ΗχοΔύναμα

Μπετόβεν: Τα πλήρη Κουαρτέτα Εγχόρδων, Quatuor Ébène, Erato, 6 DVD

Η δισκογραφία έχει και ένα σκέλος που αναδείχθηκε μαζικά για πρώτη φορά από τα τέλη της δεκαετίας του ’70: την οπτική αποτύπωση μουσικών συναυλιών, είτε συμφωνικών είτε μουσικής δωματίου είτε, φυσικά και κυρίως, όπερας. Την τελευταία δεκαετία το σκέλος αυτό εκτοξεύθηκε σε όγκους και απέκτησε δικό του κατάλογο, υπό την έννοια ότι πολλές ερμηνείες παράγονται απευθείας και μόνο για τέτοια μορφή και δεν περνούν στο «παραδοσιακό» πλέον CD. Οπότε συμβαίνει να χτίζεται ένας παράλληλος κόσμος με εκείνον της ηχογραφημένης μουσικής, αυτός της οπτικοποιημένης. Τελευταίο δείγμα αυτού, οι πλήρεις ηχογραφήσεις των Κουαρτέτων του Μπετόβεν από το γαλλικό κουαρτέτο Ébène. Εν προκειμένω, αυτή η παραλληλία φτάνει στα άκρα αν σκεφθεί κανείς ότι η νέα αυτή έκδοση που έγινε αποκλειστικά, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, για μορφή DVD έρχεται μόλις λίγο καιρό μετά την αντίστοιχη έκδοση του ίδιου κουαρτέτου με τα ίδια έργα σε μορφή CD. Δηλαδή δύο κύκλοι: ένας ηχητικός και ένας οπτικός και ηχητικός.

Φυσικά, για όσους ενδιαφέρονται για τα έργα ή / και για τους ερμηνευτές τους, αυτά είναι εξαιρετικά καλά νέα. Οπως επίσης το γεγονός ότι η βιντεοσκόπησή τους έγινε στη νέα Φιλαρμονική του Παρισιού, έναν από τους πιο σύγχρονους μουσικούς χώρους στην Ευρώπη και στον κόσμο. Και αυτό συνέβη εντός της περιόδου της πανδημίας. Υπάρχει και μία αντίθεση με την ηχητική έκδοση: ενώ τώρα η λήψη έγινε σε έναν χώρο, η προηγούμενη είχε ένα πρωτοποριακό ενδιαφέρον ως προς αυτό: είχε γίνει σε όλες τις ηπείρους: ήταν ηχοληψίες από συναυλίες του κουαρτέτου σε ολόκληρο τον κόσμο. Εκείνη η έκδοση γνώρισε, και δικαίως, τεράστια κριτική αποδοχή και ήδη σε ελάχιστο χρόνο θεωρήθηκε κλασική και ασφαλώς μία από τις σημαντικότερες των ημερών μας – και μάλιστα σε μια περίοδο που έγιναν και αρκετές άλλες, επίσης πολύ ενδιαφέρουσες και από επίσης σπουδαία σύγχρονα κουαρτέτα, η καθεμία με τον δικό της χαρακτήρα. Τώρα, με αυτή την έκδοση, το Ébène παίρνει όμως τα πρωτεία. Οχι μόνο για το «εις διπλούν» της καταγραφής, αλλά και επί της ουσίας – ίσως δίπλα του μπορεί να βάλει κανείς ένα άλλο σπουδαίο κουαρτέτο αυτής της περιόδου, το συναρπαστικό Kuss με τον πλήρη κύκλο του από το Suntory Hall του Τόκιο, επίσης ζωντανά, για τη Rubicon.

Το Ébène στον Μπετόβεν είναι μια υπέροχη εμπειρία και στον ήχο, το πρώτο και κύριο, αλλά και στην εικόνα. Η οπτική παρατήρηση του πώς λειτουργεί ένα καλό κουαρτέτο για να αποδώσει τέτοιου βεληνεκούς έργα, εκτός του ότι είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, «ξεκλειδώνει» και πολλά «μυστικά» του τρόπου με τον οποίο το σύνολο δουλεύει. Παράλληλα, επιτρέπει, ως έναν βαθμό, στους λιγότερο γερούς γνώστες των έργων και των δομών τους να παρακολουθήσουν ευκολότερα την εξέλιξη των έργων και των ερμηνειών τους. Τόσο το πάθος όσο και η αρχιτεκτονική αυτής της μουσικής είναι κάτι που ζωντανεύει όχι μόνο στα αφτιά αλλά και στα μάτια. Και όταν αυτό συμβαίνει μέσα από τις αναγνώσεις ενός από τα πιο δυναμικά σύνολα της εποχής μας, και μάλιστα τόσο καλά σκηνοθετημένο, σε τέτοιον χώρο, σίγουρα το αποτέλεσμα είναι καθηλωτικό.