Ολα τα φώτα στραμμένα {LF}στον «Σούπερ {LF}Μάριο»

Το περίφημο Transatlantico, το μακρύ και εντυπωσιακό σαλόνι που περιβάλλει την αίθουσα συζητήσεων στο Παλάτσο Μοντετσιτόριο, την έδρα της ιταλικής Κάτω Βουλής, είναι κατά κανόνα γεμάτο κόσμο όταν ξεκινούν οι ψηφοφορίες για την εκλογή του νέου προέδρου της Ιταλίας. Αυτή τη φορά, η πανδημία αποφάσισε διαφορετικά: οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις θα πρέπει να λάβουν χώρα αλλού. Οι ιταλικές προεδρικές εκλογές, άλλωστε, δεν έχουν μεγάλη σχέση με τη διαφάνεια. Συχνά συγκρίνονται με τα παπικά κονκλάβια. Μεταξύ άλλων, και επειδή τα φαβορί συχνά χάνουν. Για να διατηρήσει τις ελπίδες του, ένας «quirinabile», ένας υποψήφιος για το Κυρινάλιο μέγαρο, για την προεδρία δηλαδή, πρέπει να παραμείνει διακριτικός – στην πραγματικότητα, λένε αυτοί που ξέρουν, πολλά φαβορί είναι κυριολεκτικά αόρατα εδώ και πολλές εβδομάδες. Καθώς ξεκινάει, ωστόσο, σήμερα η διαδικασία εκλογής του διαδόχου του Σέρτζιο Ματαρέλα, όλοι οι προβολείς είναι στραμμένοι στον Μάριο Ντράγκι, τον ιταλό πρωθυπουργό.

Ο πρώην διοικητής της ΕΚΤ, που κλήθηκε να αναλάβει την ιταλική πρωθυπουργία έπειτα από τη νιοστή πολιτική κρίση στη χώρα, πιστώνεται με την αποκατάσταση της σταθερότητας στην ιταλική πολιτική ζωή και απολαμβάνει ένα ποσοστό δημοτικότητας που ξεπερνάει το 60%. Οπως σημειώνει χαρακτηριστικά η γαλλική «Le Monde», υποψήφιος για το ανώτατο αξίωμα της Ιταλίας ο «Σούπερ Μάριο» είναι μετά βεβαιότητας εδώ και χρόνια: χρειάζεται προετοιμασία μία εκλογή στο Κυρινάλιο, ακόμα και όταν μοιάζει αυθόρμητη. Για να διατηρήσει ωστόσο τις ελπίδες του, ουδέποτε διέπραξε το λάθος να δηλώσει επισήμως υποψήφιος: το κάνουν αντ’ αυτού οι δικοί του άνθρωποι. Το παράδοξο της ιστορίας, όμως, είναι πως τα κόμματα που στηρίζουν την πρωθυπουργία του εδώ και έναν χρόνο – όλα τα ιταλικά κόμματα πλην του μεταφασιστικού Αδέλφια της Ιταλίας – έχουν κάνει τους τελευταίους μήνες τα πάντα προκειμένου να τον πείσουν να μην είναι υποψήφιος για την προεδρία.

