Ρέκβιεμ για την κουλτούρα της βίας

To κηδειόχαρτο, που απειλεί να ανοίξει τον τάφο του «γνωστού σκουπιδιού, πρύτανη και ρουφιάνου Νίκου Παπαϊωάννου», εκ πρώτης όψεως σοκάρει. Είναι δυνατόν κοτζάμ αναρχικοί, βίαιοι μάλιστα και μοβόροι, να μην ξέρουν ότι η «σορός» δεν γράφεται με ωμέγα αλλά με το παγκοσμίως διάσημο όμικρον; Πού μάθανε αναρχισμό και οτιδήποτε άλλο αυτά τα άσχετα παιδιά;

Οι τραμπούκοι που γέμισαν με αναγγελίες της επικείμενης κηδείας του πρύτανη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης σοκάρουν με την αγραμματοσύνη και την ασχετοσύνη τους – μόνο. Κατά τα άλλα, είναι συνηθισμένες περιπτώσεις κακόμοιρων ανθρώπων. Πέρασαν πολλά χρόνια της ζωής τους ως άχρηστοι, δεν εκμεταλλεύτηκαν ούτε τα σχολικά χρόνια ούτε τα χρόνια των σπουδών να μάθουν κάτι της προκοπής που θα μπορούσε να τους βοηθήσει να κερδίσουν τη ζωή τους. Αν έχουν εύπορες οικογένειες, ίσως έχουν εξασφαλίσει το μέλλον τους. Αν δεν έχουν, τους εύχομαι να τα καταφέρουν στον δύσκολο κόσμο που ζουν – θα είναι δυσκολότερος χωρίς εφόδια.

Διότι δεν είναι εφόδιο η σκευή της λουμπεναρίας. Αν τα χρόνια του πανεπιστημίου τα ξόδεψαν κάνοντας καταλήψεις, διαδηλώσεις στις οποίες κράδαιναν τα χονδρά στειλιάρια που μεταμφιέζουν σε κοντάρια σημαιών, ξόδεμα χρόνου σε στέκια, κάποια επιδερμικά αναγνώσματα (Κροπότκιν; Μπακούνιν; Ντουρούτι; – σίγουρα πάντως όχι σε βάθος, διότι κανένας από τους σκαπανείς του αναρχισμού δεν διεκδίκησε το λούμπεν και την αγραμματοσύνη για τους οπαδούς του), κατασκευή μολότοφ και, πιθανόν, στρίψιμο τσιγάρων, λυπάμαι, αλλά εξαέρωσαν τα καλύτερά τους χρόνια. Κρίμα, γιατί ήταν ανήσυχα παιδιά και υπέταξαν την ανησυχία τους σε αυταπάτες.

Το κηδειόχαρτο και οι απειλές αυτών των παιδιών δεν μπορούν να κρύψουν την ήττα τους. Οχι την ήττα των ιδεών τους, την ήττα του εξουσιαστικού τους μοντέλου. Πριν από μερικές ημέρες, πιεσμένη από τα γεγονότα (συνεχιζόμενες βιαιοπραγίες στον χώρο του Πανεπιστημίου αλλά και η απαίτηση καθηγητών και της διοίκησης, επιτέλους, να εξαρθρωθούν οι εστίες ανομίας και, στη θέση τους, να φτιαχτεί ένα απαραίτητο έργο υποδομής, η ενοποιημένη Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ, που θα εξυπηρετεί 5.000 προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες και 350 μέλη του διδακτικού προσωπικού), στις διακοπές, η Αστυνομία εκκένωσε την κατάληψη και σχεδόν αμέσως μπήκαν τα συνεργεία της μετασκευής του χώρου. Game over, όπως λένε και στα παιχνίδια με το φλίπερ.

