Βρυξέλλες ισορροπιών

«Τόσο όσο». Πολιτική ισορροπιών και αποφυγής εντάσεων και σοβαρής ενόχλησης. Αυτή την πολιτική έχει επιλέξει η ΕΕ, προκειμένου να κρατά τις ισορροπίες απέναντι στην Τουρκία, τα κράτη – μέλη που έχουν ισχυρούς δεσμούς μαζί της και την ίδια στιγμή να κρατά και τα προσχήματα απέναντι σε Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία που υφίστανται τις συνέπειες της αναθεωρητικής πολιτικής της Αγκυρας. Μία πολιτική που αποκαλύφθηκε και στο τελευταίο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, αλλά κυρίως από τη στάση και τις διαθέσεις της ΕΕ στο Μεταναστευτικό, με αφορμή τη Λευκορωσία. Η αποφασιστικότητα των Βρυξελλών για απειλές, κυρώσεις και σαφήνεια ως προς την εργαλειοποίηση του Μεταναστευτικού από τη Λευκορωσία υπενθύμισαν με σκληρό τρόπο ότι παρά τη ρητορική και τους συμβολισμούς κινήσεων των αξιωματούχων της ΕΕ απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα, ακόμα και κατά την προσφυγική – μεταναστευτική κρίση που καθοδήγησε η Αγκυρα στον Εβρο θα είναι ένα βήμα πίσω.

Ακόμα και αν κάποιος θεωρήσει ότι στην κρίση του Εβρου η ΕΕ κινητοποιήθηκε, έστω και συμβολικά, κυρίως γιατί ένιωσε να την απειλεί το πρόβλημα, το οποίο δεν θα περιοριζόταν στην Ελλάδα, μεγάλη χαμένη αναδεικνύεται η Κυπριακή Δημοκρατία. Οι διαβεβαιώσεις που είχε λάβει – ή ερμήνευσε ως τέτοιες – η Λευκωσία ότι στο πρόσφατο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων ο ύπατος εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική και Ασφάλεια της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, θα παρουσίαζε «λίστα» μέτρων για τα Βαρώσια κατέρρευσαν σαν χάρτινος πύργος. Οι προτάσεις παραπέμφθηκαν σε «μελέτη» χωρίς χρονοδιάγραμμα, επαναβεβαιώνοντας ότι οι συσχετισμοί συμφερόντων στην ΕΕ πάντα θα γέρνουν προς την Αγκυρα με την αλληλεγγύη να περιορίζεται σε δηλώσεις.

ΟΙ… ΜΠΙΖΝΕΣ. Το μπλοκ των χωρών που αποτελεί τον κυματοθραύστη κάθε ελπίδας για λήψη αποφάσεων απέναντι στην Αγκυρα είναι γνωστό και παραμένει αμετάβλητο. Με ηγέτιδα τη Γερμανία και υποστηρικτές την Ιταλία, την Ισπανία, και όχι μόνο, που έχουν σημαντικά συμφέροντα τα οποία δεν αφήνουν περιθώρια να επιτρέψουν μία ουσιαστική ρήξη με την Τουρκία. Είναι ενδεικτικό ότι ακόμα και κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο ισπανός υπουργός Εξωτερικών, η οποία έγινε με δική του πρωτοβουλία για «διευκρινίσεις», μετά την επίσκεψη Σάντσεθ στην Αγκυρα και τις δηλώσεις προθέσεων περί επέκτασης της αμυντικής συνεργασίας, επί της ουσίας δεν διέψευσε ότι η Μαδρίτη θα προχωρήσει σε αμυντικές «μπίζνες» με την Τουρκία. Είπε μόνο ότι η Ελλάδα και κάθε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ θα πρέπει να είναι σίγουρο ότι «η Ισπανία θα εργάζεται πάντα μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο», το οποίο αποδεικνύεται ιδιαίτερα ελαστικό, όσον αφορά την Αγκυρα…

Στον αντίποδα οι χώρες που εμφανίζονται να θέλουν μία πιο σκληρή και υπό το πλαίσιο κανόνων σχέση με την Τουρκία είναι κυρίως η Γαλλία, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, η Αυστρία και το Λουξεμβούργο. Χαρακτηριστική ωστόσο του τι μπορεί να επιτευχθεί ήταν η έκφραση του αυστριακού ΥΠΕΞ, προς του συναδέλφους του της ΕΕ, ο οποίος εξέφρασε την ελπίδα η χώρα του «να μη βρεθεί ποτέ στη θέση να χρειαστεί αλληλεγγύη».

ΣΕ ΑΔΙΕΞΟΔΟ. Με την ιστορία να επαναλαμβάνεται ανά περιόδους, όποτε τίθεται ζήτημα Τουρκίας στην ΕΕ, η κατάσταση επιχειρήθηκε να εξισορροπηθεί με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, που επανέλαβαν τις ανέξοδες εκκλήσεις της ΕΕ, περί ανάγκης η Αγκυρα να δεσμευτεί για σχέσεις καλής γειτονίας, για λύση του Κυπριακού στο πλαίσιο του ΟΗΕ, καταδικάζοντας για μία ακόμα φορά τις μονομερείς ενέργειες στα Βαρώσια και δηλώνοντας ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Αγκυρας βρίσκονται σε αδιέξοδο. Ακολούθησε η συνηθισμένη και αναμενόμενη «οργισμένη» ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ, που κατήγγειλε Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία και όλοι αισθάνθηκαν ότι έκαναν το χρέος τους στην Ιστορία και κυρίως απέναντι στα συμφέροντά τους. Οπως άλλωστε έχει δηλώσει επανειλημμένα ο Νίκος Δένδιας, δείχνοντας με «διπλωματικό τρόπο» τη δυσαρέσκειά του για το πόσο δυσκίνητη είναι η ΕΕ σε σειρά ζητημάτων, η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι ένα πείραμα νέο σε ηλικία και η «ενοποίηση της Ευρώπης είναι κάτι που θα πάρει χρόνο»… Μέχρι τότε η πολιτική του «τόσο όσο» θα εξυπηρετεί απόλυτα τις Βρυξέλλες.