«Παιδιά, παθητικοί αποδέκτες»

Σε μια άκρως σεξουαλικοποιημένη κοινωνία και εποχή, όπου ο φόβος και η κόπωση κυριαρχεί στη ζωή μας, τα μικρά μας ανοίγουν διάπλατα τα πανιά τους για το ταξίδι της ζωής. Προϋπόθεση αυτού του ταξιδιού είναι ο σχηματισμός των πολλαπλών ταυτοτήτων, σεξουαλικής και φύλου ανάμεσα στις άλλες. Η θάλασσα που πλέουν όμως, κάθε άλλο από προσβάσιμη και γαλήνια είναι. Η σεξουαλική επαφή, ο έρωτας, η ικανοποίηση, το σώμα μας είναι απαγορευμένα, ενοχοποιημένα, καταστροφικά θέματα συζήτησης και διαπαιδαγώγησης. Το παράδοξο αυτό, δηλαδή μιας κοινωνίας που τα πάντα αφορούν το σεξ, αλλά κανένας δεν θέλει να μιλήσει για αυτό, μπορούν πολύ εύκολα να οδηγήσουν και οδηγούν ένα παιδί στην αναζήτηση των πληροφοριών που χρειάζεται, από άλλες πηγές. Και εδώ το ταξίδι ξεκινάει να γίνεται επικίνδυνο.

Στη θάλασσα των πληροφοριών, τα παιδιά μας γίνονται παθητικοί αποδέκτες λανθασμένων αναπαραστάσεων γύρω από τις έννοιες του σεξ, της ικανοποίησης, της αξίας, των ορίων, της βίας, των επικίνδυνων πρακτικών, των φύλων. Και ως παθητικοί αποδέκτες χωρίς αντίλογο, τις κανονικοποιούν.

Η έκθεση και υιοθέτηση του πορνογραφικού περιεχομένου ως αλήθεια και κανονικότητα, φέρνει τις μεγαλύτερες  τρικυμίες. Στο ταξίδι της σφυρηλάτησης της σεξουαλικής τους ταυτότητας, τα παιδιά μπαίνουν επιφορτισμένα με τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα γύρω από το σεξ και τις προεκτάσεις αυτού. Τα κύματα είναι αναπόφευκτα.

Το καθοριστικότερο ίσως κύμα και το πρώτο, είναι αυτό της έκθεσης στο πορνογραφικό περιεχόμενο. Η πληροφορία είναι κατακλυσμιαία, σε πολλαπλά επίπεδα και το περιεχόμενο σκληρό και αχρείαστο για τον ψυχισμό ενός παιδιού. Οι επιλογές του λίγες. Ή θα επιστρέψει πίσω, στο λιμάνι του, στην ασφάλεια της παιδικής ηλικίας, «στιγματισμένο» και τρομαγμένο, ή θα σφίξει τα δόντια και θα συνεχίσει το ταξίδι.

Στην πρώτη περίπτωση η ενοχή, το βάρος, το σοκ είναι τεράστιο. Αγχος, μελαγχολία, ντροπή, τα συναντάμε συχνά. Η σύνδεση της ενοχής και της μη καθαρότητας του εαυτού με το σεξ, μπορεί να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι  της δικής του ανάγκης για σεξ και ικανοποίηση. Στην περίπτωση που το ταξίδι συνεχιστεί, οι Λαιστρυγόνες καραδοκούν.

Η κανονικοποίηση των πορνογραφικών απεικονίσεων, φέρνει αναπόφευκτα την αναπαραγωγή τους. Η γλώσσα, τα υπονοούμενα, τα σχόλια και η πίεση των συνομηλίκων φέρνουν την ανοχή πολλαπλών παραβιάσεων, «γιατί είναι φυσιολογικό». Τα εννοιολογικά δίπολα, άντρας-γυναίκα χτίζονται μέσα από σεξουαλικές έννοιες του κυρίαρχου, της γυναίκας υποταγμένης και έτοιμης να ικανοποιήσει και φυσικά οποιοδήποτε άλλο βίωμα σεξουαλικής ταυτότητας ή ταυτότητας φύλου, περιθωριοποιείται. Μαθαίνουν να ανέχονται, να παραβιάζονται, να παραβιάζουν το σώμα και την ψυχή τους γιατί κανένας ενήλικας, γονέας ή μη, δεν στάθηκε άξιος των ρόλων του. Οι Λαιστρυγόνες κέρδισαν. Τα τραύματα είναι άπειρα. Τα καράβια τους «κουτσοπλέουν»,  θαλασσοδέρνονται, κουρασμένα, φοβισμένα και έτοιμα να αναπαράγουν αυτό που έμαθαν. Τελικά, η σεξουαλική επαφή, ο έρωτας, η ικανοποίηση, το σώμα τους είναι ενοχοποιημένα, απαγορευμένα, καταστροφικά θέματα συζήτησης και διαπαιδαγώγησης, είναι ταμπού.

Η Μαρία Πλεύρη είναι ψυχολόγος MSc, κλινικός νευροψυχολόγος