Αυτή τη φορά, η ελληνική πολιτεία έπραξε ό,τι έπρεπε. Χρειάζεται να συνεχίσει, επειδή τουλάχιστον ένας σκληρός πυρήνας βίαιου λούμπεν ακτιβισμού στο όνομα του αναρχισμού δεν έχει καταλάβει ότι έχουν αλλάξει τα πράγματα. Οτι δεν είναι δυνατόν η ακαδημαϊκή ζωή να είναι όμηρος κάθε βίαιης και αντικοινωνικής ομάδας. Κι ότι δεν είναι δυνατόν το δημόσιο πανεπιστήμιο να ανέχεται κάθε λογής γκρουπούσκουλα. Το κράτος δεν μπορεί να ανέχεται άλλο την ομηρεία της εκπαίδευσης, το ζητούν οι φοιτητές, τα πανεπιστήμια, η κοινωνία – και πρώτος το ζήτησε ο πρύτανης Νίκος Παπαϊωάννου, απτόητος από ύβρεις και απειλές.

Υποθέτω ότι οι βίαιοι, λούμπεν και κατά τα φαινόμενα αγράμματοι καταληψίες του ΑΠΘ κατάλαβαν το μέλλον. Αυτή τη φορά, δεν τους υπερασπίστηκαν οι αριστεροί καθηγητές, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έβγαλε ανακοίνωση για να τους υπερασπίσει και ο Νίκος Φίλης δεν εκτόξευσε απειλές για όσους ξεβολεύουν «το κίνημα». Ο βίαιος ακτιβισμός στα πανεπιστήμια έχει ηττηθεί. Αν το κατανοήσει η κυβέρνηση, δεν θα έχει χρόνο ούτε για τους τελευταίους του σπασμούς.

***

Διαβάζω τα υβριστικά και συνάμα κουτοπόνηρα δημοσιεύματα για τις διακοπές του Τσίπρα στα Τρίκαλα, που απαντούν στο δικό μου κομμάτι της Παρασκευής, και διασκεδάζω. Περισσεύουν οι χαρακτηρισμοί. Οσοι κάνουμε κριτική στον Τσίπρα είμαστε αστείοι αλλά και πληρωμένοι κονδυλοφόροι, και τι να κάνει κι αυτός ο κακομοίρης, να κυνηγάει όσους καπνίζουν στα διπλανά τραπέζια; Πλάι σε ποιον αρχηγό κόμματος, πριν απ’ αυτόν, θα επιδείκνυαν κακομαθημένοι παράνομη συμπεριφορά και δεν θα τους έπαιρνε και θα τους σήκωνε;

***

Δημήτρης Χαρίτος, κριτικός κινηματογράφου

Ο Δημήτρης Χαρίτος ήταν πατέρας του Λευτέρη Χαρίτου, η επιτυχία του οποίου στις «Αγριες μέλισσες» είναι εντυπωσιακή, και της καλής φωτογράφου, Κλεοπάτρας Χαρίτου. Ηταν άνθρωπος του κινηματογράφου, τον ήξερε η γενιά που αποσύρεται, τον ήξερε κι η γενιά που έρχεται – οι μικρομηκάδες. Εγραφε για πολλές δεκαετίες κριτική, με έμφαση στη δουλειά των νεότερων, αυτών που ετοιμάζονται να βγουν στα επαγγέλματα του οπτικοακουστικού. Παρακολουθούσε με πάθος την πορεία τους, χαιρόταν για όσους προόδευαν, ήταν αυστηρός και στοργικός μαζί. Κανονικά, θα έπρεπε να είναι επίτιμος δημότης Δράμας: εκεί όπου κάθε χρόνο μετριέται η προοπτική του εγχώριου οπτικοακουστικού – τα παλιά χρόνια της εσωστρέφειας και τα σημερινά της παγκοσμιότητας.

Ο Δημήτρης Χαρίτος, που πέθανε προχθές και κηδεύεται σήμερα, ένας λεπτός, γλυκός άνθρωπος, με πολλή υπομονή, βαθιά πνευματικότητα και πηγαίο χιούμορ, ήταν άνθρωπος μιας «παλιάς σχολής». Λάτρεψε το οπτικοακουστικό από τα βιβλία, ταυτίστηκε με τους σκηνοθέτες που λάτρεψε όχι για τις κινηματογραφικές τους δεξιότητες αλλά για την εμβάθυνση. Τα κείμενά του στη «Νέα Εστία», στο «Αντί», στις εκδόσεις της ΠΕΚΚ, τα ποιήματά του, μαρτυρούν το εύρος της σκέψης του και το ασίγαστο πάθος του. Αντίο, Δημήτρη.