Ευκαιρία για μια νέα επενδυτική κουλτούρα

Η μετ’ επαίνων έγκριση του ελληνικού σχεδίου για την απορρόφηση πόρων ύψους 31 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ενωση το περασμένο καλοκαίρι, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης, αποτελεί την πλέον χειροπιαστή απόδειξη πως η χώρα μπορεί να θέσει στόχους και να τους πετύχει.

Οι προκλήσεις ωστόσο εξακολουθούν να βρίσκονται μπροστά μας, καθώς η επιτυχής και στοχευμένη απορρόφηση αυτών των πόρων αλλά και εκείνων του ΕΣΠΑ 2021-2027 ύψους 26 δισ. ευρώ χρειάζεται την κινητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων μερών, από την κυβέρνηση και τις δημόσιες υπηρεσίες έως τους ιδιώτες επενδυτές, το τραπεζικό σύστημα και τις συνακόλουθες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Η παραπάνω συνέργεια μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι κρίσιμη, αφενός γιατί θα κινητοποιήσει περαιτέρω κεφάλαια και αφετέρου γιατί θα επιταχύνει την υλοποίηση των επενδυτικών προγραμμάτων.

Είναι δε εξόχως σημαντική η «ποιότητα» που θα φέρει κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό έργο, όχι μόνον γιατί έτσι θα εκπληρωθούν οι κατευθυντήριες γραμμές του ελληνικού σχεδίου και οι απαιτήσεις της Κομισιόν, αλλά και γιατί η ελληνική οικονομία θα καρπωθεί αυτή την υπεραξία.

Στο πλαίσιο αυτό, χρειάζεται μόνιμη εγρήγορση και ετοιμότητα των επενδυτικών φορέων, τόσο των δημοσίων όσο και των ιδιωτικών, για την έγκαιρη ωρίμανση των επενδυτικών σχεδίων σε νομικό, χρηματοοικονομικό και αδειοδοτικό επίπεδο.

Ο όγκος και η περιπλοκότητα των επενδύσεων που προετοιμάζονται είναι πρωτοφανείς για τη χώρα, οπότε η τεχνογνωσία και η εμπειρία πρέπει να αντληθεί απ’ όπου είναι διαθέσιμη, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της υλοποίησης.

Είναι επίσης αναγκαίο, πέρα από την προετοιμασία σε επίπεδο έργων, να υπάρξουν παρεμβάσεις για τη διαμόρφωση του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου για τη γρήγορη και αποτελεσματική ανάθεση έργων, ώστε να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις.

Χρειάζονται επίσης αντανακλαστικά για την προώθηση μεταρρυθμίσεων και διορθώσεων, που θα άρουν πιθανά εμπόδια ή χρόνιες στρεβλώσεις στην επιχειρηματική δραστηριότητα.

Από την πλευρά του ο ιδιωτικός τομέας οφείλει να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά, κανονιστικά και θεσμικά εργαλεία που έρχονται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης προκειμένου να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά του, την εξωστρέφειά του και εν γένει το παραγωγικό του αποτύπωμα.

Ο αγώνας δρόμου για την επίτευξη του στόχου πρέπει επίσης να λάβει υπόψη τις προκλήσεις της εποχής. Η κλιματική κρίση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η τεχνητή νοημοσύνη, οι έστω πρόσκαιρες πληθωριστικές πιέσεις και γενικότερα η έντονη ανάγκη συνεχούς προσαρμογής σε μη προβλέψιμα γεγονότα απαιτούν υψηλά επίπεδα ευελιξίας και ετοιμότητας των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας.

Η εξασφάλιση των χρηματικών πόρων ήταν το πρώτο μεγάλο βήμα για την ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας, καθώς το επενδυτικό κενό – έπειτα από μια μακρά περίοδο υποεπένδυσης – καλύπτεται και κινητοποιεί εγχώρια και διεθνή κεφάλαια.

Ο σχεδιασμός που ακολούθησε έθεσε τις βάσεις ενός φιλόδοξου οράματος. Η συναίνεση και η συνεργασία για τον κοινό στόχο υλοποίησης είναι το επόμενο κρίσιμο στοίχημα.

Οι δυνατότητες δε που παρέχονται μέσω των πόρων, των δράσεων και των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης δεν θα εξασφαλίσουν μόνον νέες σύγχρονες υποδομές, ανταγωνιστικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ουσιώδη ενεργειακό μετασχηματισμό ή μεγαλύτερες και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις.

Δίνεται πλέον η ευκαιρία για την εγκατάσταση μιας νέας επενδυτικής κουλτούρας, που ως γνώμονα θα έχει τη βιωσιμότητα  – με όρους χρηματοοικονομικούς και επιχειρησιακούς – και την υγιή ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.

Ο Νίκος Βουνισέας είναι Senior Partner της KPMG στην Ελλάδα