Το τετελεσμένο μέλλον του Μεταναστευτικού

Τα πρόσφατα ναυάγια μεταναστών στο χειμωνιάτικο Αιγαίο καταδεικνύουν την εγκληματικότητα των τούρκων διακινητών αλλά και το μέγεθος της απελπισίας των θυμάτων τους. Πενήντα έξι άνδρες, γυναίκες και παιδιά στοιβαγμένοι χωρίς επαρκή σωστικά μέσα στο κύτος ενός άθλιου ιστιοπλοϊκού που μετά βίας θα μετέφερε οκτώ επιβάτες υπό ασφαλείς συνθήκες ναυσιπλοΐας αφαιρεί κάθε άλλοθι υπευθυνότητος από την τουρκική ακτοφυλακή. Η καθομολογημένη προπληρωμή εννέα χιλιάδων ευρώ κατ’ άτομο για ταξίδι θανάτου τουλάχιστον 15 ημερών μέχρι τις ακτές της Ιταλίας χαρακτηρίζει τους διακινητές σαν συνεργούς σε ανθρωποκτονίες για τις οποίες προφανώς προπληρώθηκαν σχεδόν 500.000 ευρώ.

Μετά τον Εβρο το Μεταναστευτικό έχει αλλάξει άρδην για τη χώρα μας. Οι εισροές έχουν μειωθεί σημαντικά (ίσως και 90% σε σχέση με το 2019) και περιοριστεί κυρίως στα νησιά του Αιγαίου. Το Λιμενικό παρεμβαίνει σε καίρια σημεία, συνεργάζεται με τον FRONTEX, αποτρέπει παράνομες εισόδους. Παρόλο που η ΕΕ δεν έχει ακόμα κατορθώσει να συμφωνήσει ένα κοινό Immigration Pact, ο FRONTEX καθοδηγείται και εκτελεί οδηγίες των Βρυξελών. Με δυσκολία πραγματοποιούνται ελάχιστοι επαναπατρισμοί σε χώρες προέλευσης, ενώ επιστροφές στην Τουρκία (παρότι θεσμοθετημένες από το 2019) δεν γίνονται αποδεκτές.

Και όμως, παρά το ευρωπαϊκό stalemate και την τουρκική αρνητικότητα, η χώρα μας φιλοξενεί ήδη, με ή χωρίς άδεια ασύλου, παραμονής ή εργασίας, περισσότερους από 1,2 εκατ. μετανάστες, επιπρόσθετους βέβαια στα 9,8 εκατ. Ελλήνων που αναμένεται να απογραφούν φέτος (ποσοστό 12,5%). Η μικρότερη εδαφικά και συντηρητικότερη Δανία, με πληθυσμό 6 εκατ., φιλοξενεί ή ενσωματώνει κατ’ εκτίμηση 600.000 μετανάστες, εκ των οποίων οι 400.000 είναι αφρο-ασιατικής προέλευσης (ποσοστό 11%). Σε αντιδιαστολή, η τετραπλάσια σε έκταση, ισοδύναμη σε πληθυσμό, ιδιαίτερα φιλελεύθερη Σουηδία φιλοξενεί/ενσωματώνει 1,3 εκατ. μετανάστες, δηλαδή όσους και η Ελλάδα. Τόσο στη Δανία όσο και στη Σουηδία τα κυβερνητικά προγράμματα μεταναστευτικών πληθυσμών βασίζονται σε δύο κοινά χαρακτηριστικά: (α) τον κοινωνικό/εκπαιδευτικό εξευρωπαϊσμό τους και την απόλυτη εξάρτηση ασύλου και άδειας εργασίας από τον βαθμό που αυτό πραγματοποιείται και (β) την τελεσίδικη απόρριψη κάθε προοπτικής κοινωνικής ένταξης μετά από τη θεσμοθετημένη περίοδο προσαρμογής στη δανική ή σουηδική κοινωνία (συνήθως τρία χρόνια για αποδεδειγμένη επίτευξη προόδου). Δικαστήρια της Δανίας έχουν επιδικάσει αρκετές φορές μέχρι τώρα την εφαρμογή κυβερνητικών αποφάσεων και επιβάλει επαναπατρισμούς.

Οι συγκρίσεις με τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς στη χώρα μας δημιουργούν αναγκαστικά ανάλογες απαιτήσεις και προτείνουν χρήσιμα κριτήρια αξιολόγησης. Η εποχή των «ανθρωπιστικών» παραβιάσεων συνόρων (Εβρος, Αιγαίο, κ.α.) έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Μετά τα πρόσφατα γεγονότα Λευκορωσίας – Πολωνίας, υποβολιμαίες αντι-ευρωπαϊκές κινήσεις Τουρκίας και Ρωσίας δύσκολα θα επαναληφθούν. Το μεταναστευτικό stalemate που διανύουμε (ίσως και το προσωρινό αδιέξοδο της Ευρώπης) κερδίζει πολύτιμο χρόνο για τη χώρα μας, ιδιαίτερα όσον αφορά την εσωτερική της πολιτική. Αμεση προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει για την κυβέρνηση ο εντοπισμός και η εκτίμηση των πραγματικών μεγεθών των μεταναστευτικών προβλημάτων στις γκετοποιημένες περιοχές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας, του Ηρακλείου, στις επαρχιακές αγροτικές οικονομίες και τους εποχικούς θυλάκους που διαμορφώνονται, στις συχνά ακατανόμαστες, αδήλωτες και παράνομες δραστηριότητες που κατατρύχουν αστικές περιοχές. Τα στοιχεία που μέχρι σήμερα δημοσιοποιούνται παραμένουν προβληματικά ανεπαρκή.

Οι μετανάστες που βρίσκονται ήδη εγκατεστημένοι στη χώρα μας είναι σχεδόν σίγουρο ότι δεν θα φύγουν ποτέ πλέον και ότι οι οικογένειές τους θεωρούν τόπο διαμονής τους την Ελλάδα. Εάν δεν ενσωματωθούν με διάφορους θετικούς τρόπους στην κοινωνία μας (όπως μεθοδικά συμβαίνει στη Δανία και Σουηδία), τότε η απαξίωση και η αποξένωση θα δημιουργήσουν έντονο αντι-ευρωπαϊσμό, εστίες αυτόνομης ισλαμικής σαρίας (όπως ήδη διαμορφώθηκαν στη Γαλλία) και βέβαια βίαιης αλλοτρίωσης των κοινωνικών συνθηκών και της δημοκρατικής τάξης. Σημαντικές δυνατότητες προσαρμογής προσφέρει η χώρα μας στους τομείς του τουρισμού, της γεωργίας και κτηνοτροφίας, της υγειονομικής και νοσοκομειακής φροντίδας (ιδίως σε οίκους ευγηρίας), της επιμόρφωσης και συμβουλευτικής νέων μεταναστών, σε κρατικά έργα υποδομών, ακόμα και σε τομείς της διεθνούς ναυτιλίας μας (η οποία εδώ και πολλά χρόνια απασχολεί τριτοκοσμικά πληρώματα). Συντονισμένοι διάλογοι με την ιδιωτική πρωτοβουλία πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα σε όλους αυτούς τους τομείς.

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου μάς έχει συνηθίσει τον τελευταίο χρόνο σε μεγαλόστομες κατευναστικές δηλώσεις. Παράλληλα, και ενώ οι μεταναστευτικές εισροές σχεδόν εκμηδενίζονται, σπεύδει να αναγγείλει νέες πολυάνθρωπες κλειστές δομές στη Χίο και στη Λέσβο, έχοντας μόλις προ ολίγου εγκαινιάσει την κλειστή δομή της Σάμου με δυνατότητα μέχρι και 12.000 εποίκων, δίπλα ακριβώς στο υποβαθμισμένο Βαθύ των 8.000 κατοίκων… Είναι πλέον καιρός η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τη λερναία ύδρα των αφρο-ασιατικών μεταναστευτικών πληθυσμών διοχετεύοντας τις πολυσχιδείς ανομίες και παρανομίες που συντελούνται ερήμην του κράτους και των πολιτών του σε νόμιμα αποδεκτά (και φορολογούμενα) πλαίσια.