NON PAPER

Ψηφιακά Χριστούγεννα…

Εσείς πού κάνατε ρεβεγιόν την παραμονή των Χριστουγέννων; Πού φάγατε ανήμερα; Οπου και να πήγαμε, ό,τι και να κάναμε η αναλογική γιορτινή πραγματικότητα (τουλάχιστον της συντριπτικής πλειοψηφίας) συντελέστηκε μέσα στον ψηφιακό κόσμο των σόσιαλ μίντια. Τόσο που, τελικά, αναρωτιέμαι ποιος από τους δύο κόσμους είναι πιο πραγματικός. Της αληθινής ζωής μας ή του ιντερνετικού μας λογαριασμού;

Συνειδητοποιώ ότι μέσα σε αυτά τα χρόνια της έξαρσης των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης έχω μάθει πάρα πολλά για ανθρώπους που ουδέποτε έχω συναντήσει. Δεν ξέρω τον ήχο της φωνής τους, αν είναι ψηλοί ή κοντοί (στις φωτογραφίες «κλέβεις» εύκολα), πώς περπατάνε, αν κάθονται στητοί ή «χύνονται» στις πολυθρόνες, αν γελάνε δυνατά. Γνωρίζω όμως με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες τα οικογενειακά τους σερβίτσια. Τι χρώμα έχουν τα πιάτα, αν χρησιμοποιούν ποτήρια κολονάτα ή «σωλήνες», πως στρώνουν το τραπέζι τους, πώς το διακοσμούν, πώς σερβίρουν το φαγητό. Εχω την εντύπωση πως, αν αυτοσυγκεντρωθώ, μπορώ να πω αν η πιατέλα της γιαγιάς έχει ένα ράγισμα στην άκρη και αν το κόκκινο χριστουγεννιάτικο τραπεζομάντιλο ξεθωριάζει από τα πλυσίματα χρόνο με τον χρόνο. Ξέρω πού ακριβώς είναι η τηλεόραση και πού ο καναπές και, οπωσδήποτε, τις παντόφλες τους, έτσι όπως φωτογραφίζουν τα πόδια τους μπροστά στο τζάκι «σε στιγμές χαλάρωσης» – αφήστε που επειδή έχω και μια ευαισθησία στο θέμα ξέρω και με σχετική ακρίβεια σε πόση ώρα, από τη στιγμή της φωτογράφισης, θα σβήσει το τζάκι. Ξέρω τους φίλους τους και τους συγγενείς τους, μπορώ να μαντέψω τι ευχές κάνουν όταν φωτογραφίζονται καθώς τζουγκρίζουν τα ποτήρια με το κρασί (για το τι κρασί πίνουν φροντίζουν να με ενημερώνουν οι ίδιοι λες και θα πιω κι εγώ μαζί τους, μήπως και δεν μ’ αρέσει δηλαδή).

Στο ίδιο ρεβεγιόν ήμασταν, κατά κάποιον τρόπο, καλεσμένοι όλοι και φέτος. Και οι περισσότεροι περάσαμε από κει, άλλοι ως πρωταγωνιστές και οικοδεσπότες, άλλοι ως αφανείς παρουσίες. Προσωπικά, με αυτή τη μάλλον νοσηρή και άνευ ουσιαστικού περιεχομένου περιέργεια, «παραβρέθηκα» φέτος σε πολλά τραπέζια σε σπίτια και εστιατόρια. Ανοιξα δεκάδες, μην πω εκατοντάδες, φωτογραφίες με πιάτα φαγητού. Από τους παραδοσιακούς λαχανοντολμάδες και το «κάτι μακαρονοειδές» που έφτιαχνε και η μάνα μου, έτσι, για να υπάρχει στο πλάι, μήπως και ηρεμήσει το στομάχι από τις σβησμένες στο κονιάκ καστανοσταφίδες και συκωτάκια της γέμισης, έως κάτι απροσδιόριστες γκουρμέ πουρεδόσουπες από τις οποίες ξεπρόβαλλαν απειλητικά κοτσάνια μανιταριών.

Εντάξει, ξέρω ότι οι άνθρωποι βγάζουν στο Διαδίκτυο όχι αυτό που είναι αλλά αυτό που νομίζουν ότι είναι ή που θα ήθελαν να είναι. Σιγά, μήπως και στην πραγματική ζωή αυτό δεν κάνουν;

…και αναλογικές αλήθειες

Προχθές, ενώ με ένα «ουφ» σκεφτόμουν ότι, ύστερα από τέσσερις μέρες «αγρανάπαυσης» θα έμπαινα πάλι στο μεϊντάνι του καθημερινού γραψίματος, αναρωτιόμουν πώς υπάρχουν άνθρωποι που ζητούν συγγνώμη από τους διαδικτυακούς τους φίλους επειδή δεν πρόλαβαν, λόγω εορτών, να γράψουν για μια μέρα στο Facebook. «Μην το λες, είναι μια εκτόνωση, μια παρέα» μου επισήμανε ο φίλος μου.

Αναλογίστηκα όμως μήπως με αυτόν τον εθισμό στην κατάργηση της ιδιωτικότητας, στον καταναγκασμό της δημοσιοποίησης των πάντων, συνηθίζουμε την έκθεση της προσωπικής ζωής. Και αναρωτήθηκα μήπως περιπτώσεις όπως του Στάθη Παναγιωτόπουλου είναι, στην ουσία, χρονικά προαναγγελθέντων σκανδάλων. «Υπερβολές» απάντησε ο φίλος μου. «Τι σχέση έχει το σεξ με το φαγητό;».

Και τότε θυμήθηκα μια φωτογραφία του Τάκη Τλούπα από δεκαετία του ’50. Φτωχοί αγρότες κάθονται γύρω από το προσφάι τους. Και ενώ φωτογραφίζονται, παρατηρώ μία ενστικτώδη κίνηση, σαν να θέλουν να κρύψουν, με το σώμα τους, το ψωμί και τις ελιές τους από την αδιακρισία του φακού. Αυτό, για μένα, είναι ηθικός πολιτισμός.