Ελληνες και Βούλγαροι ψωνίζουν μισοτιμής

Κοσμοσυρροή Ελλήνων και Βουλγάρων στα καταστήματα της Αδριανούπολης και της Κωνσταντινούπολης καταγράφει ρεπορτάζ του γερμανικού περιοδικού «Spiegel». Καταναλωτές από τις γειτονικές χώρες της Τουρκίας περνούν τα σύνορα για να εκμεταλλευθούν τις συμφέρουσες τιμές των διαφόρων προϊόντων μετά το φούντο της τουρκικής λίρας. Η φτήνια τρώει τον παρά, δηλαδή, αλλά μόνο των ξένων. Εκείνων που πληρώνονται σε ευρώ, ακόμα και σε βουλγαρικά λέβα που και αυτά μπροστά στη λίρα φαντάζουν «σκληρά». Οι φτωχοί Τούρκοι που πληρώνονται σε τοπικό νόμισμα κάνουν τεράστιες ουρές έξω από τους δημοτικούς φούρνους για να ψωνίσουν «επιδοτούμενα» καρβέλια ψωμί με μία ή μιάμιση λίρα το ένα.

Η θεαματική πλην επισφαλής ανάκαμψη της λίρας έπειτα από τις εγγυήσεις των καταθέσεων σε τοπικό νόμισμα που ανακοίνωσε (τελείως αόριστα και αφηρημένα) ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν μοιάζει ικανή να βελτιώσει τη δραματική οικονομική κατάσταση πολλών τουρκικών νοικοκυριών. Ενας στους δέκα Τούρκους πολίτες βρίσκεται κάτω από τα όρια της φτώχειας, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, ενώ οκτώ στους δέκα δηλώνουν δυσαρεστημένοι από τους οικονομικούς χειρισμούς και τις πολιτικές της κυβέρνησης συνασπισμού του ισλαμικού Κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης του Ερντογάν και του ακροδεξιού Κόμματος του Εθνικιστικού Κινήματος (ΜΗΡ). Εξάλλου το «Spiegel» σημειώνει ότι ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης (έξι κόμματα με επικεφαλής τους Σοσιαλδημοκράτες) προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Αλλά ευτυχώς για τον Ερντογάν εκλογές θα διεξαχθούν το 2023, οπότε μέχρι τότε… έχει ο Αλλάχ.

Εχει τους τρόπους του ο Ερντογάν για να κατασκευάζει «εχθρούς του έθνους» ώστε να αντιμετωπίζει εσωτερικές κρίσεις. Το έχει αποδείξει αυτό το 2013 με την καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων στο Πάρκο Γκεζί και την Πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης. Το απέδειξε και το 2016 καταστέλλοντας το πραξικόπημα που παραλίγο να τον ανατρέψει. Ετσι οι φήμες περί διεξαγωγής πρόωρων εκλογών εντός του 2022 πληθαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες στην Αγκυρα και την Κωνσταντινούπολη. Τη φορά αυτή το αφήγημα λέει ότι ο «εχθρός» συνωμοτεί με όπλο τις αγορές. Οι κερδοσκόποι φταίνε που οι τιμές πολλών τροφίμων, πολλών πρώτων υλών και κατασκευαστικών υλικών (του τσιμέντου για παράδειγμα) τριπλασιάστηκαν το τελευταίο 12μηνο.

Απεργίες. Οι χιλιάδες εργολάβοι που απήργησαν πρόσφατα διαμαρτυρόμενοι για τα απλησίαστα υλικά οικοδομών ή χιλιάδες φοιτητές που διαδήλωσαν για την εκτίναξη των ενοικίων στην Πόλη κάνουν λάθος να τα βάζουν με την κυβέρνηση, υποστηρίζει ο τούρκος πρόεδρος. Πρέπει να τα βάλουν με τα σκοτεινά οικονομικά κέντρα που συνωμοτούν κατά της «γαλάζιας πατρίδας». Οι περιπέτειες της λίρας είναι παροδικές και άλλωστε η ανάπτυξη καλπάζει με ρυθμό 11,7% το τρίτο τρίμηνο του 2021 (σε ετήσια βάση). Ακόμα και το 2020 η τουρκική ήταν μία από τις λίγες οικονομίες που αναπτύχθηκαν (κατά 1,8%) εν μέσω παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης και «σύντομα η χώρα θα μπει στον όμιλο των 10 μεγαλύτερων σε ΑΕΠ χωρών του πλανήτη», όπως υπερηφάνως προανήγγειλε ο Ερντογάν προ ολίγων ημερών.

Πολλοί θεωρούν ότι ο Ερντογάν ετοιμάζεται να παίξει πάλι το χαρτί της «εξωτερικής επιβουλής» για να στήσει κάλπες εντός του 2022. Τελευταία φορά που το έπαιξε με επιτυχία ήταν το 2017 για να ετοιμάσει το νικηφόρο γι’ αυτόν συνταγματικό δημοψήφισμα. Τι κι αν το 2007 με ένα ευρώ ψώνιζες αγαθά αξίας δύο λιρών στα εμπορικά της Αδριανούπολης, ενώ χθες ψώνιζες αγαθά 13,4 λιρών; Αυτό ενδιαφέρει τους Ελληνες και τους Βούλγαρους, που στο κάτω κάτω παράδες φέρνουν στην πατρίδα.