν χρόνο, σε αντιστάθμισμα της ταλαιπωρίας τους.

Εγώ όμως που εγκλωβίστηκα στη Μεσογείων και έμεινα παγωμένος επί τόσες ώρες στο αυτοκίνητό μου, χωρίς νερό, χωρίς κάτι να φάω, από ποιον θα αποζημιωθώ; Είναι διαφορετική η ταλαιπωρία που υπέστην εγώ, διότι η πολιτεία δεν φρόντισε να ρίξει αλάτι σε μία από τις κεντρικότερες αρτηρίες της πρωτεύουσας, από αυτή της Αττικής Οδού, που ήταν απροετοίμαστη και ανίκανη να διαχειριστεί τις επιπτώσεις από τη θεομηνία; Οχι βέβαια. Ιδια και απαράλλακτη ήταν.

Επίσης, εγώ που έπεσα θύμα της ανικανότητας του κράτους να κάνει το ελάχιστο που οφείλει σε μια τέτοια χιονόπτωση (να προνοήσει δηλαδή για αλάτι στους δρόμους και για τον άμεσο αποχιονισμό τους), με αποτέλεσμα εκτός από την ταλαιπωρία μου να τρακάρω, ας πούμε, και με ένα άλλο αυτοκίνητο, θα αποζημιωθώ από κάπου ή όχι;

Τη γνωρίζω την απάντηση, «όχι φυσικά». Είναι όπως αυτό που υπήρχε παλιά αναρτημένο πάνω από τον ταμία της Εφορίας: «Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται»…

Περί αποζημιώσεων II

Ακόμη, εγώ που καλούμαι να πληρώσω 60% και 70% αύξηση στο ηλεκτρικό ρεύμα, κατοικώ μερικά χιλιόμετρα μακριά από την Πλατεία Συντάγματος (όχι δηλαδή στα πέρατα της επικράτειας…), αλλά εδώ και δύο 24ωρα δεν έχω ηλεκτρικό στο σπίτι, να την πληρώσω την αύξηση στη ΔΕΗ ή να ζητήσω αποζημίωση από το Δημόσιο; Διότι αύξηση στην τιμή, χωρίς παροχή υπηρεσιών, νομίζω ότι είναι εξοργιστικό. Και παράλληλα δοκιμάζει σκληρά τις αντοχές σου. Και τόσα (πολλά) άλλα, ων ουκ έστιν αριθμός. Οπως και με το μέγεθος της οργής, της απογοήτευσης, του θυμού.

Μια ολόκληρη επιστήμη

Η διαχείριση μιας κρίσης είναι μια ολόκληρη επιστήμη. Πρέπει να είσαι από πάνω, να δεις ολόκληρη την εικόνα, να εξετάσεις γρήγορα τα δεδομένα, να μετρήσεις τις δυνάμεις σου και να επιχειρήσεις με συντονισμένες κινήσεις σε διάφορα μέτωπα.

Θα δώσω το εξής μικρό παράδειγμα για να καταλάβει κανείς ότι και στη συγκεκριμένη περίπτωση, της θεομηνίας, το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» πάσχει σοβαρά στον τομέα της διαχείρισης κρίσεων. Σοβαρά όμως. Εγινε ό,τι έγινε στην Αττική Οδό, ήδη από νωρίς το μεσημέρι. Είδαν ότι λόγω του όγκου του χιονιού και της έντασης του φαινομένου η εταιρεία είχε σηκώσει τα χέρια ψηλά και ήταν αδύνατον να κάνει κάτι. Μέτρησαν και τα αυτοκίνητα και είδαν ότι ήταν περίπου 3.000. Που σημαίνει ότι λίγο περισσότερα ήταν και τα άτομα που είχαν εγκλωβιστεί μέσα σε αυτά. Τι θα έπρεπε να κάνει κάθε σοβαρό κράτος για να βοηθήσει αυτούς τους ανθρώπους, ώστε να κάνει την ταλαιπωρία τους ελαφρύτερη, αφού δεν μπορούσε να (τους) ανοίξει τον δρόμο για να διαφύγουν; Να στείλει πεζοπόρα τμήματα της ΕΜΑΚ και του Στρατού, να τους εφοδιάσουν με νερό, τρόφιμα, κουβέρτες και ενδεχομένως και με καύσιμα για όσους δεν είχαν. Τι έγινε εδώ; Τίποτα. Κινητοποιήθηκε ο Στρατός, με ελάχιστα εφόδια για τους εγκλωβισμένους, οκτώ ώρες αργότερα, και αυτό κάτω από την πίεση των εγκλωβισμένων που είχαν βγει στα κανάλια από τα αυτοκίνητά τους και έβριζαν. Και μην κάτσουμε τώρα και συζητήσουμε και το είδος της βοήθειας που πρόσφερε ο Στρατός, γιατί θα πικραθούμε πολλοί.

Τα σχολεία και η απορία

Και κάτι τελευταίο: βρίζουν όλοι τον Πατούλη διότι έχει ευθύνη που συνέβη ό,τι συνέβη στους δρόμους, αυτή την τραγική Δευτέρα. Δεν ξέρω αν υπάρχει… ευθυνόμετρο που να του καταλογίζει τόσο μερίδιο ευθύνης έναντι άλλων. Γνωρίζω όμως ότι ο Πατούλης έλαβε τη γενναία απόφαση την Κυριακή να μείνουν κλειστά τα σχολεία τη Δευτέρα. Και λοιδορήθηκε. Είναι το μόνο πράγμα που έμεινε κλειστό από όλη τη δημόσια διοίκηση τη Δευτέρα και το αποτέλεσμα είναι υπερθετικό. Αρκεί να σκεφτεί κάποιος τι θα συνέβαινε αν τα σχολεία, ειδικά στην Ανατολική Αττική, ήταν ανοιχτά την ώρα που ξεσπούσε η θεομηνία και στην Αττική Οδό είχαν εγκλωβιστεί σχολικά με παιδιά μέσα.

Ερώτηση, τώρα, προς την κυβέρνηση: γιατί δεν αποφάσισε να αργήσουν οι δημόσιες υπηρεσίες τουλάχιστον, τη Δευτέρα, στην Αττική; Ή, αφού δεν προνόησε να εκδώσει τέτοια απόφαση από την προηγουμένη, γιατί δεν έδωσε εντολή τη Δευτέρα, βλέποντας ότι επέρχεται αυτή η θεομηνία, να κλείσουν στις 11 οι υπηρεσίες, να προλάβει ο κόσμος να πάει στο σπίτι του και να αποσυμφορηθούν οι δρόμοι;

Απάντηση: διότι, όπως προαναφέρω, «η διαχείριση μιας κρίσης είναι μια ολόκληρη επιστήμη» και δεν μπορεί να ασκείται από ερασιτέχνες…