Ο τενίστας, η περσόνα και το μπούμερανγκ

Ποιος είναι ο Νόβακ Τζόκοβιτς; Πριν από μερικές ημέρες, ήταν ένα είδωλο του παγκόσμιου τένις – λίγο εκκεντρικό, λίγο ιδιόρρυθμο, αλλά σε κάθε περίπτωση είδωλο. Η αποκαθήλωσή του ήρθε την ημέρα που θεώρησε πως οι υγειονομικοί περιορισμοί μιας χώρας οφείλουν να κάμπτονται για χάρη του. Με φόντο ένα από μεγαλύτερα τουρνουά τένις παγκοσμίως, ο Τζόκοβιτς επιχείρησε να μπει στην Αυστραλία ανεμβολίαστος. Πέντε μέρες μετά την κράτησή του σε κλειστό κέντρο, ο «Νόλε» δήλωνε δικαιωμένος για τη δικαστική απόφαση υπέρ του – είχε προσκομίσει ακόμα και θετικό τεστ στον κορωνοϊό που τελικά πέρασε στα μέσα Δεκεμβρίου. Μέχρι σήμερα, παρότι η αυστραλιανή κυβέρνηση ακύρωσε για δεύτερη φορά τη βίζα του, ακόμη περιμένουμε αν θα μείνει ή θα φύγει από τη χώρα. Στην παραφιλολογία του Διαδικτύου αμφισβητείται ακόμα και η εγκυρότητα του θετικού τεστ, ενώ με κάθε επισημότητα ο Τζόκοβιτς αποκάλυψε στο Διαδίκτυο πως την περίοδο που κανονικά θα έπρεπε να βρίσκεται σε καραντίνα, εκείνος έγραψε ξανά τους περιορισμούς στη ρακέτα του και κυκλοφορούσε ελεύθερος, αυξάνοντας τον κίνδυνο διασποράς του ιού.

Ο Τζόκοβιτς ξέρει πολύ καλά πως αν χάσει κάποιος σε ένα σετ, δεν σημαίνει πως έχασε και το ματς. Σε ένα ψεκασμένο σύμπαν, όπου κανείς δεν είδε ποτέ τα μεταλλικά φέρετρα να βγαίνουν από τα νοσοκομεία της Ιταλίας πάνω σε στρατιωτικά φορτηγά, ο Τζόκοβιτς δεν είναι απλά αδικημένος για τη συμπεριφορά που του επεφύλαξαν οι αυστραλιανές Αρχές, είναι επαναστάτης. Οχι μόνο γιατί ο ίδιος δεν εμβολιάστηκε, αλλά γιατί αμφισβητεί ανοιχτά τους κανόνες που εφαρμόζονται για την προστασία της υγείας όλων – και οι οποίοι συχνά επικρίνονται ως περιορισμοί στις ελευθερίες των πολιτών. Δεν το έκανε μία, αλλά δύο φορές: μία στην Αυστραλία και μία στη Σερβία, όπου έχει πιστούς οπαδούς που καθόλου δεν νοιάζονται ποιους κόλλησε ή δεν κόλλησε ο κορυφαίος τενίστας παγκοσμίως όσο νοσούσε. Η Αυστραλία, από την πλευρά της, πίστεψε ότι το πρώτο σετ θα έκρινε τελικά και τον αγώνα, με αποτέλεσμα να βγάζει διαρκώς το μπαλάκι άουτ – έδωσε στον Τζόκοβιτς χώρο και χρόνο για να γίνει ήρωας των αρνητών και των αντιεμβολιαστών παγκοσμίως.

