Οι λαϊκές διαμαρτυρίες που έγιναν μάχη για την εξουσία

Αυτό που ξεκίνησε ως ειρηνικές λαϊκές διαμαρτυρίες στο Καζακστάν για την αύξηση των τιμών του αερίου και εξελίχθηκε σε μεγάλες αναταραχές με εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες, φαίνεται να οδηγεί σε εσωτερική διαμάχη για τον έλεγχο της εξουσίας.

Οι μαζικές διαδηλώσεις τις τελευταίες ημέρες σε δεκάδες πόλεις είχαν ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 164 άνθρωποι και να τραυματιστούν περισσότεροι από 2.200, ενώ περισσότεροι από 6.000 συνελήφθησαν από τις Αρχές ασφαλείας. Ομως τώρα όλα αυτά δείχνουν να επισκιάζονται από τη μάχη για εξουσία μεταξύ του προέδρου του Καζακστάν Κασίμ – Ζομάρτ Τοκάγεφ και του ισχυρού άνδρα της χώρας Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγεφ.

Η ανακοίνωση το Σάββατο για τη σύλληψη ως ύποπτου για προδοσία του πρώην επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας (ΚΝΒ) Καρίμ Μασίμοφ ήταν η σαφέστερη ένδειξη μέχρι τώρα ότι ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας συνεχίζουν τις επιχειρήσεις καταστολής σε όλη τη χώρα, μια άλλη μάχη διεξάγεται μεταξύ των ισχυρότερων αξιωματούχων της χώρας. Ο πρόεδρος Τοκάγεφ εξέδωσε διαταγές προς τις δυνάμεις ασφαλείας να ανοίγουν πυρ χωρίς προειδοποίηση για να βάλουν τέλος στην αναταραχή, για την οποία κατηγόρησε «συμμορίτες και τρομοκράτες». Επειτα από πρόσκληση του Τοκάγεφ, ο υπό τη Ρωσία Οργανισμός της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας έστειλε 2.500 στρατιώτες για να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της τάξης.

Ο πρόεδρος Τοκάγεφ εμφανίζεται διαρκώς στην τηλεόραση, ενώ από την άλλη ο Ναζαρμπάγεφ, ηγέτης της χώρας επί 30 χρόνια, δεν έχει κάνει καμία δημόσια εμφάνιση από την Πρωτοχρονιά, όταν ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις και τα επεισόδια. Η σύλληψη του Μασίμοφ, πιστού του Ναζαρμπάγεφ, ο οποίος απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του ως επικεφαλής της KNB στις 5 Ιανουαρίου, αποτελεί κύρια ένδειξη ότι ο Τοκάγεφ χρησιμοποιεί αυτό που χαρακτηρίζει ως «αποτυχία των εγχώριων υπηρεσιών πληροφοριών και ασφαλείας να εντοπίσει ξένους εκπαιδευμένους τρομοκράτες» στη χώρα, οι οποίοι «ευθύνονται για την αναταραχή», ώστε να απομακρύνει από την κυβέρνηση στελέχη πιστά στον Ναζαρμπάγεφ. Ομως πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι ο Τοκάγεφ τώρα θα εξαρτάται από τη Μόσχα, την παρέμβαση της οποίας ζήτησε.

Ο Μασίμοφ ήταν πολύ ισχυρός στη χώρα και είχε υπηρετήσει δύο θητείες ως πρωθυπουργός, έχοντας νωρίτερα διατελέσει επικεφαλής σημαντικών υπουργείων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η καριέρα του πριν μπει στην κυβέρνηση, καθώς εκπροσωπούσε τα εμπορικά συμφέροντα του Καζακστάν στο Πεκίνο και το Χονγκ Κονγκ στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και φέρεται να έπαιξε ρόλο στη μεταφορά χρημάτων σε τράπεζες του Χονγκ Κονγκ για τον Ναζαρμπάγεφ, η περιουσία του οποίου θεωρείται ότι είναι τεράστια.