Ενας αγώνας γόνιμος

Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που το Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών για το Λύκειο έχει αισίως ολοκληρωθεί από το περασμένο καλοκαίρι και οδεύουμε πλέον ολοταχώς προς την υλοποίηση της πρώτης φάσης της διετούς πανελλαδικής επιμορφωτικής διαδικασίας. Υστερα από περίπου ένα έτος συστηματικής και μεθοδικής προσπάθειας η ομάδα των Αρχαίων Ελληνικών του Λυκείου υπό την εποπτεία και του γράφοντος έφερε εις πέρας ένα σύνθετο και απαιτητικό εγχείρημα υπό τις δυσκολότατες συνθήκες της επικίνδυνης πανδημίας. Εξυπακούεται ότι τον τελικό λόγο έχουν πλέον οι μάχιμοι συνάδελφοι της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι μέσα από τις προσεκτικά σχεδιασμένες πιλοτικές εφαρμογές και τα πολυποίκιλα διδακτικά σενάρια θα κληθούν να αξιολογήσουν το αποτέλεσμα και να εισηγηθούν αναβαθμίσεις και βελτιώσεις.

Σε γενικές γραμμές θα μπορούσαμε να υπογραμμίσουμε ότι εν συγκρίσει προς τα προηγούμενα συναφή προγράμματα σπουδών (ιδίως του 2011, του 2015 και τις μεταγενέστερες επιμέρους αναθεωρήσεις) το νέο πρόγραμμα σπουδών για τα Αρχαία Ελληνικά του Λυκείου, το οποίο επιτέλους καθιστά ενιαία και συμπαγή τη διδακτική και παιδαγωγική προσέγγιση στα αρχαία ελληνικά σε όλες τις λυκειακές τάξεις, διαφοροποιείται ως προς τα ακόλουθα βασικά σημεία:

– Καθίσταται συστηματικότερη και μεθοδικότερη η διαδικασία εμπέδωσης και διεύρυνσης όσον αφορά στην εκμάθηση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την πρωτοποριακή εισαγωγή ειδικού Ανθολογίου Γλωσσικής Διδασκαλίας και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, το οποίο μάλιστα αφενός θα ανακεφαλαιώνει τις συναρτώμενες λεξιλογικές και γραμματικοσυντακτικές γνώσεις των γυμνασιακών τάξεων και αφετέρου θα ενθαρρύνει τους μαθητές να εξοικειωθούν με περισσότερες πτυχές και εκφάνσεις του πλουσιότατου και πολυδύναμου αρχαίου ελληνικού λόγου.

– Προσδίδεται ιδιαίτερη έμφαση στη στοχευμένη χρήση και στη συστηματικότερη αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και ιδίως των διαδικτυακών εργαλείων και των ηλεκτρονικών πηγών δεδομένων, με στόχο την αποτελεσματικότερη και ευχερέστερη διδασκαλία της αρχαιοελληνικής γλώσσας και γραμματείας.

– Δίδεται μεγαλύτερη βαρύτητα στη διδασκαλία σημαντικού αριθμού εμβληματικών αρχαιοελληνικών κειμένων στην ολότητά τους, με απώτερο σκοπό να αποφεύγονται ο νοηματικός κατακερματισμός και ο δομικός κατατεμαχισμός θεμελιακών λογοτεχνικών έργων της αρχαιότητας.

– Παρατίθεται ισχυρή σύσταση προς την κατεύθυνση σύνταξης συνοπτικότερων και απλουστευμένων διδακτικών εγχειριδίων με σαφέστερη και αποτελεσματικότερη παιδαγωγική στόχευση, τα οποία, συν τοις άλλοις, θα συνδέονται άρρηκτα με χρηστικούς ηλεκτρονικούς οδηγούς για τον εκπαιδευτικό.

Ο κεντρικός στόχος αυτού του φιλόδοξου εκπαιδευτικού και παιδαγωγικού εγχειρήματος είναι κατ’ ουσίαν διττός: αφενός να μην αιφνιδιάσει τους συναδέλφους φιλολόγους της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με περιττές πρωτοτυπίες και ανώφελους πειραματισμούς, τηρώντας έτσι την επιθυμητή μέση οδό μεταξύ παράδοσης και καινοτομίας, και αφετέρου να εμπνεύσει στους νεαρούς μαθητές το ενδιαφέρον και, γιατί όχι, την αγάπη για τα κλασικά γράμματα και ευρύτερα την αρχαιοελληνική μας παράδοση.

Ο Ανδρέας Γ. Μαρκαντωνάτος είναι καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και επόπτης Επιμόρφωσης στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.