Τι έκανε ο Τζόκοβιτς στην Αυστραλία; Στην πραγματικότητα, έφτιαξε ένα καινούργιο προφίλ για τον εαυτό του, που καμία σχέση δεν έχει με τις δεξιότητές του εντός του τερέν. Τα μεγαλύτερα ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδιδαν ζωντανά τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση, η δικαίωσή του από το αυστραλιανό δικαστήριο έκανε τον γύρο του κόσμου μαζί με μια φωτογραφία του από την πρώτη προπόνηση στην Αυστραλία, ενώ η είδηση για νόσηση με κορωνοϊό, που τελικά ήταν το «κλειδί» για την απόφαση εξαίρεσης, έμοιαζε με κερασάκι σε ένα ριάλιτι σόου με πρωταγωνιστή τον ίδιο τον Τζόκοβιτς. Πρόσφερε στο παγκόσμιο κοινό τόσο πολύ θέαμα αυτές τις μέρες, που ακόμα κι αν τελικά συμμετάσχει στο Αυστραλιανό Open, κανένας πόντος (όσο εντυπωσιακός κι αν είναι) δεν θα καταφέρει να φέρει και πάλι το τένις στο προσκήνιο. Από είδωλο του αθλήματός του, είναι πια περσόνα – οι αντίπαλοί του δυσθυμούν με τις επιλογές του και οι Αυστραλοί σε ποσοστό 85% ζητούν την απέλασή του, δηλώνοντας πρόθυμοι ακόμα και να μποϊκοτάρουν το τουρνουά. Ποιος είναι ο Τζόκοβιτς χωρίς τον σεβασμό των αντιπάλων του και χωρίς θεατές; Μάλλον ούτε αυτός ξέρει ακόμα.

Μπορεί ο τενίστας να έχασε πριν καν παίξει τον πρώτο αγώνα, η περσόνα όμως κέρδισε, γιγαντώθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκείνων που, στην πραγματικότητα, θα ήθελαν να είναι σαν τον Τζόκοβιτς: να δηλώνουν ψευδώς πως έμειναν σπίτι τους 14 μέρες πριν από ένα ταξίδι και να μην κινδυνεύουν με κυρώσεις, να επιμένουν να μην εμβολιάζονται και να είναι απλώς «η γνώμη τους» και, κυρίως, να μην ασχολούνται με τα μέτρα προστασίας, κρατώντας κρυφή τη νόσησή τους από όλους. Ο μεγαλύτερος φόβος από την περιπέτεια του Τζόκοβιτς είναι πως τα λάθη του συστήματος στην περίπτωσή του ενδεχομένως πάνε πίσω το εμβολιαστικό πρόγραμμα παγκοσμίως – το μοναδικό όπλο της ανθρωπότητας απέναντι στην Covid. Ενα πρόσωπο διεθνούς βεληνεκούς που επιμένει να μην εμβολιάζεται δημιουργεί συσπείρωση στους αντιεμβολιαστές, που μιλούν πια ευκολότερα για ανελευθερία – σχολιάζοντας και τις εικόνες που έρχονται από την Κίνα, όπου ασθενείς με Covid κλείνονται σε στρατόπεδα μέχρι να αναρρώσουν ενόψει των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Το μεγαλύτερο ποσοστό αρνητών θεωρούν πως «σπρώχνονται» σε μια λύση εξαναγκαστικά – ενδεικτικά, στην τελευταία έρευνα της Focus Bari στην Ελλάδα, το 65% των αρνητών δεν εμβολιάζονται γιατί αρνούνται να κάνουν κάτι που τους επιβάλλεται εκβιαστικά. Παρόμοια νούμερα εμφανίζονται στις αντίστοιχες κατηγορίες σε όλο τον κόσμο – και η παρουσία του Τζόκοβιτς στην Αυστραλία ενδεχομένως αυξήσει τη συγκεκριμένη πεποίθηση.

Η δαιδαλώδης περιπέτεια του Τζόκοβιτς, με τους καλούς και τους κακούς να εναλλάσσονται, φτιάχνει μια όμορφη ιστορία, πάνω στην οποία όποιος θέλει μπορεί να συνεχίσει να παραπληροφορεί εκείνους που θέλουν να παραπληροφορηθούν. Το είδαμε πρόσφατα και στο Netflix: τα επιστημονικά στοιχεία χάνουν εύκολα μπροστά σε ένα καλοστημένο παραμύθι.