Θωμάς Μοσχόπουλος

Υπάρχουν δύο όνειρα, εφιάλτες για την ακρίβεια, που επαναλαμβάνονταν τακτικά, εμμονικά σχεδόν, θα έλεγα, στον ύπνο μου μέχρι που απαλλάχθηκα από αυτούς μέσα από τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας. Το γεγονός αυτό ενδυνάμωσε την πίστη μου στις ορθολογικές διαδικασίες και τον επιστημονικό τρόπο σκέψης, πράγμα που θεωρώ σημαντικότατο στους απειλούμενους από σκοταδισμό καιρούς μας. Θα αναφερθώ παρακάτω σε έναν από τους δύο αυτούς εφιάλτες, εκείνον που η επίδραση κρατούσε αρκετό χρόνο μετά το ξύπνημα και την τυπική λήξη του εφιάλτη.

Το όνειρο λάμβανε χώρα πάντοτε στη Θεσσαλονίκη, όπου μεγάλωσα, και μάλιστα συνήθως κοντά, αν όχι στο ίδιο μου το πατρικό. Κάπου εκεί λοιπόν, άλλοτε στην ταράτσα της πολυκατοικίας μου, είτε κοντά στο σχολείο μου, ενίοτε και δίπλα στα «Κάστρα» – όπως ονομάζουμε εμείς οι Θεσσαλονικείς τα ερείπια των βυζαντινών τειχών της πόλης -, κατά τη διάρκεια ανοικοδόμησης κάποιου κτιρίου ή επιδιορθωτικών εργασιών ανακαλυπτόταν ο σκελετός ενός άντρα που είχε «τσιμεντωθεί» από αγνώστους στην προσπάθεια εξαφάνισης του πτώματός του. Τότε ακριβώς συνειδητοποιούσα ότι επρόκειτο για κάποιον άγνωστό μου μεν άντρα, τον οποίο όμως είχα εγώ κατά λάθος σκοτώσει πριν από καιρό χωρίς προφανή λόγο ή αιτία. Ισως ήταν ατύχημα, ίσως οδηγήθηκα στον φόνο του από μια σκοτεινή παρόρμηση… άγνωστο… Τον είχα θάψει πάντως μέσα σε τσιμέντο πολύ προσεκτικά ώστε να αποκρύψω το συμβάν και να μην υποστώ τις συνέπειες της πράξης μου. Είχε γίνει δε η εξαφάνιση αυτή τόσο τέλεια που και εγώ ο ίδιος είχα καταφέρει να τη διαγράψω εντελώς από τη μνήμη μου.

Ολα όμως επέστρεφαν αιφνιδιαστικά με την τρομερή ανακάλυψη σε εκείνο το γιαπί. Τα ΜΜΕ και το κοινό αίσθημα της χώρας εξέφραζαν έντονο αποτροπιασμό για τον «δολοφόνο», ενώ ξεκινούσε συστηματική έρευνα για την ταυτοποίηση του θύματος και τη σύλληψη του θύτη. Ενώ μέχρι εκείνη τη στιγμή ήμουν βέβαιος ότι το παράξενο και παράλογο «έγκλημά» μου ήταν τόσο τέλειο που μπορούσα να συνεχίσω τη ζωή μου ανενόχλητος για πάντα, τώρα όλα κατέρρεαν μονομιάς. Ηξερα πλέον ότι ήταν θέμα χρόνου οι έρευνες να κατευθυνθούν σε μένα χωρίς ποτέ να αποκαλύπτεται στο όνειρο με ποιον τρόπο θα γινόταν κάτι τέτοιο. Ημουν όμως πάντοτε βέβαιος πως δεν θα ξέφευγα πια από τον Αργο του Νόμου.

Η ψυχολογική πίεση ήταν ήδη τόσο μεγάλη στο όνειρο που πάντοτε ξυπνούσα πριν συμβεί κάτι περισσότερο, όπως π.χ. κάποιος να με υποψιαστεί. Η καφκική αίσθηση ενοχής είχε ήδη κορυφωθεί μέσα από τη δική μου «αφύπνιση». Το πιο εφιαλτικό μέρος του ονείρου ήταν αυτό που ακολουθούσε αφού ξυπνούσα: για αρκετά δευτερόλεπτα – ίσως και λεπτά – είχα την ακλόνητη πεποίθηση ότι είχαν όντως συμβεί ο «φόνος» και το θάψιμο, ενώ αναρωτιόμουν απελπισμένος πώς το είχα αφήσει αυτό το πράγμα να συμβεί στη ζωή μου. Επαιρνε ώρα να σιγουρευτώ ότι ήταν όνειρο και όχι μνήμη το γεγονός αυτό.

Η ανάλυση του ονείρου που με οδήγησε τελικά στην ταυτοποίηση του θύματος με απάλλαξε οριστικά από αυτόν τον βασανιστικό εφιάλτη: φυσικά το «θύμα» ήμουν εγώ ο ίδιος, όπως επίσης εγώ και ο θύτης που είχε θάψει ένα παλιό κομμάτι του εαυτού του στην πόλη που καθόλου τυχαία ο Μαρκ Μαζάουερ ονόμασε «Πόλη Φαντασμάτων». Μια πόλη που επιδίδεται αδιάλειπτα στη συστηματική προσπάθεια εξαφάνισης της ιστορικής της μνήμης. Μια πόλη που αγαπώ αλλά με τρομάζει ακόμα.