Οι λεπτές ισορροπίες στις ελληνορωσικές σχέσεις

Οι ελληνορωσικές σχέσεις εδράζονται σε ισχυρούς ιστορικούς, πολιτιστικούς και θρησκευτικούς δεσμούς. Αν και κατά καιρούς παρουσιάζουν διακυμάνσεις, οφειλόμενες στην επήρεια εξωτερικών παραγόντων, είναι προφανές ότι από τις χώρες του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ) η Ελλάδα διατηρεί μια πιο παραδοσιακή και φιλική σχέση με τη Ρωσία. Και αυτό είναι πρωτίστως προς όφελος της ΕΕ.

Ιδίως σήμερα που οι σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση είναι προβληματικές, η ύπαρξη ενός αξιόπιστου διαύλου επικοινωνίας μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας καθίσταται αναγκαία και η Ελλάδα θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαίνοντα ρόλο, ακόμη και ως «διαμεσολαβητής» αν ήθελε απαιτηθεί.

Τηρώντας τις λεπτές ισορροπίες που επιτάσσουν οι συνθήκες, κατά την πρόσφατη συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο Σότσι, δόθηκε έμφαση σε θέματα «χαμηλής πολιτικής», εξίσου όμως σημαντικά, όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, η πολιτική προστασία κ.ά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι της συνάντησης Μητσοτάκη – Πούτιν προηγήθηκε η υπογραφή – από τη 13η Μεικτή Διυπουργική Επιτροπή – Πρωτοκόλλου Συνεργασίας που περιλαμβάνει σημαντικές συμφωνίες στους τομείς του τουρισμού, της ενέργειας, της επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας αλλά και της διαπεριφερειακής συνεργασίας στον πολιτισμό και στη φορολογική διοίκηση.

Βεβαίως οι εμπορικές σχέσεις Ελλάδας – Ρωσίας, αν και σχετικά διευρυμένες, είναι μονόπλευρες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι εισαγωγές από Ρωσία το α’ εξάμηνο του 2021 ανήλθαν σε 1.625 δισ. ευρώ, με το 1,3 δισ. να αφορά πετρελαιοειδή, έλαια και φυσικό αέριο. Αντίθετα οι εξαγωγές προς τη Ρωσία ήταν μόλις 87 εκατ. Αυτό άλλωστε αποτέλεσε και αντικείμενο συζήτησης κατά τις συναντήσεις στο Σότσι. Εκεί ο έλληνας Πρωθυπουργός έκανε σαφές ότι ενώ οι αποφάσεις των υπερεθνικών οργανισμών που ανήκει η Ελλάδα δεσμεύουν τη χώρα μας, η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα – όπως και οι άλλες χώρες – να εξελίσσει και να διευρύνει τις διμερείς σχέσεις της με τη Ρωσία επί τη βάσει του αμοιβαίου οφέλους.

Ελλάδα και Ρωσία συνδέει άλλωστε η κοινή αντιμετώπιση ζητημάτων που άπτονται του Δικαίου της Θάλασσας, γεγονός που εξήρε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εκφράζοντας την ικανοποίησή του διότι η Ρωσία, ως Μόνιμο Μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τάσσεται σταθερά και εποικοδομητικά υπέρ της εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου και των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Γίνεται αντιληπτό ότι η ελληνική κυβέρνηση δρα και ασκεί πολιτική εντός του πλαισίου που καθορίζει η συμμετοχή της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς, τηρώντας τις δεσμεύσεις της. Ομως εξαντλεί κάθε περιθώριο για να κλείσει χρήσιμες και κρίσιμες συμφωνίες με μεγάλες χώρες όπως η Ρωσία, χωρίς να διαταράσσει τις σχέσεις της με τους εταίρους και συμμάχους της. Αλλο ένα δείγμα της σύνθετης, πολυμέτωπης αλλά άκρως αποτελεσματικής προσπάθειας της ελληνικής κυβέρνησης στο διπλωματικό πεδίο.

——————-

Ο Στέφανος Σωτ. Γκίκας είναι βουλευτής Κέρκυρας της ΝΔ, αρχιπλοίαρχος ΠΝ ε.α., μέλος της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Αμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής