Ο EastMed, το LNG και {LF}η ευκαιρία της Ελλάδας

Ο αγωγός φυσικού αερίου EastMed είναι τεράστιας στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα.

Θα ήταν αδιανόητο με όλες τις προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης να μην αναγνωρίζουμε τον θετικό ρόλο που μπορεί να παίξει αυτός ο αγωγός για τη χώρα μας. Ομως για την ΕΕ δεν φαίνεται να είναι προτεραιότητα, ειδάλλως τα ερευνητικά μπλοκ δυτικά και νότια της Κρήτης, αλλά και πιο ανατολικά, θα είχαν χρησιμοποιηθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση προ πολλού ως πολιτική και οικονομική μόχλευση ενεργειακής ανεξαρτησίας.

Για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ απαιτούνται 550 δισ. κυβικά μέτρα (Bcm) φυσικού αέριου, ενώ το συνολικό δυναμικό τροφοδοσίας από αγωγούς (χερσαίους και θαλάσσιους) στην ΕΕ, ανέρχεται σε περίπου 360 Bcm. Η διαφορά είναι της τάξης των 190 Bcm και συμπληρώνεται από τις θαλάσσιες μεταφορές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Εδώ εξηγείται η επερχόμενη κυριαρχία του LNG και της θαλάσσιας μεταφοράς του για τις ενεργειακές ανάγκες της ΕΕ.

Με 10 Bcm ετήσιας χωρητικότητας φυσικού αέριου, ο EastMed ικανοποιεί τις ανάγκες της Ελλάδας, αφήνοντας 5 Bcm ετησίως για διαμετακόμιση εκτός συνόρων. Ως μέλος της ΕΕ, η χώρα θα συνέβαλε με αυτό τον τρόπο στην ενεργειακή ανεξαρτησία της ΕΕ.

Με τη ματιά των βόρειων ευρωπαϊκών χωρών, τα 10 Bcm χωρητικότητας είναι ασήμαντα, συγκρινόμενα με τα 190 Bcm επιπλέον που χρειάζεται ετησίως η ΕΕ. Από οικονομικής σκοπιάς, το κόστος κατασκευής και συντήρησης του EastMed θα μπορούσε να ανέλθει σε 10 δισ. ευρώ ανάγοντας την απόσβεση σε περισσότερο από 10 χρόνια, με αρχή λειτουργίας το 2026 ή το 2027. Το ερώτημα που τίθεται στην ΕΕ είναι εάν αξίζει να ξοδευτουν 10 δισ. ευρώ για έναν τέτοιο αγωγό με αυτά τα τεχνικά χαρακτηριστικά.

Αναμφισβήτητα οι Ευρωπαίοι μετατρέπονται σε εσωτερικούς προμηθευτές ενέργειας με άξονα τις ΑΠΕ, ενώ οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες θα αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου, η κάθε μία από 500.000 μέχρι 1.000.000 βαρέλια ημερησίως επικεντρώνοντας τις προσπάθειές τους για την καταπολέμηση των εκπομπών στη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (CCS).

Οσον αφορά το φυσικό αέριο, η κατασκευή του EastMed προσκρούει, αν και ελάχιστα, στο εξαγωγικό πρόγραμμα του υγροποιημένου φυσικού αερίου και του σχιστολιθικού αερίου των ΗΠΑ. Το 2021, το 46% του LNG των ΗΠΑ εξήχθη στην Ασία και το 37% στην Ευρώπη. Οι ΗΠΑ στοχεύουν πριν από το 2030 να αυξήσουν τις εξαγωγές φυσικού αερίου σε περίπου 165 Bcm ετησίως με συνολικά δέκα εγκαταστάσεις υγροποίησης στον κόλπο του Μεξικού και την ανατολική ακτή των ΗΠΑ.

Η άποψη της διεθνούς βιομηχανίας είναι ότι οι ποσότητες φυσικού αερίου που παρέχουν τα σημερινά κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου δεν αρκούν για την ομαλή λειτουργία του αγωγού EastMed. Θα χρειαστεί διπλασιασμός των σημερινών αποδεδειγμένων 70 Τcf κοιτασμάτων στην περιοχή, διότι ένα μεγάλο μέρος αυτών θα καλύψει ανάγκες των χωρών-παραγωγών εκτός ΕΕ.

Για αυτόν τον λόγο στη ΝΑ Μεσόγειο αναπτύσσονται διυλιστήρια, εγκαταστάσεις LNG και FSRU και διασυνδετήριοι αγωγοί προκειμένου να καλυφθούν οι κατά τόπους ενεργειακές ανάγκες.

Η πρόσφατη στροφή της ΕΕ να εντάξει δύο σημαντικές πηγές ενέργειας, αλλά απαγορευμένες μέχρι τώρα, του φυσικού αερίου και της πυρηνικής ενέργειας στο περίφημο TAXONOMY, θα έπρεπε να αποτελέσει ευκαιρία διεύρυνσης του ενεργειακού προγράμματος της χώρας.

Ο Γιάννης Μπασιάς είναι ενεργειακός αναλυτής και τέως πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ)