NON PAPER

Η υπεραξία του ανέκδοτου

Κάποτε ήταν πολύ της μόδας τα ανέκδοτα. Πιτσιρίκια εμείς τότε, νιώθαμε ότι μπαίνουμε στον κόσμο των μεγάλων όταν καταλαβαίναμε τα ανέκδοτά τους και γελούσαμε με αυτά (κάποιες φορές μάλιστα γελούσαμε και χωρίς να τα καταλαβαίνουμε). Δεν ξέρω πώς μία λέξη που σημαίνει κάτι που δεν έχει εκδοθεί, κάτι ανεπίσημο κατά κάποιον τρόπο, έγινε συνώνυμο του αστείου. Αυτό που ξέρω όμως είναι ότι, στα χρόνια μου, ο «ανεκδοτάκιας» ήταν από τους πιο δημοφιλείς στις παρέες. Τίτλος που για να τον αποκτήσει κάποιος θα έπρεπε να συνδυάζει πολλές «αρετές». Να ξέρει πολλά ανέκδοτα, να ξέρει τα καινούργια ανέκδοτα και να τα διηγείται καλά. Για την ιστορία, μετά τα ανέκδοτα έγιναν της μόδας οι ατάκες μέχρι να φτάσουμε σήμερα στα memes.

Τα ανέκδοτα, τότε, χωρίζονταν σε κατηγορίες. Τα λεγόμενα σόκιν, αυτά με τον Μπόμπο (μετεξέλιξη του Τοτού), τα άλλα με τον «έναν Γερμανό, έναν Αμερικάνο και έναν Ελληνα». Και τα θρησκευτικά. Με αυτόν που πήγε να κατεβάσει τον Ιησού από τον σταυρό, με τον διάλογο των μαθητών στον Μυστικό Δείπνο, με τον τύπο που αγόραζε εικόνες από ένα παλαιοπωλείο – οι συνομήλικοί μου θα τα θυμούνται. Τα λέγαμε στις παρέες, γελούσαμε, οι πιο «θεούσοι» και «θεούσες» της παρέας άντε να έλεγαν κανένα «Ελάτε μωρέ…», γελούσαν όμως κι αυτοί και that’s all folks.

Ηρθαν όμως τα χρόνια του Διαδικτύου και των σόσιαλ μίντια. Αυτής της χαώδους «πλατείας του χωριού» με όλα τα χαρακτηριστικά της. Με πιο βασικά εκ των οποίων τον συντηρητισμό και την αναγωγή του ελάσσονος σε μείζον. Και κάπως έτσι, ένα meme που ανήρτησε ο Ηλίας Μόσιαλος έγινε η χριστουγεννιάτικη γέμιση στη «γαλοπούλα» ενός δημόσιου λόγου που ουδεμία σχέση έχει με τη δημόσια ζωή.

Τι κατάλαβα από όλη αυτή την «καταιγίδα» άνευ ουσιαστικού περιεχομένου; Οτι ζούμε την «εποχή των θρησκειών». Που αφορά τόσο τη σπουδή της Ιεράς Συνόδου, υπουργών και βουλευτών και του χριστεπώνυμου διαδικτυακού κοινού να καταδικάσει ένα ανέκδοτο αλλά, από την άλλη, και τον αντικληρικαλισμό που έχει εξελιχθεί, λόγω πάθους και φανατισμού, σε μια καινούργια θρησκεία. Αρχίζω να διαβάζω ένα σχετικό με την υπόθεση κείμενο και είναι τέτοιος ο δογματισμός και η μισαλλοδοξία που το διακρίνει ώστε πρέπει να το διαβάσω σχεδόν ολόκληρο για να καταλάβω αν είναι υπέρ ή εναντίον του Μόσιαλου.

Ψυχραιμία παιδιά. Ενα ανέκδοτο είναι. Α-νέκ-δο-το. Πώς είναι δυνατόν ένα ανέκδοτο (πολύ πιο διακριτικό από τα «θρησκευτικά» της εποχής μας), ένα αστείο δηλαδή, να προσβάλλει το θρησκευτικό αίσθημα που έχει να κάνει με την πίστη, ένα βαθιά υπαρξιακό θέμα; Και πώς είναι επίσης δυνατόν στην αντίδραση για ένα ανέκδοτο (ανέκδοτο κι αυτή λόγω φρασεολογίας) να ανακαλύπτουμε δυνάμεις σκοταδισμού που εδράζονται στη σχέση Εκκλησίας – Κράτους; Που μακάρι δηλαδή ό,τι σημαίνει, σήμερα, σκοταδισμός στην Ελλάδα να άρχιζε και να τέλειωνε στα σχόλια για ένα ανέκδοτο. Και γιατί να ζητήσει δημόσια συγγνώμη ο κ. Μόσιαλος; Για ένα ανέκδοτο; «Εξέφρασε την προσωπική του άποψη στο πλαίσιο του ιδιωτικού του βίου» είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Μα δεν είναι ούτε καν άποψη. Είναι ανέκδοτο. Να το πω πάλι; Α-νέκ-δο-το.

Καλαμπούρια και χωρατά

Ανέκδοτο βέβαια είναι και ο αντιπολιτευτικός λόγος στην Ελλάδα. Χωρίς παρέμβαση, έτσι από μόνος του. Και πολύ καλό μάλιστα. Διότι το αστείο, εκτός από πολλά άλλα, βασίζεται και στη μη συμβατότητα του φορέα του με τον κόσμο εκεί έξω και την κοινή λογική. Ετσι πορεύονται και οι αντιπολιτευόμενοι – επίσημοι και νταουλοκρούστες. Σε έναν δικό τους κόσμο, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ήδη η καινούργια κυβέρνηση, ο Τσίπρας ο πιο λαοφίλητος πολιτικός και ο Μητσοτάκης, επειδή είναι σπασίκλας, έβγαλε από το 2019 φωτογραφίες επόμενων διακοπών για να τις έχει στοκ. Γι’ αυτό και αλαλάζουν να γυρίσει από κάπου που δεν πήγε.