«…και κόκκαλα δεν τσακίζει»

Σφαίρα ξυστά στ’ αφτί μου πέρασε η φράση «Εφαγα σκάλωμα». Γύρισα να δω, κι είδα ένα κορίτσι, στα ανθισμένα είκοσι, με πρόσωπο αθώο και μια ματιά λεπίδα.

Αν δε συνέχιζε, το ίδιο για μένα ακατάληπτα, θα ήμουν σίγουρος πως κάνω λάθος. Από άλλο στόμα περίμενα να έχει εκτοξευθεί αυτός ο ιδιωματισμός να τον πω. Τελευταία, παρ’ όλο που λόγω δουλειάς, έρχομαι σ’ επαφή με νέους ανθρώπους, νόμιζα πως είχα εξοικειωθεί με την τρέχουσα διάλεκτο. Λάθος.

Δεν θα πάψει ποτέ, και πολύ καλά κάνει, η γλώσσα μας, μια να πλουτίζει, μια να φτωχαίνει και άντε πάλι απ’ την αρχή. Μόνο που έρχονται στιγμές και νιώθεις πως «Ανεπαισθήτως σ’ έκλεισαν από τον κόσμο έξω».

Κι ύστερα δεν μπορείς να την οικειοποιηθείς μετά από κάποια ηλικία. Κι όταν το κάνεις, είναι σαν να ‘χεις κάνει ένα κραυγαλέα αποτυχημένο λίφτιγκ που σε παραμορφώνει στα μάτια τον άλλων. Σε κοιτούν με ύφος «Δεν σε βλέπω μη σε προσβάλω».

Αλλά πάλι τυχαίνει να μιλάς τη γλώσσα που μεγάλωσες (και σε μεγάλωσε) κι από την παγωμάρα στον περίγυρο νιώθεις πότε σαν να γέρασες και πότε, κι αυτό είναι το πιο οδυνηρό, περιττός. Δύσκολα τα πράματα.

Απ’ την άλλη όμως, όλο αυτό σε κάνει να είσαι πάντα σε εγρήγορση σαν να μην θεωρείς τη γλώσσα δεδομένο. Να είσαι έτοιμος κάθε φορά να προσαρμόζεις τις φράσεις, τις λέξεις, ακόμα και τον ήχο, τον τόνο που εκπέμπεις ώστε ο άλλος που σε ακούει να πιάσει την ηχώ από το αίσθημά σου.

Είναι κι αυτή η τηλεόραση, ειδικά σ’ αυτές τις πρωινομεσημεριανές εκπομπές που δεν προσβάλλει μόνο τ’ αυτιά σου, αλλά σου λερώνει και την ψυχή. Και βλέπεις, κανείς δεν ασχολείται. Δίνουν τον λόγο στον οποιονδήποτε και φαίνεται το αστοιχείωτο σε όλο του το μεγαλείο. Πολύ θα ήθελα να ξέρω με τι κριτήρια επιλέγουν τους παρουσιαστές και τις παρουσιάστριές τους. Κι απ’ ό,τι μαθαίνω, έχουν πέραση μεγάλη. Τις βλέπει κόσμος, όχι αστεία.

Καλά, δεν θα πω για το ύφος εκατό καρδιναλίων, και το σηκωμένο δάχτυλο του δημόσιου κατήγορου, άσ’ το αυτό μπορεί «να σε στείλει», αλλά η φρασεολογία, η σύνταξη, αυτά τα καημένα τα τριτόκλιτα λιποθυμούν στα χείλη τους. Ο παρατατικός αυτοκτονεί, και ο αόριστος γίνεται τόσο αόριστος που δεν τον αναγνωρίζεις.

Θα μου πεις εδώ ο κόσμος χάνεται κι εσένα η γλώσσα σε μάρανε. Ναι. Με μάρανε. Μαράθηκα. Γιατί ο κόσμος μας είναι η γλώσσα μας, και χωρίς αυτήν ούτε να δείξουμε την αγάπη μας μπορούμε, ούτε την διαφωνία μας να αρθρώσουμε για ν’ ακουστεί, ούτε την οργή να δείξουμε σ’ αυτούς που ορίζουνε την τύχη μας και τη ζωή μας.

Είμαστε άοπλοι, γυμνοί μπροστά στο φονικό και στο κακό. Εγινε η ζωή μας ανορθόγραφη και περιφέρεται στους δρόμους σαν τα πανό σε βαριεστημένες πορείες. Ισως πάλι να υπερβάλλω. Δεν ξέρω, μπορεί κι εγώ να «έχω φάει σκάλωμα». Καλή μου χώνεψη. Χαιρετώ.