Φως στην άκρη {LF}του τούνελ;{CR}

Είμαστε εδώ και δύο χρόνια βαθιά στο σκοτάδι του τούνελ της πανδημίας. Και το σκοτάδι αυτό μπορεί να γίνει ακόμα πιο βαθύ τους επόμενους λίγους μήνες. Μας περιμένει ένας πολύ δύσκολος χειμώνας. Το επιδημικό κύμα, που άρχισε να κάμπτεται από τις αρχές Δεκεμβρίου, παρουσιάζει από τις 21 Δεκεμβρίου νέα έξαρση. Η αυξημένη κοινωνική κινητικότητα των ημερών, οι εορταστικές βραδινές συναθροίσεις και κυρίως η επέλαση της μετάλλαξης Ομικρον αυξάνουν κατά πολύ τις μολύνσεις. Η Ομικρον είναι πολύ πιο μεταδοτική από τη Δέλτα, προκαλεί επαναλοιμώξεις γιατί δεν προστατεύει αρκετά η φυσική ανοσία, αλλά ούτε και ο πλήρης εμβολιασμός με δύο δόσεις (η αποτελεσματικότητα των δύο δόσεων μειώνεται μετά τους έξι μήνες στο 35% έναντι 75% για τη Δέλτα). Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, τα κρούσματα διπλασιάζονται κάθε δύο-τρεις ημέρες. Ακόμα και εάν επιβεβαιωθεί πως η Ομικρον προκαλεί όντως πιο ήπια συμπτώματα, η μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων θα προκαλέσει πιθανότατα αύξηση των νοσούντων και των θανάτων και μεγαλύτερη  πίεση στα νοσοκομεία, πολλά από τα οποία είναι ήδη σε οριακή κατάσταση.

Απέναντι στην απειλή αυτή, η χώρα μας δεν είναι επαρκώς οχυρωμένη. Υστερούμε σημαντικά στο ποσοστό του εμβολιασμένου πληθυσμού έναντι των δυτικοευρωπαϊκών χωρών. Μόλις ξεπεράσαμε το 65% πλήρως εμβολιασμένων στον γενικό πληθυσμό, με ακόμα χαμηλότερα ποσοστά στις μεγάλες ηλικίες (όταν η Δανία και η Πορτογαλία στις ηλικίες αυτές είναι στο 100%), καθώς και στα παιδιά, στους εφήβους, στους νέους.

Επιπλέον, τα εκάστοτε μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση είναι κατά κανόνα καθυστερημένα και ανεπαρκή. Τα πρόσφατα μέτρα θα έπρεπε να είχαν τεθεί σε ισχύ στις αρχές Δεκεμβρίου, όταν άρχισε να εξαπλώνεται διεθνώς η Ομικρον, και τα μέτρα που είχαν εξαγγελθεί για μετά τις 3 Ιανουαρίου, και που τελικά επισπεύσθηκαν για λίγες ημέρες, θα έπρεπε να είχαν εφαρμοστεί με την έναρξη της εορταστικής περιόδου. Επιπρόσθετα, εάν είχαμε εφαρμόσει ορισμένα επιπλέον μέτρα, όπως επέκταση του υποχρεωτικού εμβολιασμού σε περισσότερες κατηγορίες του πληθυσμού, απαγόρευση προβολής αντιεμβολιαστικών απόψεων στα ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, Διαδίκτυο),  τηλεκπαίδευση στα ΑΕΙ, κ.ά., θα ήμασταν τώρα σε πολύ καλύτερη επιδημιολογική κατάσταση. Φαίνεται πως η κυβέρνηση έχει επιλέξει να λαμβάνει μέτρα όταν αρχίσει να απειλείται η επάρκεια των κλινών ΜΕΘ και όχι όταν αρχίζει να αναπτύσσεται ένα νέο επιδημικό κύμα. Οι επιδημίες όμως καταπολεμώνται στην κοινότητα και όχι στα νοσοκομεία.

Παρ’ όλα αυτά, η επικράτηση μιας πιο μολυσματικής αλλά λιγότερο παθογόνου μετάλλαξης όπως είναι η Ομικρον, έναντι της πιο παθογόνου Δέλτα, σε συνδυασμό με τον συνεχή εμβολιασμό, την αυξανόμενη παθητική ανοσία του ολοένα και μεγαλύτερου αριθμού μολυσμένων από την Ομικρον, καθώς και με τα νέα πιο αποτελεσματικά εμβόλια και φάρμακα που ετοιμάζονται, αρχίζουν να φωτίζουν την άκρη του τούνελ στο οποίο βρισκόμαστε. Το πότε θα βγούμε στο ξέφωτο με την κάμψη της πανδημίας και με τη μετατροπή της σε ενδημική νόσο, με πιθανές τοπικές ή/και εποχικές εξάρσεις, όπως περίπου συμβαίνει με τη γρίπη, θα εξαρτηθεί από τα αντανακλαστικά  της Πολιτείας και από την υπευθυνότητα και τη συμμόρφωση των πολιτών στους επόμενους δύο κρίσιμους μήνες. Σε κάθε περίπτωση, η άνοιξη (όπως πάντα) θα είναι καλύτερη από τον χειμώνα.

Ο Γιάννης Τούντας είναι ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών