Ανοίγει ο δρόμος για την ανάκαμψη

Ανάκαμψη στην αγορά της τέχνης, πρωτοκαθεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών στις δημοπρασίες, πολλή συζήτηση γύρω από τα ΝΤFs με πόλωση μεταξύ των υποστηρικτών τους και των πολέμιών τους, αλλά και πιθανό κραχ στις τιμές τους, θα είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του 2022, όπως προβλέπουν παράγοντες του χώρου στην Ευρώπη και την Αμερική. Ας τα δούμε αναλυτικότερα.

Πρώτες θα σύρουν τον χορό της ανάκαμψης της αγοράς της τέχνης οι ΗΠΑ εκτιμά ο Αντερς Πέτερσον, αναλυτής της  της βρετανικής εταιρείας, η οποία ειδικεύεται σε έρευνες αγοράς που αφορούν στην τέχνη, ArtTactic, δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις μισές (51%) των πωλήσεων μέσω δημοπρασιών μεγάλων οίκων όπως οι Σόθμπις, οι Κρίστις και οι Φίλιπς πραγματοποιήθηκαν από τη Νέα Υόρκη κατά το 2021, ποσοστό αρκετά υψηλότερο σε σύγκριση με εκείνο του 2020 (43%). Την πεποίθησή του ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί τη στηρίζει – όπως αναφέρει σχετικό δημοσίευμα της διεθνούς εικαστικής επιθεώρησης The Art Newspaper – μεταξύ άλλων στη μεταφορά πλούτου που καταγράφεται προς τις ΗΠΑ, στην αυξημένη ζήτηση έργων τέχνης και στη νέα γενιά συλλεκτών που έχει μπει δυναμικά στον χώρο, παράγοντες ήδη ενεργοί, που θα συνεχίσουν όμως να ενισχύουν τη δυναμική της αγοράς.

Η παρουσία της πανδημίας βεβαίως δεν είναι δυνατόν να αφήσει ανεπηρέαστη την οικονομία της τέχνης. Οι ειδικοί ωστόσο προβλέπουν ότι θα επηρεάσει την αγορά όπως ένα παλιρροιακό κύμα: όταν η μετάδοση του ιού θα κινείται σε ανεκτά επίπεδα η δραστηριότητα θα αυξάνεται και το αντίστροφο.

Ο χώρος των NTFs. Η κινητικότητα αυτή ωστόσο δεν θα παρατηρηθεί και στην τάση η οποία  εκτοξεύθηκε στα ύψη μέσα στο 2021 και ονομάζεται NFT, λόγω της ψηφιακής φύσης του προϊόντος. Την έκρηξη της προηγούμενης χρονιάς φαίνεται πως σύμφωνα με τους ψυχραιμότερους, όπως ο διευθύνων σύμβουλος των Κρίστις Γκιγιόμ Τσερούτι, θα διαδεχτεί μια εξομάλυνση. Εκτιμά ότι η παρουσία των NTFs θα είναι διαρκής και η διείσδυσή τους θα διευρυνθεί στον παραδοσιακό χώρο της τέχνης επεκτείνοντας και διαφοροποιώντας την αγορά. Προς την ίδια κατεύθυνση είναι και οι προβλέψεις του παγκόσμιου διευθυντή της Art Basel, εκ των κορυφαίων εμπορικών εικαστικών διοργανώσεων παγκοσμίως, Μαρκ Σπίγκλερ, ο οποίος διαβλέπει ότι ο χώρος των NTFs θα γίνει πιο ενδιαφέρων κυρίως σε εννοιολογικό και δευτερευόντως σε αισθητικό επίπεδο. Εντελώς σε διαφορετικό μήκος κύματος πιστεύει ότι θα είναι οι εξελίξεις ο συνιδρυτής του ClubNFT, Τζέισον Μπέιλι, ο οποίος προβλέπει κραχ στην αγορά NFTs, αλλά δεν ανησυχεί καθώς «ιστορικά τα NFTs είναι ό,τι πιο διασκεδαστικό και καινοτόμο στην αγορά».

Η εμφάνιση και η θεαματική άνοδος των NTFs (πρόκειται για ψηφιακά πιστοποιητικά πνευματικής ιδιοκτησίας) ωστόσο προκαλεί  πόλωση στον κόσμο της τέχνης μεταξύ των πιστών και των σκεπτικιστών του NFT, των κερδοσκόπων και των όσων επιλέγουν την αναμονή. Η τρέλα των NTFs έχει, σε μεγάλο βαθμό, τις ρίζες της στην κερδοσκοπία – οι παίκτες θέλουν να βγάλουν χρήματα γρήγορα, δεν τους απασχολεί τρομερά η μακροπρόθεσμη επένδυση. Ο,τι συμβαίνει, δηλαδή, με τα ονόματα νέων καλλιτεχνών, που ως διάττοντες αστέρες για ένα – δυο χρόνια πωλούν τα αναλογικά έργα τους μέσω δημοπρασιών για υπέρογκα ποσά κι ύστερα εξαφανίζονται, γεγονός που ικανοποιεί το αίσθημα εκείνων που βρίσκουν συναρπαστικό το χρηματιστήριο της τέχνης αδιαφορώντας για το ίδιο το έργο εφόσον το προσεγγίζουν με όρους τζόγου.

ΕΝΑ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΕΤΟΣ. Οσο κι αν οι εξελίξεις τρέχουν με απίστευτη ταχύτητα είναι δύσκολο να προβλέψει κάποιος ότι μέσα στο 2022 το σύστημα θα πάρει την τελική του μορφή  και θα βρεθούν νέες ισορροπίες στην αγορά, εφόσον δεν έχει κατακαθίσει ο κουρνιαχτός που έχουν δημιουργήσει τα ΝΤFs και τα κρυπτονομίσματα που πλέον είναι αποδεκτά κι από τους οίκους δημοπρασιών. Οπότε όλα δείχνουν πως το 2022 θα αναδειχθεί εν τέλει σε μεταβατικό έτος.