Για πολλούς, ο Μάριο Ντράγκι είναι υπερβολικά πολύτιμος εκεί όπου βρίσκεται – υπεύθυνος πρωτίστως για την κατανομή των 200 δισεκατομμυρίων ευρώ που δικαιούται η Ιταλία από το ευρωπαϊκό σχέδιο ανάκαμψης. Κι ας ολοκληρώνεται κανονικά η θητεία του νομοθετικού σώματος στις αρχές του 2023, κι ας γνωρίζουν όλοι πως δεν μπορεί κανείς να προωθήσει μεγάλες μεταρρυθμίσεις σε προεκλογικό κόντεξτ. Για άλλους, πάλι, οι κίνδυνοι μιας μετακίνησης του Ντράγκι από το παλάτσο Κίτζι στο Κυρηνάλιο είναι μεγαλύτεροι από τα οφέλη: «Με τον Ντράγκι δεν υπάρχει και τόσο μεγάλος ενθουσιασμός από τα κόμματα» δήλωσε χαρακτηριστικά στη βρετανική «Guardian» πηγή του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος (PD): «Το Κίνημα Πέντε Αστέρων φοβάται πως θα οδηγήσει σε πρόωρες εκλογές, ενώ κάποιοι στο PD φοβούνται πως θα μπορούσε να σχηματιστεί μια κυβέρνηση στην οποία να χάσουν όλες τις υπουργικές τους θέσεις». Κι έπειτα, αν ο Ντράγκι κατορθώσει να κάνει αυτό που κανένας δεν είχε καταφέρει πριν από αυτόν, αν μετακινηθεί απευθείας από τον πρωθυπουργικό στον προεδρικό θώκο, κάποιοι ανησυχούν πως θα διαταραχθούν οι θεσμικές ισορροπίες στη χώρα, με έναν πρόεδρο υπερβολικά ισχυρό, ικανό να διορίσει κάποιον «δικό του» στην κεφαλή της κυβέρνησης.

Η επταετής προεδρική θητεία του Σέρτζιο Ματαρέλα λήγει κανονικά στις 3 Φεβρουαρίου. Τον διάδοχό του θα επιλέξουν 1.009 μεγάλοι εκλέκτορες – 630 βουλευτές, 321 γερουσιαστές και 58 εκπρόσωποι των περιφερειών. Θα ψηφίζουν μία φορά ημερησίως έως ότου προκύψει νικητής. Στις πρώτες τρεις (μυστικές, όλες) ψηφοφορίες χρειάζεται πλειοψηφία δύο τρίτων. Από την τέταρτη και εξής απαιτείται απλή πλειοψηφία. Λόγω της Covid-19 οι μεγάλοι εκλέκτορες θα καλούνται να ψηφίσουν ανά ομάδες των 50 ατόμων. Στο πάρκινγκ του Κοινοβουλίου, στην πιάτσα ντελ Παρλαμέντο, στο κέντρο της Ρώμης, έχει στηθεί και ένα drive-in προκειμένου να μπορέσουν να ψηφίσουν, μέσα από το αυτοκίνητό τους, οι περίπου 20 μεγάλοι εκλέκτορες που έχουν διαγνωσθεί θετικοί στον κορωνοϊό ή βρίσκονται σε καραντίνα.

Επίσημοι υποψήφιοι κανονικά δεν υπάρχουν, ο 85χρονος πρώην πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ωστόσο, έσπασε τις τελευταίες εβδομάδες την παράδοση κάνοντας πραγματική εκστρατεία για το πόστο, ως υποψήφιος της (ακρο)δεξιάς συμμαχίας – μέχρι το Σάββατο, οπότε απέσυρε την υποψηφιότητά του στο όνομα της «εθνικής ευθύνης», αν και χθες αποκαλύφθηκε πως νοσηλεύεται εκ νέου από την Πέμπτη στο νοσοκομείο Σαν Ραφαέλε του Μιλάνου και ούτως ή άλλως δεν υπήρχε περίπτωση να εκλεγεί. Στο ανακοινωθέν του, ο ίδιος επανέλαβε την αντίθεσή του στην υποψηφιότητα του Μάριο Ντράγκι, με το επιχείρημα ότι προτιμά να τον δει να παραμένει στην πρωθυπουργία. Αν πάντως εκλεγεί τελικά ο Ντράγκι στο Κυρηνάλιο, πληροφορίες θέλουν τον Βιτόριο Κολάο, υπουργό Τεχνολογικής Καινοτομίας και πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Vodafone, να προαλείφεται για διάδοχός του στο Κίτζι. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν ακούγονται και άλλα ονόματα για τη διαδοχή του Ματαρέλα – ανάμεσά τους, εκείνα του κεντρώου γερουσιαστή Πιερ Φερντινάντο Κασίνι, της υπουργού Δικαιοσύνης Μάρτα Καρτάμπια, καθώς και του κεντροαριστερού πρώην πρωθυπουργού Τζουλιάνο Αμάτο.